Phùng Tố ghi giờ lệnh mở phiên được đưa đến công đường, rồi chuyển tờ lệnh cho người phủ giám sát đối chiếu với bản do tri phủ ký. Người ấy kiểm dấu, đọc số hiệu và đặt tờ giấy lên án. Tử Khiêm đứng bên cạnh, chờ ông ta gật đầu mới ra hiệu cho nha dịch mở cửa.
Người đến dự không đông như phiên xử án dân thường. Chu Mậu đứng gần cột bên trái, hai tay giữ chiếc mũ vải. Lục Hoài An ngồi phía dưới, lưng thẳng, áo ngoài đã được chải phẳng. Đại Phúc được Lý Thuận dẫn vào sau cùng; nha dịch canh ở cửa, không ai kéo anh tới đối diện Từ Bách.
Từ Bách đứng giữa công đường, hai tay đặt trước bụng. Hàn Kính và Tôn huyện thừa chờ ở hàng bên kia. Tri phủ chưa có mặt tại Bình Lăng; người được phủ cử giám sát phiên xét theo lệnh, còn việc định trách nhiệm quan lại vẫn thuộc tri phủ.
Tử Khiêm trình danh mục chứng cứ trước.
“Các bản gốc, bản sao và lời khai trong danh mục đều được phân rõ tình trạng. Bản giao nhận chuyến muối vẫn chưa tìm thấy. Hạ quan xin trình từng món theo thứ tự.”
Người giám sát xem danh mục, đối chiếu từng dấu niêm rồi mới cho phép đưa hồ sơ lên. Phùng Tố đứng cạnh bàn, đọc tên giấy tờ và ngày tiếp nhận. Tử Khiêm giao từng bản cho người phủ kiểm; bản nào được xem xong thì người ấy đánh dấu vào danh mục, không để lẫn vào chồng chưa xét.
Biên nhận của Chu Mậu được mở trước. Phùng Tố đọc ngày lập, số chuyến và hai mục thu trên tờ giấy. Chu Mậu bước lên xác nhận nét chữ, số lượng mười hai cuộn vải và việc ông đã nhận tờ này sau khi nộp tiền.
“Khoản ‘phí mở lối’ này, ông nộp cho ai?” người giám sát hỏi.
“Người coi việc thu ở bến. Tiểu dân không nhớ tên. Hôm ấy chỉ có người ấy đưa giấy.”
“Ông có nhận giấy nào khác cho khoản ấy không?”
“Không.”
Phùng Tố đặt bản sao cạnh biên nhận gốc. Cô chỉ vào dấu chính huyện trên tờ giấy rồi chỉ phần dấu cạnh khoản phí. Người có thẩm quyền được chỉ định kiểm dấu, xác nhận dấu chính có nét khuyết ở góc phải; dấu dùng bên khoản ngoài mục thu có góc đầy đủ, không giống dấu chính.
Người giám sát yêu cầu ghi riêng nhận định ấy, không kết luận chỉ từ hình dấu. Phùng Tố đọc lại câu ghi nhận. Tử Khiêm nghe đến chữ “không kèm văn thư cho phép thu” thì nhìn xuống danh mục những văn thư hiện có. Không có văn bản nào ghi mức phí ấy, người được thu hay kỳ hạn áp dụng.
Biên nhận của Lục Hoài An được mở tiếp. Ông xác nhận chuyến hàng cùng ngày mười hai tháng trước, khoản “tiền qua bến” và dấu trên giấy. Dấu phụ có góc đầy đủ. Lục Hoài An nói ông đã nộp khoản ghi trên giấy sau khi cân hàng, rồi nộp thêm tiền ngoài giấy để thuyền khỏi chờ qua kỳ nước lớn.
“Ông nhận ra người cầm túi không?” Tử Khiêm hỏi.
“Không, đại nhân. Tôi chỉ biết người ấy làm dưới quyền Từ Bách.”
“Ông biết số tiền mình đưa là bao nhiêu chứ?”
Lục Hoài An khép bàn tay trên đầu gối.
“Không. Chưa tìm được sổ riêng và người đi cùng để xác nhận. Tiểu dân chỉ xin ghi rằng đã đưa, không xin quy cho ai.”
Tử Khiêm nhìn người ghi biên bản.
