Văn bản của đoàn thanh tra đến bệnh viện vào trưa thứ sáu, chỉ trước ngày phá tầng bốn chưa đầy một ngày.
Đó là yêu cầu tạm dừng toàn bộ hoạt động phá dỡ tại tầng bốn khu nhà C để bảo toàn hiện trường phục vụ công tác xác minh, có hiệu lực ngay lập tức và kéo dài đến hết đêm thứ bảy. Tôi không có mặt trong phòng họp lúc văn bản được đọc, nhưng chú Mẫn kể lại rằng Hoàng Đình Sơn đã đứng rất lâu bên cửa sổ sau khi nghe xong, tay chắp sau lưng, không nói một lời. Nhà thầu lùi chiếc máy xúc lớn ra khỏi vị trí dưới chân khu nhà C. Công nhân được điều sang phá nốt dãy kho ở phía đông. Tầng bốn được giữ lại. Chỉ đến hết đêm thứ bảy thôi, nhưng với chúng tôi, một đêm thứ bảy là tất cả những gì còn cần.
Chiều hôm ấy, tôi vào khoa Hồi sức thăm bác Tư.
Ông đã tỉnh táo hơn nhiều so với những ngày đầu sau cơn tai biến. Nửa người bên phải còn yếu, miệng nói chưa tròn tiếng, nhưng mắt ông sáng và nhận ra tôi ngay. Tôi ngồi xuống bên giường, mở cuốn sổ tay của mình ra như mọi lần, và ông dùng bàn tay trái còn lành, run run nắm lấy cây bút của tôi. Ông viết chậm lắm, từng chữ một, mồ hôi rịn trên trán. Hai chữ đầu tiên ông viết là hai chữ tôi đã từng thấy ông viết dở dang lên tay mình trong đêm ông ngã xuống: sổ hai. Rồi ông viết tiếp một chữ nữa, nét bút nguệch ngoạc nhưng đọc được rõ ràng: bàng. Và ông vẽ một vòng tròn nhỏ, như một gốc cây.
Tôi ngẩng lên nhìn ông. "Cuốn sổ gốc dưới gốc cây bàng sau nhà xác... bác muốn cháu đào lên lần nữa, phải không bác?"
Bác Tư nhắm mắt lại, gật đầu rất khẽ, và tôi thấy nước mắt ông chảy ra từ khóe mắt nhắm nghiền. Bao nhiêu năm nay, cuốn sổ bị lấy khỏi ngăn kéo nhà xác, cuốn sổ mà người ta mang biên bản đến thu hồi, chỉ là cuốn chép lại mà ông cố tình để ở chỗ dễ thấy nhất. Cuốn sổ gốc, cuốn sổ thật ông ghi từ những năm đầu đi làm, ông đã chôn xuống đất từ năm 2005, cái năm căn phòng bị bịt kín, vì ông biết sẽ có ngày người ta đến tìm cả những cuốn sổ. Ông không nói được nơi chôn cho ai, vì ông không tin ai. Ông chờ hai mươi năm, chờ một người đủ gan đào lại chuyện này, và người đó phải tự tìm đến ông. Người ấy đã tìm đến: cuốn sổ từng được đào lên một lần, sao chụp toàn bộ, rồi lại chôn trả xuống đúng chỗ cũ để bảo toàn, chỉ giữ bản sao ở bên ngoài. Lần này ông viết lại hai chữ ấy, nghĩa là đã đến lúc đưa cuốn gốc ra hẳn ánh sáng.
Chập tối hôm ấy, khi khu nhà xác vắng người, tôi và anh Cường ra phía sau dãy nhà cũ. Cây bàng già vẫn đứng đó, gốc to hai người ôm, rễ nổi lên mặt đất như những ngón tay khổng lồ bám chặt vào nền đất của bệnh viện này từ trước cả khi khu nhà C được xây. Chúng tôi đào ở phía rễ hướng về nhà xác, đúng vị trí đã chôn trả cuốn sổ lần trước. Đào xuống chừng nửa mét, lưỡi xẻng chạm vào một vật cứng bọc ni lông đen đã mục một phần. Bên trong lớp ni lông là một hộp thiếc đựng bánh cũ, nắp gỉ sét, và trong hộp, cuốn sổ bìa vải xanh nằm im lìm suốt hai mươi năm dưới lòng đất, giấy ẩm ở các mép nhưng nét chữ bên trong còn rõ đến đau lòng.
