Chị Hằng đến phòng trọ của tôi lúc năm giờ sáng, trước cả giờ bệnh viện mở cổng. Chị mặc chiếc áo dài tay đã sờn cổ, tóc búi gọn, tay cầm một tập giấy mỏng được kẹp cẩn thận trong bìa nilon. Trông chị bình thản một cách lạ lùng, như người đã trút được một gánh nặng mang suốt nửa đời người.
"Chị viết cả đêm," chị nói, đặt tập giấy xuống bàn. "Em đọc đi."
Đó là một bản tường trình viết tay, sáu trang, nét chữ của chị Hằng mà tôi đã thuộc lòng qua bao nhiêu cuốn sổ trực. Tôi đọc chậm rãi, và càng đọc, tay tôi càng run.
Chị viết rõ ràng, rành mạch như một bản ghi chép ca trực cuối cùng của đời mình: đêm tháng mười năm 2004, chị trực tại khoa Sản. Sản phụ Nguyễn Thị Mai, hai mươi sáu tuổi, sinh con gái đầu lòng, sau sinh băng huyết nặng. Kíp trực đề nghị chuyển viện lên tuyến trên. Trưởng khoa Sản Hoàng Đình Sơn lúc ấy không có mặt tại bệnh viện; qua điện thoại, ông ra lệnh không chuyển viện, chờ ông về xử lý, và suốt đêm đó ông không về. Sản phụ mất lúc hai giờ mười phút sáng. Sau đó, chị bị gọi lên, bị ép ký vào bản ghi chép đã được viết lại với giờ tử vong khác và nguyên nhân tử vong khác, và bị ép tự tay viết dòng xuất viện giả ghi rằng sản phụ "mẹ tròn con vuông", xuất viện cùng con gái lúc năm giờ bốn mươi phút sáng, trong khi thi thể cô ấy đã nằm dưới nhà xác từ hai giờ mười phút. Đứa bé sơ sinh khỏe mạnh bị đưa ra khỏi bệnh viện trong đêm, giấy tờ bị sửa thành đã tử vong.
Ở trang cuối, dưới dòng chữ "Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về lời khai trên đây, và sẵn sàng đối chất với bất kỳ ai", là chữ ký của chị, ký và ghi rõ họ tên: Phạm Thu Hằng. Bên dưới nữa, chị còn điểm chỉ bằng ngón tay trỏ, dấu vân tay đỏ chót in đậm trên giấy như một con dấu bằng máu.
Tôi ngẩng lên, không nói được lời nào. Tôi nhớ lời bà Nhàn nói qua cánh cổng không mở ở quê nhà bà, cái lần tôi về tìm bà: "Đừng đi tìm giấy tờ nữa. Giấy tờ thì đốt được, xé được, rút được. Cái con bé Mai cần là một chữ ký của người còn sống dám đứng ra nhận." Suốt mấy tháng, tôi đi tìm trang hồ sơ cuối cùng, đi tìm cuốn sổ gốc, mà quên mất rằng chữ ký đầu tiên của người còn sống dám nhận, lại nằm ngay bên cạnh tôi, ở người đàn bà đã im lặng suốt hai mươi năm vì sợ hãi và tội lỗi.
Chị kể thêm một điều nữa, điều chị chưa từng nói với ai trong suốt hai mươi năm, kể cả trong những lần hé lộ chuyện xưa với tôi: sau khi Mai mất, chính chị là người thay cho cô ấy bộ quần áo bệnh nhân sạch cuối cùng trước khi cáng được đưa xuống nhà xác. "Con bé nằm đó, người còn ấm, tóc còn ướt mồ hôi," chị nói, mắt nhìn xa xăm. "Chị vuốt tóc cho nó, chị nói thầm: em yên tâm, chị sẽ lo cho con bé. Vậy mà chị lo bằng cách im lặng suốt hai mươi năm." Chị bảo đó là lý do chị không thể ký tờ đơn nghỉ hưu "theo nguyện vọng" kia: ký nó, nghĩa là một lần nữa chị lại ký vào một tờ giấy nói dối, và lần này thì không còn ai ép chị cả. "Một đời người, ký giấy dối trá một lần vì bị ép đã là tội. Ký lần thứ hai vì tự nguyện thì là tự mình chọn làm kẻ ác."