“Ghi đúng lời ấy. Không có số tiền, không có người nhận được xác định.”
Lục Hoài An gật đầu, không nói thêm.
Sổ cân được mang lên cùng sổ chuyến và sổ bến. Người giữ từng quyển nêu rõ mình nhận từ đâu, ai đã giữ trước đó theo mục ghi trong sổ, và những trang nào có liên quan. Phùng Tố lần lượt đọc ngày, loại hàng, số lượng và tên người nộp. Mỗi dòng được người giám sát đối chiếu với biên nhận còn lưu.
Có chuyến sổ cân ghi đủ số hàng, sổ bến ghi tên chủ hàng, nhưng tờ biên nhận không còn. Có dòng chỉ được một người khai nhớ lại, không có giấy để kiểm. Phùng Tố đánh dấu các mục ấy bằng lời “chưa xác định”, không cộng vào khoản phải hoàn.
“Dòng này có tên viết tắt,” người giám sát nói. “Không thể dựa vào đó để giao bạc.”
“Vâng. Chưa xác nhận được người nộp, nên chưa đưa vào tổng,” Phùng Tố đáp.
Tử Khiêm nhìn bảng kê. Những dòng đủ căn cứ nằm sát nhau; giữa chúng còn nhiều chỗ trống. Ông không muốn lấy một con số tròn lấp vào phần chưa rõ. Tờ giấy trước mặt phải cho thấy khoản nào đã chứng minh, khoản nào còn bỏ ngỏ.
Đến lượt Đại Phúc, người giám sát yêu cầu anh đứng ở vị trí có thể nhìn thấy sổ chuyến đò mà không phải bước qua Từ Bách. Lý Thuận đứng gần lối bên cạnh, giữ khoảng cách cần thiết.
Tử Khiêm hỏi:
“Trong sổ, ngày mười bảy có ghi người nhận túi. Ông nhớ điều gì từ chuyến ấy?”
“Tiểu dân nhớ đã chèo chuyến đò ở bến phía ĐSu khi nước rút. Sổ có ghi người nhận túi là ‘Lưu’. Tôi không biết túi có bao nhiêu tiền, cũng không biết đó là khoản gì.”
“Ông có tận mắt thấy người ấy thu tiền của Lục Hoài An không?”
“Không, đại nhân.”
“Giờ trong sổ là giờ ông ghi lúc ấy hay giờ ông ước nhớ?”
“Có chỗ là dấu ghi tại ngày đi đò. Có chỗ tôi chỉ nhớ gần đúng. Những chỗ không chắc, Phùng thư lại đã đánh dấu.”
Phùng Tố xác nhận từng phần trong bản sao. Cô đọc những mục Đại Phúc đã xác nhận bằng ký hiệu trong sổ, rồi đọc phần anh chỉ nhớ gần đúng. Không mục nào được sửa thành sự việc anh không tận mắt thấy.
Người giám sát quay sang Lý Thuận.
“Ông chịu trách nhiệm bảo vệ nhân chứng?”“Thuộc hạ chịu trách nhiệm bố trí nơi trú, người canh và bàn giao ca. Đại Phúc đã được chuyển phòng sau khi người đưa tin báo có kẻ dò hỏi nơi anh thường về. Mỗi lần đổi người canh đều ghi giờ và tên người nhận.”
Truyện liên quan
“Anh ta có bị đưa đi gặp riêng Từ Bách không?”
“Không. Việc hỏi cung được ghi nhận tại huyện nha, có người chứng kiến.”
Từ Bách nhúc nhích, nhưng người giám sát đưa tay ngăn lời chen ngang.
“Đến lượt ông.”
Phu kho họ Đỗ được gọi trước người ghi sổ bến. Đỗ nói ông đã thấy tờ giao nhận được đặt vào ngăn thứ ba, thấy vệt mực xanh gần góc dưới nhưng không đọc nội dung, cũng không cầm giấy.
“Ông có thấy Từ Bách lấy tờ ấy không?” người giám sát hỏi.
Ủng hộ tác giả bằng cách đọc truyện tại Truyện Full
“Không. Tôi chỉ thấy ông ấy mở hòm sau lúc đổi ca. Tôi không nhìn thấy tay ông ấy lấy giấy.”
