Rất nhanh, sau khi mọi người đã ngồi ngay ngắn, Vương Cương bước lên bục đọc xong văn bản, "Bây giờ, xin mời thím Triệu, người chịu khổ của chúng ta, lên kể về nỗi khổ trong xã hội cũ và vị ngọt ở xã hội mới, gắng sức thực hiện 'ba nhớ ba so sánh', ghi sâu mối thù giai cấp sâu như biển máu."
Thím Triệu tính ra phải gọi là chị Triệu mới đúng, đến từ ban dân cư số 1, đầu tóc bạc phơ, mặc bộ đồ vá chằng vá đụp cũ mèm, nếp nhăn giăng đầy trên mặt. Nếu không phải chị tự miệng nói mình mới bốn mươi lăm tuổi, Bạch Học Tập còn ngỡ chị đã sáu mươi rồi.
"Ngày tháng ở xã hội cũ đúng thật không phải dành cho con người sống mà. Mẹ tôi đẻ sáu đứa con, chỉ sống sót được tôi với anh ba tôi. Mấy anh chị em khác người thì mắc đậu mùa, người thì bị thương hàn, lại có người mắc bệnh trướng bụng, thậm chí có người nửa đêm đau bụng còn chưa kịp tìm thấy thầy thuốc đã mất rồi. Nhưng đến thế hệ của tôi, sang năm thứ hai sau giải phóng tôi mới kết hôn. Chính phủ mới chú trọng phải đủ tuổi mới được lấy nhau, chị em phụ nữ cơ thể phát triển khỏe mạnh rồi mới sinh con. Tôi sinh bốn đứa con, vừa mới chào đời đã được tiêm phòng lao, tiêm bạch hầu, tiêm viêm não... Thế nên con cái tôi tuy mắc lại toàn bộ những bệnh mà anh chị em tôi từng bị, nhưng chúng đều sống sót cả, đứa nào đứa nấy sống khỏe mạnh lành lặn. Đây đều là nhờ xã hội mới tốt đẹp, nhờ cuộc sống tươi đẹp mà nước Long Quốc mới ban cho đấy ạ!"
Chị Triệu nói đến chỗ xúc động, nước mắt tuôn như mưa.
Người nghe bên dưới lòng dạ sục sôi, nhiệt tình vỗ tay rào rào.
Không khí đã lên đến cao trào, Vương Cương liền đón lấy lời: "Tình cảnh giống như thím Triệu... hừm, giống như chị Triệu đây không phải là cá biệt, ngay bên cạnh chúng ta ai cũng thấy. Phóng tầm mắt ra khắp khu phố Tửu Tiên Kiều này, thời xã hội cũ làm gì có nhà nào không từng có đứa con chết yểu, nhưng bây giờ thì sao? Mọi người hãy nhìn xung quanh xem, đã rất hiếm khi nghe thấy chuyện đó rồi. Xã hội mới không chỉ giúp chúng ta vùng lên làm chủ, mà còn cho chúng ta một cuộc sống sung túc hơn, khỏe mạnh hơn, hạnh phúc hơn, để con trẻ của chúng ta đều có thể lớn khôn khỏe mạnh bình an."
Dưới khán đài vang lên tràng pháo tay giòn giã như sấm dậy.
Thực lòng mà nói, Bạch Học Tập tuy không ưa con người Vương Cương, nhưng những lời ông ta nói lại là sự thật, một sự thật không thể chối cãi. Sau này lịch sử sẽ hết lần này đến lần khác, thêm vô số lần chứng minh cho câu nói ấy.
Và cũng chính trong khoảnh khắc này, trong đầu cô bỗng lóe lên một tia sáng. Cô đã hiểu ra nhà họ Phan đến xin tiền cứu tế hôm nọ có điểm nào không đúng rồi!
Lời tác giả:
Cảm ơn mọi người đã ủng hộ, bắt đầu từ ngày mai sẽ cập nhật mười nghìn chữ vào lúc 15 giờ mỗi ngày nhé. Mình vừa mở hố đặt trước "Đại viện đường sắt thập niên 70", câu chuyện về đôi vợ chồng rổ rá cạp lại cùng nuôi dạy một cô con gái một, mọi người ghé xem thử nhé, nếu thấy hứng thú thì bấm lưu trước nha, xong bộ này sẽ mở hố đó liền nè~~ Moa moa.
Vương Cương không hề nói sai, trường hợp giống như bà Triệu nhan nhản khắp nơi, trái lại tình hình của nhà họ Phan mới là chuyện hiếm thấy.