Đó là nét chữ của bác Tư thời còn trẻ, nắn nót, đều đặn. Từng dòng một, cuốn sổ gốc ghi lại những ca đưa xuống nhà xác không qua sổ chính, qua nhiều năm, nhiều đời trưởng khoa. Đỗ Thị Hoa, tháng ba năm 1982, sản phụ, đưa xuống bằng cầu thang sau, không số hồ sơ. Nguyễn Thị Sương, năm 1989, sản phụ, không người nhà nhận. Trần Thị Lan, tháng mười năm 1996, sản phụ, mất sau sinh, con gái bị đưa đi ngay trong đêm, không ghi nhận. Và cứ thế, dòng này nối dòng kia, khớp từng ngày tháng với mười một vết khắc trên thanh cáng cũ của người hộ lý Trần Văn Dũng, hai con người ít chữ ở hai đầu của cùng một quy trình, một người khắc lên sắt, một người ghi vào giấy, cùng giữ lại tên cho những người bị xóa.
Truyện liên quan
Trang tôi lật đến cuối cùng, tay run đến mức anh Cường phải đỡ lấy cuốn sổ. Dòng chữ của tháng mười năm 2004: Nguyễn Thị Mai, sản phụ, hai mươi sáu tuổi, khoa Sản, đưa xuống lúc hai giờ mười phút sáng. Và ở cột ghi chú, bác Tư viết thêm một câu mà hai mươi năm nay chưa từng có ai đọc được ngoài ông: tay còn ấm.
Tôi ngồi sụp xuống ngay dưới gốc bàng, ôm cuốn sổ vào ngực và khóc thành tiếng giữa sân sau vắng lặng của bệnh viện. Tay còn ấm. Ba chữ ấy là lời khai cuối cùng của một ông già gác nhà xác dành cho một người đàn bà chết oan: khi người ta khiêng cô xuống như một thứ cần phi tang, cô mới vừa tắt thở, có khi còn chưa tắt hẳn, sau nhiều giờ nằm chờ một chuyến xe chuyển viện không bao giờ đến vì một cái lệnh qua điện thoại của người đang nhậu với đoàn thanh tra.
Anh Cường đỡ tôi đứng dậy. Tay anh cũng run. Anh nói chúng tôi phải làm ngay ba việc trong đêm nay: đối chiếu cuốn gốc với bản sao chụp lần trước, báo cho đoàn thanh tra qua kênh chính thức có biên nhận, và giữ cuốn sổ gốc nguyên vẹn để giao tận tay họ ngay khi họ đến. Tôi làm theo như một cái máy, nhưng đến khi ngồi xuống chép lại danh sách vào sổ tay của mình, tay tôi lại run lên từng hồi. Chép đến cái tên nào, tôi cũng như nghe thấy tiếng gõ cửa của người ấy. Mười một dòng chép tay của một ông già gác nhà xác, mười một vết khắc trên thanh cáng của một người hộ lý ít chữ, và một bức tường đầy chữ trong căn phòng không có trên sơ đồ: ba nơi riêng rẽ, ba con người không hẹn mà cùng giữ lại đúng một danh sách, như thể sự thật, một khi đã bị chôn, sẽ tự tìm mọi cách để mọc lại qua từng kẽ nứt của tòa nhà này.
Đêm đó, tôi chép toàn bộ danh sách trong cuốn sổ gốc vào sổ tay của mình, chụp lại từng trang và gửi bản sao cho đoàn thanh tra ngay trong đêm. Mười một cái tên. Mười một con người. Từng người một, họ sắp được gọi lại bằng tên đầy đủ của mình.
Khuya, tôi lên tầng bốn lần cuối trước đêm thứ bảy. Hành lang tối, điện đã cắt một nửa, chỉ còn ánh sáng từ cầu thang hắt lên vệt tường cuối dãy. Tôi áp tay lên mặt tường lạnh và đọc khẽ, rất khẽ, ba cái tên đầu tiên trong cuốn sổ gốc. Đỗ Thị Hoa. Nguyễn Thị Sương. Trần Thị Lan.
Từ sâu trong lòng tường, tiếng gõ đáp lại. Không còn là một nhịp gõ đơn độc của Mai như bao đêm trước. Lần này là nhiều nhịp gõ chồng lên nhau, chỗ gần chỗ xa, đều đặn và dồn dập như một dàn trống từ rất xa vọng về, như thể cả bức tường đang thức giấc. Rồi giọng của Mai cất lên, rõ ràng lạ thường, rõ hơn mọi lần tôi từng nghe trong suốt những tháng qua, gần như vui mừng:
"Linh ơi... họ nghe thấy tên mình rồi. Lần đầu tiên, họ nghe thấy tên mình rồi."
Bình Luận Chương
Đăng nhập để bình luậnChưa có bình luận cho chương này.