Người ghi sổ bến xác nhận đã đặt bản giao nhận vào ngăn thứ ba vào khoảng giờ Tỵ, trước mặt Đỗ. Ông không tận mắt thấy giấy được lấy ra.
Tử Khiêm hỏi Từ Bách:
“Bản giao nhận có phiếu chuyển sang phòng sổ sách không?”
Từ Bách nhìn xuống thềm.
“Tiểu lại không tìm thấy phiếu.”
“Ông có thể chỉ người nhận hoặc ngày chuyển không?”
“Không nhớ.”
Người giám sát ra hiệu ghi nguyên câu trả lời. Bản giao nhận vẫn thiếu; lời khai về việc đặt giấy, vệt mực và lần mở hòm được giữ nguyên giới hạn. Không ai nói đã thấy Từ Bách lấy nó.
Sổ chia tiền của bến được mở ở những trang Hàn Kính đã chỉ. Ông xác nhận sổ do người giữ sổ giao theo biên bản và ông đã nhận phần chia trong những kỳ được ghi. Khi được hỏi về ba dòng có thể liên quan phí bến, Hàn Kính nói sổ ghi khoản chia theo kỳ, không ghi từng chuyến.
“Ông có phủ nhận bến nhận tiền ngoài khoản ghi trong văn thư không?” người giám sát hỏi.
Hàn Kính chậm một nhịp mới đáp:
“Không phủ nhận. Hàn mỗ đã nhận phần chia trong sổ. Nhưng khi ấy ta không biết ai dùng dấu phụ để thu từng chuyến.”
“Ông biết khoản ấy không có văn thư cho phép?”
“Ta biết không thấy văn thư trong sổ bến. Khi đó, ta vẫn để người thu tiền rồi chia theo kỳ. Việc ấy, Hàn mỗ chịu trách nhiệm.”
Tử Khiêm nhìn Hàn Kính. Ông ta không xin giảm lời, cũng không gán mọi việc cho người vắng mặt. Phần tiền đã nhận sẽ phải được đối chiếu với từng dòng; lời thừa nhận này chưa thay thế phép tính.
Tôn huyện thừa được hỏi sau cùng về phản ánh trước đây.
“Ông từng nghe nói có hai dấu thu khác nhau?”
“Có. Hạ quan đã nghe một thư lại nhắc, nhưng không nhớ ngày hay người báo. Hạ quan không tận mắt xem dấu, không lập hồ sơ, cũng không yêu cầu Từ Bách xuất trình văn thư.”
“Ông có báo phủ không?”
“Không.”
“Ông có nhận tiền hoặc tham gia làm dấu không?”
“Không, hạ quan không nhận tiền và không làm dấu.”
Lời khai của ông được đọc lại. Tôn huyện thừa yêu cầu ghi rõ ông đã bỏ qua phản ánh, nhưng không nhận mình tham gia thu tiền. Tử Khiêm ký xác nhận người khai đã nghe đọc lại; ông không ký thay cho phần kết luận của phủ.
Người giám sát xem qua các bảng ghi, rồi đóng nắp hộp chứng từ. Phiên xét chưa kết thúc. Từ Bách còn phải trình bày ý kiến cuối cùng; Hàn Kính và Tôn huyện thừa cũng phải chịu sự định đoạt của tri phủ. Chưa có ai nhận phán quyết tại công đường hôm ấy.
Người giám sát đặt một tờ lệnh mới trước mặt Phùng Tố.
“Tri phủ yêu cầu lập danh sách từng hộ và chủ hàng bị thu sai trong bốn tháng. Mỗi khoản phải có chứng từ và người nhận ký khi hoàn trả.”
Phùng Tố đọc lệnh, rồi ngẩng lên nhìn Tử Khiêm. Ông gật đầu.
“Lập từng dòng. Khoản nào chưa xác định người nộp hoặc số tiền thì để riêng.”
“Thuộc lại tuân lệnh.”
Cô kéo tờ giấy trắng lại gần, đặt thước bên mép và chấm mực vào đầu bút. Người giám sát đứng cạnh để cùng kiểm những phép cộng và chứng từ sẽ được đưa vào danh sách. Trước mặt họ, dòng đầu tiên còn bỏ trống tên người nhận.
Bình Luận Chương
Đăng nhập để bình luậnChưa có bình luận cho chương này.