Sau đêm chị Hằng mở lòng, tôi nghĩ mãi về một điều: những gì tôi biết về Nguyễn Thị Mai, cho đến giờ, phần lớn đều nằm trong trí nhớ của những người già.
Chị Hằng nhớ. Bác Tư nhớ. Nhưng trí nhớ là thứ mong manh nhất trên đời, nó run rẩy theo từng cơn bệnh, từng cái lắc đầu chối tội của kẻ có quyền. Còn giấy tờ — giấy tờ thì bệnh viện này đã dạy tôi biết chúng có thể bị rọc, bị xé, bị mượn đi không hẹn ngày trả. Vậy mà trớ trêu thay, muốn đòi lại một cái tên cho người chết, tôi vẫn phải bám vào giấy tờ, vì chỉ có giấy tờ mới đứng vững được trước mặt những người đang sống.
Và trên đời này, hiện chỉ còn đúng một nơi ghi tên cô ấy rõ ràng, nguyên vẹn: cuốn sổ tay nhà xác của bác Tư.
Chiều thứ sáu, tôi xuống nhà xác sớm hơn thường lệ. Bác Tư đang ngồi ở bàn trực nhỏ kê sát cửa phòng lạnh, trước mặt là ấm trà đã nguội. Thấy tôi, ông không ngạc nhiên, chỉ rót thêm một chén đẩy về phía tôi, như thể ông đã biết trước có ngày tôi quay lại vì cuốn sổ ấy.
"Bác Tư," tôi nói thẳng, "cho con chụp lại cuốn sổ của bác. Chụp hết, từng trang một. Con không lấy đi đâu cả, chỉ để giữ một bản phòng khi..."
"Phòng khi nó biến mất chứ gì." Ông ngắt lời tôi, giọng tỉnh queo. "Con bé này, mày nghĩ giống hệt tao."
Ông đứng dậy, đi tới chiếc tủ sắt cũ ở góc phòng, lấy ra một hộp thiếc đựng bánh đã sờn màu. Cuốn sổ nằm trong đó, bọc hai lớp túi nilon, bên cạnh là chiếc kính lão và một cây bút chì cùn. Tôi hơi ngạc nhiên vì ở chương trình trực của nhà xác, tôi từng thấy ông cất sổ trong ngăn kéo bàn. Như đọc được ý nghĩ của tôi, bác Tư nói: "Từ hôm người của phòng giám đốc xuống đây hỏi han, tao không để nó trong ngăn kéo nữa. Ngăn kéo thì ai mở cũng được. Còn cái hộp này, người ta tưởng hộp bánh cũ của ông già gàn dở, chả ai thèm đụng vào."
Ông đặt cuốn sổ lên bàn, mở đúng trang tháng mười năm hai nghìn lẻ bốn, rồi lùi lại, khoanh tay đứng canh ở cửa như một người lính già. "Chụp đi. Chụp cho rõ vào. Cái tên người ta bị gạch đi một lần rồi, đừng để đến lượt mày làm nó mờ thêm."
Tôi chụp trang ấy đầu tiên. Dòng chữ bị gạch chéo bằng bút đỏ hiện lên màn hình điện thoại: "Nguyễn Thị Mai. Sản phụ. Hai mươi sáu tuổi. Khoa Sản. Đưa xuống lúc hai giờ mười phút sáng, đêm thứ bảy. Không có số hồ sơ." Tôi chụp thêm trang trước, trang sau, chụp cả bìa sổ, cả những dòng bút chì ông ghi thêm ở cuối trang. Mỗi tiếng "tách" của máy ảnh vang lên trong phòng lạnh nghe rõ đến lạ, như tiếng đóng dấu lên một bản án đã treo hai mươi năm.
Trong lúc tôi chụp, bác Tư đứng tựa cửa, kể khẽ như sợ làm kinh động những người đang nằm sau cánh cửa thép kia: một năm sau đêm ấy, chồng của Mai có quay lại bệnh viện một lần nữa. Anh ta không vào phòng hành chính, chỉ xuống thẳng nhà xác, đặt lên bàn trực của ông một bó hoa huệ trắng và một mảnh giấy nhỏ viết đúng ba chữ "Anh xin lỗi", rồi đi ngay trong đêm, không để lại địa chỉ. "Người ta nói dối anh ta là con cũng mất rồi." Bác Tư thở dài. "Một người cha, hai mươi năm nay vẫn tưởng mình mồ côi cả vợ lẫn con. Cái tội đó, không giấy tờ nào ghi cho hết được đâu, con ạ."