Bà Phan tổng cộng sinh được mười đứa con, tạm thời chưa bàn tới Phan Ngọc Liên và Phan Lão Cửu sinh ra sau giải phóng, chỉ tính riêng tám người con trai phía trước đều sinh trước giải phóng. Ở cái thời buổi ấy, có thể sinh nở mẹ tròn con vuông đủ tháng đủ ngày tám đứa con trai, không bị suy dinh dưỡng thai kỳ, không sinh non, không khó sinh, lại còn nuôi lớn bình an vô sự không một ai chết yểu, đứa nào đứa nấy lớn lên đều vạm vỡ, chuyện này quá đỗi bất thường.
Một gia đình như thế mà còn đòi xin tiền cứu tế sao? Chuyện này chẳng khác gì việc chân mang giày Jordan, tay cầm trọn bộ đồ hiệu Apple mà vẫn tới khóc lóc với cố vấn học tập để xin trợ cấp khó khăn cả.
Cô suýt chút nữa đã biến thành người "cố vấn học tập" hồ đồ kia rồi.
Xem ra cư dân mạng nói chẳng sai chút nào, người càng bất hạnh lại càng dễ mềm lòng, bởi vì họ dễ đồng cảm với người khác hơn.
Về đến nhà, Bạch Học Tập lập tức chạy sang phòng bà cụ, "Bà cụ Bạch ơi, bà mau kể cho cháu nghe chuyện nhà họ Phan đi?"
Bà cụ Bạch đã chuẩn bị đi ngủ, đang khép hờ mắt, "Những gì nên kể đều kể hết rồi."
"Thế thì bà kể mấy chuyện không nên kể đi ạ."
"Đi ra chỗ khác, bà có chui dưới gầm giường nhà người ta đâu mà biết được."
Bạch Học Tập thực sự rất tò mò, "Thời buổi đó nhà bọn họ làm cách nào mà nuôi lớn nổi chín đứa con trai trước Phan Ngọc Liên vậy ạ? Bà không thấy lạ sao? Thời ấy cứ hễ suy dinh dưỡng, thể trạng kém một chút là một trận cảm sốt nhẹ cũng đủ mất mạng rồi, thế mà bọn họ lại bình an vô sự hết thảy, bản thân chuyện này đã thấy hơi vô lý rồi."
Mí mắt bà cụ Bạch giật giật hai cái, đành phải mở mắt ra, "Cháu muốn nói cái gì?"
"Hì hì, cháu chỉ tò mò thôi, nhà họ có phải giấu bí mật gì không ai biết không, kiểu như có vàng bạc châu báu tổ tiên truyền lại rồi tùy tiện bán đi vài món chẳng hạn? Hay là dòng dõi ngự y, nắm trong tay phương thuốc bí truyền có thể bảo đảm cho mẹ con đều bình an..."
"Cháu tưởng mấy năm trước đám tiểu binh tiểu tướng đó ăn chay chắc?" Bà cụ Bạch là người từng đích thân trải qua, "Những thứ cháu nói hẳn là không có đâu. Nhà họ Phan trước kia là một gia tộc lớn ở vùng Phan Gia Loan, có biết vì sao Phan Gia Loan lại gọi là Phan Gia Loan không?"
Phan Gia Loan chính là nơi Bạch Học Tập từng đến bán lư hương, ở hậu thế đó cũng là một chợ giao dịch đồ cổ và hoa chim cá cảnh vô cùng nổi tiếng. Khắp vùng ấy rải rác những ngôi nhà cổ mang đậm dấu ấn lịch sử văn hóa, về sau trở thành địa điểm check-in không thể bỏ qua của rất nhiều du khách. Mà những căn nhà cổ đó, thời xã hội cũ đều mang họ Phan.
Truyện liên quan
Phan là một họ lớn, vị phú hộ họ Phan cừ khôi nhất thời nhà Minh thậm chí dám đối đầu với quan phủ để kinh doanh sắt muối. Bề ngoài phất lên nhờ bán đồ cổ, thường xuyên qua lại giữa Bắc Kinh và tỉnh Tấn Tây làm ăn tranh chữ cổ ngoạn, nhưng thực chất là buôn muối lậu đến mức giàu nứt đố đổ vách. Thời Dân quốc, hậu duệ của ông ta, tức là nhánh đích xuất sắc nhất của nhà họ Phan đã ra nước ngoài, đồng thời mang theo rất nhiều văn vật quý giá. Việc này từng bị một vị đại văn hào viết vào sách chửi rủa thậm tệ, vì vậy mới được người đời biết đến rộng rãi.Bạch Học Tập cũng biết chuyện này, ngoài việc nghiến răng nghiến lợi căm tức thì cũng chẳng làm gì được, "Liệu họ có để lại chút gì cho những người trong tộc còn ở lại, rồi vô tình rơi vào tay Phan Văn Bảo không ạ? Nhưng lần trước bà cũng bảo, Phan Văn Bảo đâu phải người họ Phan thực sự, nếu có để lại đồ thật thì cũng chẳng đến lượt ông ấy chứ?"
