Tiệm photocopy của Phạm Văn Đạt nằm ở cuối một con phố nhỏ gần bến xe phía đông, kẹp giữa một quán cơm bình dân và một tiệm sửa xe máy.
Tiệm không có biển hiệu lớn, chỉ có một tấm bảng viết tay đã bạc màu: "In ấn — Sao chụp hồ sơ — Đóng gáy, ép plastic." Khách của tiệm toàn là người trong khu phố: sinh viên thuê trọ in tài liệu, mấy văn phòng nhỏ quanh bến xe sao chụp giấy tờ, người dân photo sổ sách nhà đất. Không ai trong con phố đó biết người đàn ông hoa râm đứng sau máy photocopy từng có một đám tang. Ông ta sống một mình trên căn gác xép phía sau tiệm, nấu ăn bằng bếp điện, tối nào cũng đóng cửa lúc chín giờ, sáng nào cũng mở cửa lúc sáu giờ — đều đặn như một chiếc đồng hồ không ai buồn lên dây.
Tổ theo dõi mất bốn ngày để vẽ lại toàn bộ sinh hoạt của Đạt thư, và càng vẽ, bức tranh càng không giống chân dung của một kẻ tội phạm đang trốn chạy. Hắn không có xe sang, không có tài khoản đáng ngờ, không liên lạc với ai ngoài khách hàng và một bà bán rau ở chợ đầu phố vẫn để dành cho hắn mớ rau muống non mỗi sáng. Thứ duy nhất trong đời sống của hắn có nhịp điệu của đường dây hai mươi ba năm là ngày mười tám.
Ngày mười tám hằng tháng, Đạt thư đóng tiệm sớm hơn thường lệ một giờ. Hắn thay áo sơ mi sạch, đi bộ ra bến xe phía đông, vào quán cà phê đối diện bến — chính quán cà phê từng là điểm chết thư của cả hệ thống — ngồi đúng bốn mươi phút ở chiếc bàn trong cùng, uống một ly cà phê đen, nhận một phong bì từ người thu gom mà hắn không hề nói chuyện quá ba câu. Rồi hắn về tiệm, lên gác, và sáng hôm sau, một phần số tiền đó được gửi qua bưu điện về một địa chỉ ở quê — địa chỉ của vợ góa người giữ kho vật tư năm xưa, một đồng đội vòng ngoài của đội hầu cận đời lão gia đã mất thật từ lâu, mất trong nghèo khó và không một đồng trợ cấp nào vì cái chết của ông ta không nằm trong bất kỳ danh sách nào. Đạt thư đã gửi khoản tiền ấy đều đặn nhiều năm, không thiếu một tháng, ký tên người gửi bằng một cái tên giả và không bao giờ để lại lời nhắn.
Vãn Tình đọc báo cáo theo dõi đến đoạn đó thì dừng lại rất lâu.
"Người này không sống bằng số tiền đó." Cô nói với Đình Sâm trong buổi họp kín tại nhà cũ. "Anh ta sống bằng mặc cảm. Đường dây giữ anh ta không chỉ bằng sợ hãi — chúng giữ anh ta bằng chính cảm giác tội lỗi của anh ta với những người đã chết thật. Anh ta 'chết' để được sống, còn đồng đội của anh ta thì chết thật và gia đình họ không được gì. Mỗi tháng anh ta gửi tiền về, là mỗi tháng anh ta tự nhắc mình vì sao mình không được phép bỏ trốn."
"Giống hệt cách chúng giữ Lưu Trọng Nghĩa." Đình Sâm gật đầu chậm rãi. "Và giống cách chúng giữ Đoàn Quốc Bảo. Mỗi người một cái móc khác nhau, nhưng cùng một bàn tay treo lên."
