Con đường về tỉnh quê của cha dài gần bốn tiếng đồng hồ, đi qua những cánh đồng đang vào vụ, những thị trấn nhỏ mà Thanh Hà chỉ còn nhớ mang máng qua những chuyến về quê thời thơ ấu, khi cha còn sống và còn nắm tay cô chỉ từng mái nhà, từng cây cầu ông từng tham gia xây dựng thuở mới vào nghề.
Minh Triết lái xe suốt chặng đường, đúng như lời anh nói — không tài xế, không trợ lý đi cùng. Có lúc xe chạy qua một cây cầu cũ bắc ngang con sông rộng, Thanh Hà bỗng khẽ nói: "Cây cầu này, cha em từng kể, là công trình đầu tiên ông được giao phụ trách một hạng mục riêng. Ông bảo ngày thông xe, ông đứng dưới chân cầu khóc như một đứa trẻ." Minh Triết giảm tốc độ, cho xe đi thật chậm qua cầu, không nói gì. Một số nỗi nhớ không cần lời an ủi. Chỉ cần có người đi chậm lại cùng mình.
Nhà máy thép của gia đình họ nằm ở rìa thị trấn, không hoành tráng, không bảng hiệu rực rỡ. Cổng nhà máy sơn màu xanh đã bạc, bên trong là những dãy nhà xưởng gọn gàng, sân bãi sạch sẽ đến bất ngờ so với tưởng tượng về một xưởng thép. Người ra đón họ không phải giám đốc trẻ, mà là một ông lão ngoài bảy mươi, dáng người còn thẳng, tay bắt rất chắc, đôi mắt tinh anh sau cặp kính lão. Đó là ông chủ của doanh nghiệp — người trong vùng gọi thân mật là bác Bảy.
"Cháu là con gái anh An?" Bác Bảy nhìn Thanh Hà rất lâu ngay từ cái bắt tay đầu tiên, nhìn vào nốt ruồi nhỏ dưới khóe mắt trái của cô, rồi gật đầu chậm rãi. "Giống. Giống nhất là đôi mắt. Vào nhà đi, chuyện làm ăn nói sau. Về đến đây thì phải ăn bữa cơm đã."
Bữa cơm trưa trong căn nhà nhỏ phía sau nhà máy giản dị đến mức Minh Triết — người quen với những bàn tiệc thương trường nghìn đô — phải lặng người: cá kho, canh chua, rau luộc chấm kho quẹt, toàn những món mà Thanh Hà nói, giọng nghèn nghẹn, là món cha cô thích nhất. Con dâu của bác Bảy gắp thức ăn cho cô liên tục, như cho một đứa cháu gái xa nhà lâu ngày mới trở về.
Sau bữa cơm, bác Bảy mới dẫn hai người đi xem nhà máy. Ông đi chậm, chỉ từng dây chuyền, từng kho vật liệu, nói về quy trình kiểm soát chất lượng của nhà máy mình bằng niềm tự hào của người thợ cả đời: thép nhập về lô nào cũng có hồ sơ nguồn gốc, mẫu nào cũng được kiểm tra độc lập trước khi xuất xưởng, sổ sách ghi tay còn lưu từ những năm đầu. "Nhà máy của bác không lớn," ông nói, "nhưng ba mươi năm nay, chưa một thanh thép nào rời khỏi cổng này mà bác không dám ký tên mình lên."
Đến phần bàn việc, Thanh Hà trình bày thẳng thắn toàn bộ tình hình: Tháp Ngọc Trai đang bị cắt nguồn cung, dự án cần một đối tác thép đạt chuẩn, minh bạch nguồn gốc, và cô đến đây không chỉ vì năng lực của nhà máy, mà vì cô tin vào cách làm ăn mà cha cô từng kể về những người thợ thế hệ của ông.
Bác Bảy nghe hết, im lặng rất lâu. Rồi ông đứng dậy, đi vào phòng trong, mang ra một chiếc hộp gỗ cũ. Trong hộp là những tấm ảnh đã ngả màu: một tổ thợ hàn trẻ măng của mấy chục năm trước, đứng trước một công trường đầy nắng bụi. Ông chỉ vào người thanh niên cao gầy đứng giữa, cười rạng rỡ với chiếc mũ bảo hộ cầm trên tay.
"Đây là cha cháu, năm hai mươi sáu tuổi."
Thanh Hà cầm tấm ảnh lên, tay run đến mức Minh Triết phải khẽ đỡ lấy khuỷu tay cô. Cha cô trong ảnh trẻ như vậy, sáng như vậy, hoàn toàn không giống người đàn ông tiều tụy trong những tấm ảnh hồ sơ vụ án mà cô đã nhìn suốt bảy năm qua.
"Để bác kể cháu nghe một chuyện," bác Bảy nói, giọng ông chậm lại, "chuyện này bác giữ trong bụng hơn hai mươi năm, chưa từng kể với ai ngoài nhà. Năm Tháp Minh Châu xảy ra chuyện, trước ngày giàn giáo sập không lâu, anh An có gọi cho bác một cuộc điện thoại. Hồi đó bác đã về quê mở xưởng nhỏ, hai anh em ít liên lạc, nhưng cuộc gọi đó bác không quên được một chữ."