Bà cụ Bạch hừ một tiếng, "Coi như cháu còn có chút đầu óc. Phan Văn Bảo ấy à, dù sao ông ta với mụ vợ đều thuộc dạng biết tính toán lắm, sau này cháu cứ tránh xa cái ngữ họ Phan ấy ra."
Hóa ra, Phan Văn Bảo từ nhỏ đã sống nương tựa vào mẹ góa. Năm lên ba tuổi, ông ta được một đôi vợ chồng trẻ cưới nhau nhiều năm không có con của nhà họ Phan nhận nuôi. Đôi vợ chồng đó chính là chú thím ruột của Phan Văn Quý.
"Bảo là nhận nuôi cho êm tai thôi, thực chất là bà mẹ góa của ông ta làm lẽ cho người ta, bà cả biết chuyện liền rước vào cửa. Nghĩ bụng mình không đẻ được nên nuôi thằng bé để nối dõi tông đường. Sau khi mẹ ông ta mất, đôi vợ chồng kia cũng không sinh thêm đứa nào nữa, trước sau đều xem Phan Văn Bảo như con ruột mà dạy dỗ, còn cưới cho ông ta một cô vợ tháo vát."
Trong mắt người ngoài, Phan Văn Bảo tuy tướng mạo tầm thường, ăn nói lại vụng về, nhưng vợ ông ta lại là người có đầu óc, lại khéo cư xử. Không chỉ hầu hạ bố mẹ chồng chu đáo khiến cả dòng tộc họ Phan không chê trách được nửa lời, mà ngay cả cậu em họ Phan Văn Quý cũng được bà ta chăm sóc không ít.
"Phan Văn Quý cả đời không lấy vợ, trước giải phóng ăn ở đều tại nhà Phan Văn Bảo. Bản thân ông ấy làm nghề kéo xe ngựa lớn, kiếm được nhiều mà tiêu thì ít, tiền công mỗi tháng phần lớn đều đem trợ cấp cho vợ chồng anh họ, thế nên những năm đó nhà họ căn bản chưa từng bị đói bụng bao giờ."
Thư Thành là đầu mối giao thông của mấy tỉnh xung quanh, trước kia việc đi lại khó khăn, hàng hóa đều phải dùng người cõng ngựa thồ. Phan Văn Quý người to như hộ pháp, có một sức khỏe trời cho, lại nuôi mấy con la nên kiếm được không ít tiền.
"Hóa ra là vậy, có em họ đỡ đần cơ đấy." Bạch Học Tập gật gù, rồi lại thấy lạ: "Nếu hồi đó Phan Văn Quý kiếm ra tiền như thế, sao lại chẳng chịu lập gia đình?"
"Ông ấy không cha không mẹ, kiếm lại nhiều tiền, gả qua đó là được làm chủ cả gia đình, muốn tìm một cô vợ hẳn đâu có khó."
Bà cụ Bạch bật cười: "Bởi thế bà mới bảo mụ vợ của Phan Văn Bảo 'khôn khéo' chứ, mụ ta biết giữ cửa cho em chồng lắm cơ!"
Mỗi bận hễ có bà mối đến làm mai cho cậu em chồng, mụ ta đều phải dò la cặn kẽ trước. Có thể cũng thực lòng muốn "tốt" cho em chồng thật, lúc thì chê con gái nhà họ Trương đông em trai quá, sau này phải lo cưới vợ cho em trai thì không ổn; lúc thì chê con gái nhà họ Lý là con một, sau này gánh nặng phụng dưỡng cha mẹ nặng nề; lúc lại chê con gái nhà họ Vương tính tình đanh đá quá, sau này chú em đứng trước mặt vợ sẽ mất hết uy phong đàn ông... Tóm lại, xem mắt tới mười mấy mối mà chẳng thành mối nào.
Về sau, tin tức "Phan Văn Quý có bà chị dâu ghê gớm" đồn ra ngoài, rất nhiều gia đình vốn có chút ý định đều hoàn toàn dập tắt. Dù sao thì chẳng ai muốn rước thêm một bà "mẹ chồng" không chung dòng máu ngồi trên đầu trên cổ mình cả, đúng không?
