Bà Nhàn không đến vào ban ngày như tin nhắn nói. Bà đến lúc gần mười hai giờ đêm, khi cả dãy trọ đã tắt đèn, bằng ba tiếng gõ cửa rất khẽ, khẽ đến mức thoạt đầu tôi tưởng là tiếng gõ quen thuộc vọng về từ tầng bốn khu nhà C.
Người đàn bà ngoài cửa già hơn nhiều so với tưởng tượng của tôi. Ngoài bảy mươi tuổi, lưng hơi còng, tóc búi gọn sau gáy, tay xách một chiếc túi vải đã sờn. Bà nhìn tôi một lúc lâu qua khe cửa, như để chắc chắn rằng người đứng trước mặt mình chính là cô y tá trẻ đã một lần về tận quê, đứng ngoài cổng nhà bà giữa trưa nắng mà không oán trách một lời. Rồi bà nói, giọng nhỏ và khàn: "Cho tôi vào. Đứng ngoài này, người ta thấy thì không hay cho cô."
Bà ngồi xuống mép giường, đặt chiếc túi vải lên đùi, hai bàn tay đan vào nhau. Tôi rót cho bà cốc nước ấm. Bà không uống. Bà chỉ nhìn quanh căn phòng trọ chật hẹp của tôi, nhìn chồng sách y khoa, nhìn tấm ảnh nhỏ của mẹ tôi trên kệ, rồi nói một câu khiến tôi ngồi lặng đi: "Hồi con bé Mai còn nằm ở phòng hậu sản, nó cũng ở một căn phòng nhỏ như thế này, một mình. Chồng nó ở xa chưa lên kịp. Nó nắm tay tôi hỏi, cô ơi, con tôi khóc khỏe thế, sao người ta chưa cho tôi gặp con. Tôi đã nói dối nó. Tôi bảo con nó yếu, phải nằm lồng kính. Đó là câu nói dối đầu tiên. Sau đó thì mọi thứ cứ trượt đi."
Bà mở chiếc túi vải. Bên trong, gói trong hai lớp ni lông và một lớp khăn tay cũ, là một phong bì đã vàng ố, mép giấy giòn như lá khô. Bà đặt phong bì lên bàn, nhưng bàn tay vẫn giữ chặt lấy nó thêm một lúc, như thể buông ra là buông một phần đời mình. "Hai mươi năm," bà nói, "tôi ngủ không đêm nào yên. Tháng mười nào tôi cũng cúng một mâm cơm trong buồng, không dám gọi tên. Tôi gửi tiền về quê con bé Mai mấy lần, không dám đề tên người gửi. Tôi giữ trang giấy này, ban đầu là để phòng thân, sợ ông Sơn trở mặt thì có cái mà giữ mạng. Nhưng giữ riết rồi mới biết, nó không phải bùa. Nó là nợ."
Bà đẩy phong bì về phía tôi.
Tôi mở ra bằng cả hai tay. Bên trong là một trang hồ sơ bệnh án đã ngả vàng, góc trên ghi rõ họ tên: Nguyễn Thị Mai, hai mươi sáu tuổi, khoa Sản. Phần cuối trang là những dòng ghi chép của ca trực đêm, và ở dòng cuối cùng, nét chữ của điều dưỡng trưởng năm ấy ghi: "Hai giờ mười phút sáng, sản phụ tử vong tại phòng hậu sản tầng bốn. Trước đó đã nhiều lần đề nghị chuyển viện, không được chấp thuận." Phía dưới là một chữ ký và một dòng lệnh viết tay mà tôi nhận ra ngay là nét chữ khác, cứng và quen: "Không chuyển viện. Chờ tôi về xử lý." Chữ ký dưới dòng lệnh ấy, sau hai mươi năm, vẫn rõ ràng từng nét: Hoàng Đình Sơn.
Tôi phải ngồi xuống vì hai chân bỗng mềm đi. Đây chính là mảnh giấy cuối cùng. Giờ chết thật: hai giờ mười phút sáng, khớp từng phút với cuốn sổ nhà xác của bác Tư. Lệnh không chuyển viện, bằng chữ viết tay và chữ ký của chính người ra lệnh. Trang giấy này nối tất cả những mảnh rời rạc chúng tôi thu thập suốt mấy tháng thành một sợi dây thừng hoàn chỉnh.
