Mùi hắc ín cháy khét vẫn còn vảng vất quanh vách đá, nhưng ánh nhìn của Bìa Trọng Khiêm đã dán chặt vào mẩu kim loại sắc lạnh. Cụ nắm chặt chiếc móc khóa trong lòng bàn tay thô ráp, khép ngón tay lại để giấu đi lớp bùn đỏ đặc quánh. Nhìn thằng chắt nội đã ngồi dậy tựa lưng vào vách đá thở đều, cụ mới khẽ thở phào, ngoảnh sang hai người trai tráng vừa giúp kéo dây:
“Hai đứa dìu thằng Lang qua lán nghỉ uống bát nước chè rừng ấm. Mọi chuyện ở đây xong rồi, đừng để bà con dưới rẫy hoang mang.”
Đợi mấy thanh niên rời đi, cụ Khiêm rảo bước về phía góc hang bazan dẫn sang nhà điều hành ngầm. Già làng Krajan Đam đang đứng đó, tay nắm chặt thân gậy thông đỏ đã bị cạy trụi lá kim loại, nét mặt đầy vẻ âu lo. Thấy cụ Khiêm bước tới, Già Đam vội hỏi:
“Anh Khiêm, đường thông khí dưới đáy hang thế nào rồi?”
Cụ Khiêm không nói nửa lời, chỉ lặng lẽ mở lòng bàn tay, đặt chiếc móc khóa dập hình chim ưng ba cánh vào tay người bạn già. Già Đam giật mình, chiếc gậy khẽ run lên khi đôi mắt già nua nhận ra lớp bùn khoáng đỏ bám nơi kẽ kim loại.
“Đây là… bùn máy ép của thằng Dơng?”
“Chính nó.” Cụ Khiêm hạ giọng trầm thấp, giọng điệu đanh gọn: “Tay chân của chú Mã cài vào buôn làng ta từ lâu rồi. Búi giẻ tẩm hắc ín này suýt nữa lấy mạng thằng Lang và cả đám nấm dưới rẫy. Tôi giao việc này cho anh. Xử theo luật tục của rừng, cách ly nó ra khỏi khu kho búa và đường ống, nhưng làm thật êm. Đừng để tiếng la hét làm rối lòng thợ dệt lúc này.”
Già Đam siết chặt vật chứng, ánh mắt bừng lên ngọn lửa cương nghị:
Y khẽ cười một tiếng, trong lòng dâng lên một dự cảm chẳng lành.
“Tôi hiểu rồi, anh Khiêm. Kẻ bán đất mẹ cho người ngoài sẽ bị tước dao rèn, giam dưới hốc đá câm lặng cho đến khi qua mùa tro. Anh cứ lo tấm màng chắn, hậu phương này già giữ vững!”
Nhận được cái gật đầu chắc nịch của bạn cố tri, cụ Khiêm lập tức quay gót, sải bước về phía gian hang dệt ngầm lớn ở tầng hai.
Trước mắt cụ, một khung cảnh hối hả và rực lửa đang diễn ra. Không gian hang vòm rộng thênh thang được thắp sáng bởi hàng chục ngọn đèn dầu mỡ trăn và đèn sinh học ánh vàng. Mười chiếc khung cửi gỗ pơ-mu được xếp thành hình vòng cung, nối kết nhịp nhàng quanh khung dệt ba tầng lớn ở vị trí trung tâm. H'Nhã đang thoăn thoắt đi lại giữa các dãy thoi, bím tóc dài đung đưa sau bờ vai thon, giọng cô lanh lảnh điều phối việc căng tao sợi.
“Cháu Nhã!” Cụ Khiêm cất tiếng gọi.
Nguồn truyện: truyenfull.live
“Ông Cụ!” H'Nhã quay lại, đôi mắt đen láy bừng sáng. “Sợi gai bọc tơ đồng đã chuốt sáp ong xong toàn bộ rồi ạ! Nhưng dệt tấm màng rộng bốn mươi mét vuông che kín miệng giếng trời thì một khung cửi lớn không tài nào kịp trước nửa đêm.”
“Ta không dệt một mảnh liền từ đầu,” cụ Khiêm đi tới bên khung cửi trung tâm, bàn tay miết nhẹ lên hàng lược dệt bằng sừng trâu bóng loáng. “Mười khung cửi con hai bên sẽ dệt thành từng dải rộng một sải tay. Dệt đến đâu, dùng sợi gai bện tơ đồng khâu kép nối mí vào khung trung tâm đến đó. Ba tổ dệt làm ba tầng liên hoàn, thoi đưa tới đâu, ép than và phủ vải tới đó.”
Cụ Khiêm bước sang tổ thứ nhất gồm những phụ nữ trẻ khỏe nhất buôn:
“Tổ đón gió, nhớ kỹ lời già này: một sợi gai thô đi kèm hai sợi đồng mỏng chuốt sáp ong. Miết thoi phải đều tay, khoảng cách giữa các sợi không được quá hai micromet, nhưng cũng không được thắt quá chặt làm gãy lõi kim loại bên trong. Sợi tơ đồng chính là gân máu để hút hạt điện tro bụi!”
Cụ lại quay sang tổ thứ hai, nơi đặt những bàn ép gỗ dài ngâm sáp:
“Tổ thứ hai, quét keo nhựa thông lỏng thật mỏng lên lớp gai, sau đó rải đều bột than hoạt tính nung yếm khí tám trăm độ C. Nhớ dùng chày gỗ lăn miết thật đầm tay, để than ngậm sâu vào kẽ gai chứ không được vón cục.”