Cánh thợ đánh xe ngựa lớn quanh năm suốt tháng chạy xe đường dài, vốn dĩ thời gian ở nhà đã chẳng có bao nhiêu. Lỡ dở một hai lần không xong, bốn năm năm trời cứ thế trôi tuột đi, đến khi chính ông ấy muốn ổn định để tìm một người thì tuổi tác đã ngoài ba mươi.
Lúc này, không còn là ông ấy kén chọn người ta nữa, mà là người ta kén chọn ông ấy rồi.
Bạch Học Tập thở dài, Phan Văn Quý này đúng là điển hình của việc cầm một ván bài đẹp trong tay mà đánh nát bét. Còn bà chị dâu kia quả đúng là một màn "chị dâu như mẹ" tuyệt vời, nắm chặt con gà trống đẻ trứng vàng này trong lòng bàn tay, bắt ông ấy nuôi không cho chín đứa con trai của nhà mình.
"Thế Phan Văn Quý cứ ngốc nghếch mãi như vậy sao ạ?"
"Người ngốc đến mấy cũng có lúc tỉnh ra. Về sau có người nhìn không nổi mới nhắc nhở vài câu, ông ấy cũng vỡ lẽ ra rồi. Nhưng lúc ấy lại rơi vào giai đoạn công tư hợp doanh, cánh thợ đánh xe làm ăn đơn lẻ như họ không còn đắt giá nữa, ông ấy cũng chẳng kiếm được mấy đồng."
Thấy vẻ mặt Bạch Học Tập có chút mơ màng, bà cụ kiên nhẫn giải thích: "Mấy năm làm công tư hợp doanh đó cháu còn chưa ra đời đâu. Hồi ấy các cấp trong nội thành thành lập công ty vận tải, đội vận tải, cá nhân có thể thông qua hình thức góp cổ phần, đem xe cộ, lừa ngựa của mình coi như tư liệu sản xuất để góp vốn. Hằng ngày cứ chiểu theo khối lượng vận chuyển của từng người mà phát lương, cuối năm lại dựa vào tỷ lệ góp vốn để chia hoa hồng."
"Vậy xe và lừa ngựa của Phan Văn Quý góp vào cũng chia được chút tiền chứ ạ?"
"Trước khi ký hợp đồng nửa tháng, con trai lớn của Phan Văn Bảo tình cờ ngã bệnh, cần gấp tiền cứu mạng, thế là ông ấy đem bán sạch cả xe lẫn lừa ngựa rồi."
Bạch Học Tập: "???" Cứ ngay trước lúc sắp góp vốn thì lại khéo léo đổ bệnh sao? Thật sự quá khó để người ta không nghi ngờ.
"Nếu ông ấy mà góp vốn thành công thì ngày tháng đã khác hẳn rồi. Cứ nhìn nhà Thường Lục Muội vì sao có tiền là biết ngay."
Bạch Học Tập quả thực ngơ ngác, cô chỉ biết thím Thường một mình góa bụa nuôi lớn một trai một gái, lại còn thu xếp cho con trai một công việc tốt, mua được cả nhà cửa lẫn xe đạp ở quận ngoài, tiền nong trong tay ắt hẳn phải dư dả. Nhưng hai hôm trước bà ta lại bảo mình lặn lội đi bộ ra tận ngoại ô đào rau dại, nhất thời cô chẳng phân biệt nổi rốt cuộc bà ta là giàu hay nghèo nữa.
Có lẽ, đây gọi là chỗ đáng tiết kiệm thì tiết kiệm, chỗ đáng tiêu thì tiêu chăng?
"Chồng của Thường Lục Muội bề ngoài là công nhân quét dọn nhà vệ sinh ở nhà máy cơ khí, nhưng thực chất thời Dân quốc nhà họ cũng có chút của nả, từng mở một xưởng thủ công làm hương nến nhỏ. Truyền đến tay ông ta vẫn còn một cỗ máy làm tàn hương và hương nến. Về sau khi khu phố thành lập các tổ sản xuất, cần lập một tổ hương nến, ông ta liền dùng cỗ máy đó để góp cổ phần, vừa nhận một suất lương ở nhà máy cơ khí, cuối năm lại được chia hoa hồng bên tổ hương nến... Đương nhiên, sau khi ông ta chết rồi, tiền chia hoa hồng vẫn cứ chuyển sang cho người nhà hưởng như thường."
Chưa có bình luận cho chương này.