Căn phòng lặng đi.
Truyện liên quan
"Anh ấy nói, có người ép anh ấy ký nghiệm thu một lô thép mà anh ấy biết chắc là không đạt chuẩn. Họ nói nếu không ký thì mất việc, mất hết, cả nhà không yên. Anh An cười trong điện thoại, cái cười của người đã quyết rồi. Anh ấy nói: Bảy à, tôi mà ký, thì người chết không phải là tôi, mà là những người đứng trên giàn giáo kia. Tôi thà mất việc chứ không ký lên mạng người."
Bác Bảy tháo kính, lau mắt bằng mu bàn tay thô ráp.
"Ít ngày sau thì giàn giáo sập. Rồi anh ấy bị bắt. Rồi anh ấy mất trong trại giam. Bác ở quê xa, nghe tin mà không làm được gì, cũng không dám làm gì — hồi đó ai cũng sợ dính vào. Bác hèn, bác nhận. Nhưng bác thề với cháu, người đàn ông mà bác biết, Diệp Kiến An, là người thà mất tất cả chứ không bao giờ bán một chữ ký lấy mạng người. Cái án oan đó, cả đời bác không tin một chữ."
Thanh Hà khóc. Không phải những giọt nước mắt kìm nén của nữ kiến trúc sư trưởng trước báo giới, mà là tiếng khóc của một đứa con gái được nghe, sau hơn hai mươi năm, một người đồng nghiệp cũ của cha mình nói ra điều mà cô đã dùng cả tuổi trẻ để chứng minh. Minh Triết ngồi bên cạnh, không chen vào, chỉ lặng lẽ đưa khăn giấy và để bàn tay mình đặt yên trên bàn, gần tay cô, đủ gần để cô biết anh ở đó.
Chi tiết trong cuộc điện thoại năm xưa ấy, theo đề nghị của Thanh Hà và được bác Bảy đồng ý ngay không do dự, sẽ được ghi lại thành lời chứng bằng văn bản có xác nhận, bổ sung vào hồ sơ truyền thông và pháp lý của vụ án — không phải như một chứng cứ kỹ thuật, mà như một mảnh ghép nhân chứng về con người Diệp Kiến An: một kỹ sư trưởng đã từ chối ký lên mạng người, dù biết cái giá phải trả là mất việc, mất cả tương lai. Trong một cuộc chiến mà đối thủ luôn cố vẽ cha cô thành kẻ tham tiền bán thép kém, lời kể của một người thợ già ở tỉnh xa có sức nặng mà không tiền bạc nào mua được — bởi nó không thể bịa ra, và cũng không ai nỡ bịa ra.
Cuối buổi chiều, khi hợp đồng nguyên tắc được đặt lên bàn, bác Bảy xem lướt qua phần giá mà đội dự án đề xuất — mức giá thị trường trong những ngày đang bị đẩy lên cao — rồi lắc đầu, tự tay gạch đi, viết lại một con số thấp hơn hẳn.
"Bác Bảy, giá này là giá gốc rồi." Thanh Hà nói nhanh. "Cháu không thể để nhà máy chịu thiệt vì dự án của cháu được."
"Không phải vì dự án của cháu." Ông lão đặt bút xuống, nhìn cô, mắt đỏ hoe nhưng giọng chắc nịch. "Là vì anh An. Ba mươi năm nay bác nợ anh ấy một lời bênh vực mà hồi đó bác không dám nói. Hôm nay bác trả. Thép cho tòa tháp của cháu, bác cung ứng bằng giá gốc, giao đúng hẹn, chất lượng bác lấy tên mình ra bảo đảm. Coi như hai anh em thợ già, một người còn, một người mất, cùng nhau xây nốt tòa tháp này."
Trên đường về thành phố lúc hoàng hôn, Thanh Hà ôm chiếc hộp ảnh sao chụp mà bác Bảy tặng, ngồi im lặng rất lâu. Rồi cô nói khẽ, như nói với chính mình: "Cha em không cô độc như em từng nghĩ. Hóa ra ở những nơi em không nhìn thấy, vẫn có người nhớ ông đúng như ông vốn là."
Xe vừa vào đến ngoại ô thành phố thì điện thoại của Thanh Hà rung lên. Là Lâm Tiểu Vũ, giọng cô bạn gấp gáp đến mức lạc đi:
"Hà, về đến nơi thì mở mạng ngay. Có chuyện lớn rồi. Ai đó vừa tung tin Tháp Ngọc Trai dùng thép không rõ nguồn gốc — đăng kèm cả ảnh chụp công trường và hồ sơ giả mạo. Tin đang lan như cháy rừng."
Bình Luận Chương
Đăng nhập để bình luậnChưa có bình luận cho chương này.