Chụp xong, theo thói quen tỉ mỉ, tôi mở lại tấm ảnh trang tháng mười để kiểm tra độ nét. Và tôi khựng lại.
Truyện liên quan
Trong ảnh, vệt bút đỏ gạch chéo dòng tên của Mai... nhạt hơn hẳn so với khi nhìn bằng mắt thường. Tôi phóng to lên. Không phải nhạt. Là nó gần như không có ở đó nữa. Dòng chữ "Nguyễn Thị Mai" hiện rõ từng nét, sạch sẽ, nguyên vẹn, như chưa từng bị ai gạch bỏ. Cột số hồ sơ vốn trống trơn trong cuốn sổ thật, trong ảnh lại lờ mờ một vệt xám, như có con số nào đó đã từng được viết lên rồi bị tẩy đi, giờ đang cố hiện lại mà chưa đủ sức.
Tôi lật cuốn sổ thật trên bàn. Vệt bút đỏ vẫn đỏ chói, lạnh lùng, y nguyên. Cột số hồ sơ vẫn trắng trơn.
"Bác Tư." Tôi đưa điện thoại cho ông, tay tôi run nhẹ. "Bác nhìn đi. Trong ảnh... nó khác."
Bác Tư đeo kính lão, ghé sát màn hình. Ông im lặng rất lâu. Hơi thở của ông phả vào mặt kính điện thoại thành một vệt mờ. Rồi ông khẽ nói, giọng như nói với chính mình: "Hai mươi năm nay, mỗi lần giở trang này ra, tao đều tự hỏi: người ta gạch tên cô ấy đi, là gạch trên giấy, hay gạch cả ở cái nơi cô ấy đang ở? Giờ thì tao hiểu rồi. Ở bên đó, cái gạch này nó không có giá trị gì hết. Tên cô ấy vẫn nguyên. Chỉ có bên này mới cần người ta bỏ cái gạch đi thôi."
Ông trả điện thoại cho tôi, và bàn tay gầy guộc của ông nắm lấy cổ tay tôi, siết nhẹ: "Giữ cho kỹ. Đừng để mất. Mất cuốn sổ này, tên cô ấy chỉ còn trong đầu mấy ông bà già sắp xuống lỗ như tao. Mà đầu óc người già, con ạ, nó như cái đèn dầu trước gió vậy."
Nói rồi ông bỗng nhíu mày, đưa tay lên day day thái dương. Mặt ông tái đi một chút dưới ánh đèn huỳnh quang của nhà xác.
"Bác Tư, bác sao thế?" Tôi đỡ lấy khuỷu tay ông.
Ông xua tay, cố cười: "Không sao. Mấy hôm nay trời trở mưa, cái đầu nó ong ong. Già rồi, máy móc nó rệu rã thế đấy." Nhưng ông vẫn phải vịn vào mép bàn một lúc mới đứng thẳng được. Tôi nhìn ông, lòng bỗng dấy lên một nỗi bất an không gọi được thành tên, giống hệt cảm giác lạnh buốt sau gáy mỗi lần tôi đứng trước bức tường cuối hành lang tầng bốn.
Trước khi tôi về, bác Tư gọi giật lại. Ông nhìn ra cửa phòng lạnh đang khép hờ, hạ giọng: "Này con. Có chuyện này tao chưa nói với ai. Đêm tao khiêng cô ấy xuống đây, lúc đặt cáng xuống, tay cô ấy còn ấm. Tao làm nghề này từ năm tám hai, người chết thật sự thì tao biết ngay. Đêm đó... tao không dám chắc là cô ấy đã đi hẳn khi người ta đưa cô ấy xuống đây đâu."
Cả người tôi lạnh toát. "Bác nói sao ạ?"
"Tao không nói thêm được." Ông lắc đầu, mắt nhìn xa xăm. "Tao chỉ là hộ lý, tao không có chữ nghĩa mà cãi với giấy tờ của bác sĩ. Nhưng cái ấm đó, hai mươi năm rồi tao không quên được. Thôi, con về đi. Mai là thứ bảy. Mai cô ấy lại gõ cửa đấy. Và tao sợ... những đêm thứ bảy còn lại cho cô ấy không nhiều nữa đâu."
Bình Luận Chương
Đăng nhập để bình luậnChưa có bình luận cho chương này.