Truyện liên quan
"Chị ký cái này, chị mất hết," tôi nói khẽ. "Việc làm, danh dự, cả chuyện năm xưa chị ký giấy giả cũng sẽ bị khui ra."
"Chị biết." Chị Hằng cười, nụ cười nhẹ nhõm nhất tôi từng thấy ở chị. "Năm hai mươi sáu tuổi, chị ký vì chị sợ mất việc, sợ không nuôi nổi con. Hai mươi năm nay, đêm nào chị cũng nghe tiếng gõ cửa ở cuối hành lang. Chị lập ra ba điều cấm không phải để bảo vệ bệnh viện, mà để bảo vệ mấy đứa y tá trẻ khỏi phải nghe thấy nó, vì chị biết một khi đã nghe thấy thì không quay đầu lại được nữa. Em là đứa đầu tiên không chịu quay đầu." Chị nắm lấy tay tôi. "Bản chính này em giữ. Chị còn hai bản sao: một bản chị sẽ gửi thẳng cho đoàn thanh tra qua đường bưu điện bảo đảm, không qua tay phòng hành chính. Một bản, sáng nay chị mang lên đặt trước mặt ông Sơn. Chị muốn nhìn mặt ông ấy khi ông ấy đọc nó."
Chiều hôm đó, tin lan khắp bệnh viện nhanh hơn cả tin phá dỡ: điều dưỡng trưởng Phạm Thu Hằng "được giải quyết nghỉ hưu trước tuổi theo nguyện vọng cá nhân", quyết định có hiệu lực ngay lập tức. Người ta thấy chị ôm một thùng giấy nhỏ đựng đồ cá nhân đi ra khỏi cổng bệnh viện, đi rất thẳng, không ngoái đầu lại. Hai mươi năm giữ tầng bốn, chị ra đi trong một buổi chiều, lặng lẽ như cách chị đã giữ bí mật suốt hai mươi năm.
Đêm ấy, tôi lẻn vào phòng 404 lần nữa qua cầu thang kỹ thuật, trước khi đội thi công kịp dỡ tấm vách thạch cao. Căn phòng tối hơn mọi lần, ánh sáng vàng vọt chỉ còn như một đốm lửa sắp tàn. Mai ngồi bên giường, mờ đến mức tôi phải nhìn rất kỹ mới thấy đường nét của cô. Tôi mở bản tường trình của chị Hằng ra, đọc to từng dòng, chậm rãi như đọc một bản hồ sơ bệnh án chính thức. Khi tôi đọc đến dòng chữ ký và họ tên Phạm Thu Hằng, Mai bật khóc, hai tay ôm lấy mặt: "Chị Hằng... chị ấy nhận rồi. Hai mươi năm, cuối cùng cũng có người trong bệnh viện này dám ký tên nhận rằng tôi đã chết ở đây."
"Còn một thứ nữa," Mai nói, giọng yếu như hơi thở. "Trang cuối hồ sơ của tôi, người giữ nó vẫn còn sống. Có chữ ký của chị Hằng rồi, nhưng muốn tên tôi đứng vững được trong hồ sơ, phải có cả trang giấy ấy nữa. Cô Linh, tôi sợ mình không chờ nổi đến lúc..."
Cô không nói hết câu. Ngoài kia, từ phía dãy nhà phụ sát khu nhà C, tiếng máy xúc lại gầm lên dù đã khuya, và cả căn phòng rung lên nhè nhẹ theo từng nhịp máy. Bụi vữa từ trần rơi xuống lả tả như tro. Tôi quay lại nhìn bức tường sau giường, nơi khắc chi chít những cái tên. Trong ánh đèn pin run rẩy, tôi chợt nhận ra một điều khiến tim tôi thắt lại: dòng chữ khắc cũ nhất trên tường, dòng chữ của năm 1982, "Đỗ Thị H. — Con tôi đâu", đã mờ đi gần hết, chỉ còn lại vài nét xước nông như sắp bị lớp vôi nuốt chửng.
Một người trong số họ đã tan đi ngay trước mắt tôi, trong đêm nay, mà chưa kịp được ai gọi lại bằng tên.
Bình Luận Chương
Đăng nhập để bình luậnChưa có bình luận cho chương này.