Truyện liên quan
“Cụ Khiêm ơi, bột than tới rồi đây!”Một tiếng hô vang dội từ cửa hang cắt ngang lời cụ. K'Lang đã khoác chiếc tạp dề da dày cộp, hai cánh tay cuồn cuộn vác một thùng gỗ chứa đầy bột than vỏ cà phê Robusta đen nhánh, óng ánh như kim sa dưới ánh đèn. Dù khóe mắt vẫn còn vết xước và lồng ngực thở hơi nặng nhọc do khói độc lúc trước, chàng trai trẻ vẫn sải bước vững chãi.
“Cháu nghiền mịn bằng cối đá ngầm rồi, rây qua ba lần lưới lụa, mịn như bột gạo non!” K'Lang cười rạng rỡ, trút bột than xuống máng gỗ bên cạnh các mẹ, các chị.
Cụ Khiêm nhìn chắt nội, trong lòng dâng lên niềm tự hào ấm áp. Cụ vỗ mạnh vào vai K'Lang:
“Khá lắm con! Tiếp tục vận hành cối đá, chuyển liên tục cho tổ ép keo. Đêm nay, mồ hôi của con sẽ biến thành lá chắn cho buôn làng.”
K'Lang quệt vệt nhọ than trên trán, gật đầu dứt khoát rồi lập tức quay ngược về hướng lò nung bazan.
Tại góc dệt phía tây, cụ Khiêm chợt dừng lại. Dưới ánh sáng dìu dịu của cụm rêu phát quang, mẹ của H'Nhã đang ngồi tựa vào vách đá. Người phụ nữ gầy gò, sắc mặt còn xanh xao vì di chứng bụi phổi, nhưng đôi bàn tay sạm đen vì cả đời gắn bó với khung cửi vẫn thoăn thoắt cầm lấy mép tấm màng vừa rời lược dệt. Bà khẽ ho một tiếng, rồi ân cần chỉ cho hai cô gái trẻ ngồi bên:
“Kéo tao biên đừng nóng vội các con. Mép màng lọc là nơi đón luồng gió xoáy mạnh nhất của giếng trời. Phải bện theo nút thắt ba tao của người K'Ho mình, luồn lõi đồng bọc kín trong xơ gai thì gió bão mới không xé toạc.”
H'Nhã đứng cạnh mẹ, đôi mắt rưng rưng nhưng nụ cười nở bừng trên môi:
“Mẹ nghỉ một lát đi, con làm được mà.”
“Mẹ ngồi đây nhìn con dệt, ngửi mùi sáp ong rừng với khói vỏ cà phê, mẹ thấy buồng phổi mình dễ thở hơn nhiều,” người mẹ mỉm cười, ánh mắt chan chứa tình thương nhìn con gái.
Cụ Khiêm đứng lặng ngắm nhìn khung cảnh ấy. Tiếng lách cách, lách cách của hàng chục con thoi gỗ gõ nhịp rộn rã, vang dội khắp vòm đá ngầm sẫm màu, hòa thành một khúc ca lao động trầm hùng. Thứ âm thanh mộc mạc của bàn tay con người dường như đã lấn át hoàn toàn tiếng gầm rú đe dọa của gió ngạt đang dâng cao ngoài miệng hẻm núi. Từng mét, từng mét màng lọc cơ - tĩnh điện ba tầng dần thành hình, đen bóng màu than cà phê, lấp lánh ánh kim của sợi đồng và vững chãi như tấm khiên bazan.
Thời gian dưới lòng đất trôi qua theo từng canh giờ dệt.
Đến nửa đêm ngày thứ sáu, tiếng thoi đưa chậm dần lại. H'Nhã cầm con dao con gọt tre, cẩn thận cắt đứt sợi gai bện đồng cuối cùng trên khung dệt lớn. Tấm “Màng Lưới Lửa” khổng lồ rộng đúng bốn mươi mét vuông, dày dặn và dẻo dai, nằm trải dài như một tấm thổ cẩm kỳ vĩ giữa lòng hang đá. Cụ Khiêm bước tới, quỳ một gối xuống nền bazan, đưa những ngón tay chai sần xoa nhẹ lên bề mặt màng lọc. Lớp vải bông vân chéo ở tầng ba êm ái, giữ chặt lớp than hoạt tính xốp mịn bên trong mà không hề rơi rớt một hạt bụi than nào.
“Xong rồi… chúng ta làm xong rồi!” H'Nhã reo lên, mồ hôi ướt đẫm trán nhưng nụ cười rạng rỡ như ánh mai.
Bà con buôn làng ùa lại quanh tấm màng, những gương mặt lấm lem than củi rạng ngời niềm xúc động khôn xiết.
Nhưng niềm vui chưa kịp vỡ òa thì một âm thanh chói gắt bất ngờ xé toạc bầu không khí.
“Tú… tú… tú!”
Chiếc còi đồng gắn liền với thiết bị đo áp suất cơ học đặt trên vách đá ngầm rú lên từng hồi đinh tai nhức óc. Thanh kim loại kép uốn cong vút, kim chỉ vọt qua vạch đỏ thẫm báo động hiểm nghèo. Cùng lúc đó, vòm đá bazan rung chuyển bần bật, từng mảng bụi tro thạch anh trên kẽ nứt rơi lả tả xuống sàn hầm.
Bão tro thế kỷ đã vượt qua đỉnh Langbiang, giáng thẳng xuống miệng Giếng Trời Mẹ sớm hơn dự báo gần trọn một ngày.
Chưa có bình luận cho chương này.