Truyện liên quan
Tôi lật trang giấy lại. Mặt sau còn một dòng chữ nữa, viết bằng bút chì, nét chữ của chính bà Nhàn: "Trang này tôi xé lúc sáu giờ sáng, ngày mười lăm tháng mười, trước mặt chị Hằng và cô hộ sinh Hồng. Giữ để có ngày trả lại cho người ta." Bà nhìn dòng chữ ấy, nói rằng bao nhiêu năm nay, mỗi lần giỗ chạp trong nhà, bà đều lấy trang giấy ra đọc lại một lần, như đọc một bài kinh cho chính mình. Bà giấu nó trong khung ảnh thờ của chồng, vì biết không ai trong nhà dám động vào ảnh thờ, và cũng vì bà muốn mỗi ngày thắp hương đều phải nhìn thấy món nợ của mình. "Có năm tôi định đốt," bà nói. "Đứng trước bếp lửa rồi, tay run quá, lại thôi. Đốt nó thì tôi yên một đời, mà con bé Mai thì mất hẳn. Tôi không nỡ làm người ác đến lần thứ hai."
Tôi lấy điện thoại chụp lại trang giấy cả hai mặt, chụp chậm rãi, rõ từng nét, rồi gửi ngay cho anh Cường và Trâm theo đúng cách chúng tôi đã thống nhất: bằng chứng quan trọng không bao giờ được nằm ở một nơi duy nhất nữa. Bà Nhàn nhìn tôi làm, gật đầu: "Phải đấy. Giấy một tờ thì yếu. Giấy đi khắp nơi thì không ai giết được nữa."
Nhưng bà Nhàn chưa nói hết. Bà nắm lấy tay tôi, bàn tay già nua lạnh và run: "Cô Linh, nghe tôi nói cho hết. Trang giấy này đưa ra, ông Sơn khó mà chối được chuyện năm xưa. Nhưng con bé Mai nó không cần trang giấy này để được yên. Giấy tờ thì đốt được, xé được, rút được — hai mươi năm nay tôi thấy đủ rồi. Cái nó cần, tôi đã nói với cô qua cổng nhà tôi hôm ấy: một chữ ký của người còn sống, dám đứng ra nhận, ghi tên nó trở lại vào hồ sơ chính thức của cái bệnh viện đã xóa nó. Không có chữ ký ấy, nó vẫn là người không hồ sơ, dù cả nước có biết chuyện của nó."
Bà kể tiếp, và tôi nghe mà nước mắt cứ trào ra. Đêm hôm ấy, chính bà là người bế đứa bé đi lối cửa sau, vì lệnh đưa ra là phải tách đứa trẻ khỏi mọi giấy tờ ngay trong đêm. Bà đã khóc suốt quãng cầu thang phía tây. Chính bà là người trao đứa bé cho gia đình nhận nuôi ở cổng sau lúc trời chưa sáng, và dặn câu mà mẹ nuôi của Trâm ghi nhớ suốt đời: "Nuôi nó tử tế. Mẹ nó không bỏ nó đâu." Người đàn bà vừa bế vừa khóc trong ký ức của Mai, chính là bà. Bà nói: "Tôi không ác. Tôi chỉ hèn. Nhưng hai mươi năm hèn, đủ rồi."
Trước khi ra về, bà đứng ở cửa phòng trọ của tôi rất lâu, nhìn về phía bệnh viện sáng đèn ở cuối con đường tối. Rồi bà quay lại, nói một câu cuối cùng khiến tôi lạnh buốt sống lưng: "Cô Linh, trong căn phòng đó, không chỉ có con bé Mai đâu. Hồi tôi còn làm điều dưỡng trưởng, các chị khóa trước đã dặn nhau: phòng cuối tầng bốn, đừng bao giờ ghi tên ai vào sổ chính. Tôi làm theo hai mươi năm mà không dám hỏi vì sao. Đêm nay tôi hỏi cô một câu thôi: những người trước con bé Mai... cô có ghi tên cho họ được không?"
Bà đi khuất vào con hẻm tối trước khi tôi kịp trả lời. Tôi đứng ở cửa, tay cầm phong bì vàng ố, và nghe rõ ràng trong đầu mình giọng nói khàn đặc vọng lên từ cầu thang kỹ thuật: "Còn tôi... thì ai ghi tên cho tôi?"
Tôi trở vào phòng, mở sổ tay, viết xuống dưới danh sách mười một cái tên của bác Tư một dòng mới, chữ viết tay tôi run nhưng rõ ràng: "Sẽ ghi. Tất cả."
Bình Luận Chương
Đăng nhập để bình luậnChưa có bình luận cho chương này.