Minh không ngờ cuộc đời mình sẽ thay đổi chỉ vì một người lạ đến thị trấn.
Cậu hai mươi ba tuổi, con trai út của một gia đình thợ xây lâu đời ở Đông Lĩnh. Cha cậu đã mất trong chiến tranh. Hai anh trai cũng ra đi, một người theo dân quân, một người di tản sang vùng khác. Chỉ còn cậu và mẹ ở lại. Mẹ cậu bảo: “Con là người đàn ông cuối cùng của nhà họ Minh ở Đông Lĩnh. Con không được bỏ đi.”
Vì vậy cậu ở lại. Và cậu làm những gì cậu biết làm từ nhỏ khi theo cha: xây dựng. Dù chỉ bằng kiến thức truyền miệng và kinh nghiệm thực hành, cậu đã giúp sửa chữa nhiều ngôi nhà trong giai đoạn hỗn loạn sau chiến tranh.
Nhưng Minh biết rõ giới hạn của mình. Cậu xây được nhưng không hiểu tại sao lại phải xây thế này chứ không phải thế kia. Cậu biết nhào đất để xây tường nhưng không biết tính toán tải trọng. Cậu làm theo cha dạy nhưng khi gặp tình huống mới, cậu không biết phải suy luận từ đâu.
Rồi Tuấn Anh đến.
Ngày đầu tiên cậu nhìn thấy người đàn ông đó đứng giữa đường đo góc nắng, cậu nghĩ người này hơi lạ. Ngày thứ hai, nghe anh ta trình bày bản thiết kế với hội đồng, cậu bắt đầu chú ý. Ngày thứ ba, sau khi bản thiết kế bị phản đối và Tuấn Anh không phòng thủ mà thay vào đó ngồi học hỏi từ những đứa trẻ của thị trấn, cậu biết đây là người cậu muốn học.
Cậu đến gặp Tuấn Anh vào buổi sáng, trực tiếp và thẳng thắn theo cách người vùng quê thường làm: “Anh có thể dạy tôi không?”
Tuấn Anh nhìn cậu, không hỏi cậu biết gì hay không biết gì. Anh chỉ hỏi: “Em muốn học điều gì cụ thể nhất?”
Câu hỏi đó khiến Minh lúng túng vì cậu chưa bao giờ được hỏi như vậy. Thường thì người dạy sẽ nói: tao sẽ dạy mày điều này. Hiếm ai hỏi người học muốn gì.
“Em muốn hiểu tại sao,” cậu cuối cùng nói. “Không chỉ làm được mà còn hiểu tại sao lại làm như vậy.”
Tuấn Anh gật đầu như đó là câu trả lời đúng: “Được. Từ mai em theo ta.”
Và thế là bắt đầu những buổi học không giống bất kỳ buổi học nào Minh từng có.
Truyện liên quan
Không có bàn ghế hay sách vở. Lớp học là công trường, bài học là công việc thực tế. Mỗi khi Tuấn Anh làm một việc gì, anh đều giải thích tại sao. Mỗi khi Minh hỏi, anh đều trả lời đầy đủ, không bao giờ nói “cứ làm vậy đi, không cần hiểu.”
Buổi sáng đầu tiên, họ kiểm tra chất lượng mẻ gạch đầu tiên cùng nhau. Tuấn Anh chỉ cho Minh cách gõ vào viên gạch và nghe âm thanh.
“Nếu nghe kêu bộp bộp là rỗng bên trong, gạch yếu,” anh giải thích. “Nếu nghe kêu chắc, thanh hơn là gạch đã nén đều. Em nghe thử đi.”
Minh gõ thử vào vài viên. Lúc đầu cậu không phân biệt được. Nhưng sau khoảng mười lăm viên gõ thử, cậu bắt đầu nhận ra sự khác biệt trong âm thanh.
“Viên này,” cậu nói, cầm lên một viên, “nghe khác. Có vẻ nhẹ hơn.”
Tuấn Anh lấy viên gạch đó, kiểm tra. “Đúng. Viên này đất trộn không đều, có túi khí bên trong. Để riêng ra, không dùng cho móng chịu lực.”
Minh ghi chép trong cuốn sổ nhỏ của mình. Từ đó, mỗi buổi học đều có những khám phá như vậy.
Điều Minh nhận ra sau hai tuần đầu là Tuấn Anh không chỉ dạy kỹ thuật. Anh dạy cách suy nghĩ. Cách đặt câu hỏi đúng trước khi tìm câu trả lời. Cách quan sát kỹ trước khi hành động. Cách chia một vấn đề lớn thành những phần nhỏ có thể giải quyết từng bước.
Những kỹ năng đó không có trong bất kỳ cuốn sách nào. Chúng đến từ kinh nghiệm tích lũy qua nhiều năm của một người đã thật sự suy nghĩ về công việc mình làm.
Và Minh như miếng bọt biển khô khát, ngấm từng giọt kiến thức một.
— Hết chương 11 —
Chưa có bình luận cho chương này.