Câu hỏi đặt ra trong buổi họp là: tiếp cận Đạt thư bằng cách nào. Phương án triệu tập cưỡng chế bị chính phía điều tra gạt đi đầu tiên — Đạt thư là người chạy giấy bốn mươi năm, hắn thuộc lòng mọi ngõ ngách của hệ thống giấy tờ; bắt hắn khi chưa biết bộ hồ sơ chính ở đâu, rất có thể sẽ khiến bộ hồ sơ biến mất vĩnh viễn trong vòng một đêm, và khiến chính hắn trở thành cái tên tiếp theo trong danh sách bị bịt miệng. Phương án tiếp cận mềm như đã từng làm với những mắt xích khác cũng được cân nhắc, nhưng Vãn Tình lắc đầu: "Những người trước, chúng ta tiếp cận khi đã nắm được điểm yếu của họ trong tay. Với Đạt thư, điểm yếu của anh ta chính là bộ hồ sơ — và chúng ta chưa biết nó ở đâu. Tiếp cận bây giờ là đánh động toàn bộ đường dây."
Truyện liên quan
Có một chi tiết nữa trong báo cáo theo dõi khiến cả buổi họp phải im lặng một lúc. Trên căn gác xép của Đạt thư có một bàn thờ nhỏ. Trên bàn thờ không có di ảnh, chỉ có hai bài vị viết tay đã cũ — một cho mẹ hắn, một không ghi tên, chỉ ghi ngày tháng. Ngày tháng trên bài vị không tên đó chính là ngày của hai mươi ba năm trước, ngày người ta báo tin chiếc ghe chở hàng bị lật trên sông. Đạt thư thắp hương cho chính mình vào ngày giỗ của chính mình, suốt hai mươi ba năm. Mẹ hắn mất cách đây nhiều năm, mất trong niềm tin rằng con trai mình đã chết đuối và được nhà họ Phó lo cho một đám tang tử tế. Hắn chưa từng dám về quê, chưa từng dám đứng trước mộ mẹ, vì một người đã chết thì không được phép xuất hiện ở bất cứ đâu mà người ta còn nhớ mặt mình.
"Cả hệ thống này vận hành bằng những thứ như thế." Vãn Tình nói khẽ. "Không phải bằng tiền. Bằng những người không còn đường quay lại."
Quyết định cuối cùng là chờ. Chờ một biến chuyển mà cả tổ đều tin là sắp đến: phụ lục gốc đã bị lấy đi, đường dây đã biết hộp sắt ở quê đổi chủ, chúng sẽ không ngồi yên. Sớm hay muộn, chúng cũng phải ra lệnh thu hồi hoặc di chuyển những bản gốc còn lại — và người duy nhất có thể thực hiện việc đó thay chúng, chính là người giữ kho của cả hệ thống: Đạt thư.
Dự đoán ấy đến sớm hơn mọi người nghĩ.
Tối ngày thứ năm của đợt theo dõi, lúc gần mười giờ đêm, Đạt thư nhận một cuộc điện thoại. Hắn nghe rất lâu — lâu hơn bất kỳ cuộc gọi nào trong bốn ngày qua — và không nói một lời nào, chỉ đứng yên bên cửa sổ gác xép, bóng người in lên tấm rèm mỏng. Cuộc gọi kết thúc, hắn đứng bất động thêm một lúc nữa. Rồi hắn xuống tiệm, mở chiếc tủ sắt cũ kê sát tường trong cùng — chiếc tủ mà bốn ngày qua hắn chưa từng mở — lấy ra chiếc túi hồ sơ vải bạt màu nâu đã sờn, và một tập giấy dày bọc trong túi nylon, đặt cả hai lên bàn, ngồi nhìn chúng rất lâu như người nhìn hai món đồ sắp phải chia tay.
Cuối cùng, hắn lấy điện thoại ra, bấm một số, và nói câu đầu tiên mà thiết bị ghi âm từ xa thu được trọn vẹn trong suốt năm ngày theo dõi:
"Sáng mai, tôi mang ra chỗ cũ. Nhưng lần này... tôi muốn gặp người nhận tận mặt."
Bình Luận Chương
Đăng nhập để bình luậnChưa có bình luận cho chương này.