Buổi kiểm chứng tại công trường diễn ra vào buổi sáng ngày kia, và nó thành công theo cách ít ai trong đội ngũ dám kỳ vọng trọn vẹn.
Hơn ba mươi cơ quan báo chí cử phóng viên đến. Họ được phát mũ bảo hộ, được đi theo tuyến tham quan không rào chắn: từ khu vực tiếp nhận vật liệu, nơi từng lô thép đều có bảng mã tra cứu gắn kèm, đến phòng lưu mẫu, nơi các mẫu kiểm định của từng lô được niêm phong và lưu giữ theo đúng quy trình, rồi đến khu vực thi công, nơi kỹ sư trưởng thi công trình bày trực tiếp quy trình nghiệm thu hai lớp trước khi bất kỳ vật liệu nào được đưa lên cao. Đại diện đơn vị kiểm định độc lập có mặt, trả lời mọi câu hỏi, kể cả những câu hỏi khó nhất về nhà cung cấp mới ở tỉnh.
Nhà cung cấp mới — nhà máy của bác Bảy — cũng cử người con trai của ông, nay là giám đốc điều hành, đến tận công trường. Anh trình bày hồ sơ năng lực ba mươi năm của nhà máy, toàn bộ chứng nhận chất lượng, và nói một câu khiến nhiều phóng viên phải ghi chép lại: "Nhà máy chúng tôi nhỏ, nhưng mỗi lô thép xuất xưởng đều có tên người chịu trách nhiệm. Thép không rõ nguồn gốc là thứ chúng tôi chưa từng bán trong ba mươi năm, và cũng không có ý định bắt đầu từ dự án này."
Đến trưa, tin tức về buổi kiểm chứng tràn ngập các trang báo, lần này với hình ảnh thật, con số thật và những gương mặt thật. Tin giả từ hai đêm trước bị đẩy lùi với tốc độ còn nhanh hơn tốc độ nó lan ra. Một bài phân tích được chia sẻ nhiều nhất trong ngày viết một câu mà Lâm Tiểu Vũ đọc đi đọc lại đến thuộc lòng: "Cách một dự án đối diện với tin giả nói lên nhiều điều hơn cả tin giả ấy. Tháp Ngọc Trai đã chọn mở cửa, và đó là câu trả lời đanh thép nhất."
Đòn phản công bằng chuỗi cung ứng và tin giả của Hải Đăng, đến đây, coi như gãy thêm một nhịp.
Nhưng với Thanh Hà, phần quan trọng nhất của ngày hôm đó không nằm ở công trường. Nó nằm ở cuộc hẹn lúc bốn giờ chiều, trong một quán trà nhỏ yên tĩnh gần tòa soạn cũ, với người phóng viên kỳ cựu đã chủ động tìm đến cô.
Ông đã ngoài bảy mươi, tóc bạc trắng, lưng hơi còng, nhưng đôi mắt thì sắc và sáng lạ thường — đôi mắt của người đã dành cả đời để nhìn vào những chỗ người khác muốn giấu. Ông tự giới thiệu mình từng là phóng viên điều tra của một tờ báo lớn, là người viết những bài đầu tiên về vụ sập giàn giáo Tháp Minh Châu, và cũng là người — ông nói điều này với một sự day dứt không giấu giếm — đã từng viết những bài báo dựa trên nguồn tin được cung cấp sẵn trong những ngày đầu vụ án, góp phần đẩy Diệp Kiến An xuống vực sâu của dư luận trước khi tòa kịp tuyên bất cứ điều gì.
"Tôi theo vụ này hơn hai mươi năm, cô Thanh Hà." Ông nói chậm rãi, hai tay ôm tách trà. "Khi tòa tuyên cha cô vô tội, tôi đã đến thắp hương ở mộ ông ấy và xin lỗi một mình. Nhưng xin lỗi là chưa đủ. Có một thứ tôi giữ suốt từ năm đó đến nay, giữ như giữ một món nợ. Hôm nay, nhìn cách cô mở cửa công trường, tôi biết đã đến lúc giao nó lại cho đúng người."
Ông mở chiếc cặp da cũ sờn, lấy ra một cuốn sổ tay bìa cứng đã ố vàng, gáy sổ sứt chỉ, giấy bên trong chi chít chữ viết tay bằng nhiều loại mực khác nhau. Cuốn sổ của một phóng viên hiện trường năm xưa — thứ tài sản nghề nghiệp mà người làm báo thế hệ ông coi trọng hơn cả máy ghi âm.
"Đây là sổ ghi chép gốc của tôi trong những tuần lễ đầu tiên của vụ Tháp Minh Châu." Ông đẩy cuốn sổ về phía cô, cẩn trọng như đẩy một vật dễ vỡ. "Hồi đó, tôi được một nguồn tin trong cuộc cho xem — chỉ cho xem, không cho chụp, không cho mang về — một phần của phụ lục bảo mật. Chính là thứ mà mấy hôm nay cô đang nắm bản đầy đủ, tôi đoán vậy. Tôi đã ghi lại những gì mình đọc được vào cuốn sổ này, ngay trong đêm hôm đó, theo thói quen nghề nghiệp."
Tim Thanh Hà đập nhanh dần. Cô mở cuốn sổ theo trang ông đánh dấu.
Trang giấy ố vàng hiện ra với nét chữ viết tay vội nhưng rõ ràng: danh sách các bên ký kết phụ lục, ghi lại theo trí nhớ của một phóng viên trẻ năm xưa. Chủ đầu tư. Tổng thầu. Đơn vị cung ứng. Công ty kiểm định. Và ở dòng cuối cùng, ứng với ô chữ ký mà trong bản phụ lục cô nhận được bị để trống họ tên, cuốn sổ ghi một dòng đầy đủ:
Truyện liên quan
"Quỹ Hải Đăng — đại diện tại chỗ ký thay mặt:" và phía sau đó là một cái tên. Một cái tên Việt Nam đầy đủ, họ tên rõ ràng, được người phóng viên năm xưa ghi lại cẩn thận, kèm theo một ghi chú nhỏ trong ngoặc về chức vụ của người này ở thời điểm đó.
Thanh Hà nhìn cái tên ấy đến mức mắt cô nhòe đi.
Hơn hai mươi năm. Ô trống trong bản phụ lục đầy đủ — ô trống mà cô và Tiểu Vũ đã nhìn chằm chằm trong đêm mở tệp, cái ô cố ý không ghi tên để một con người có thể biến mất khỏi lịch sử — giờ đây, nhờ thói quen ghi chép của một người phóng viên già mang nợ với lương tâm, đã có tên trở lại.
"Cô phải hiểu," ông lão nói khẽ, "năm xưa tôi ghi lại được vì nguồn tin sơ suất, hoặc vì khi đó họ còn chưa ý thức hết mức độ nguy hiểm của cái tên này. Sau đó ít lâu, mọi bản phụ lục lưu hành nội bộ đều để trống ô đó. Tôi từng định dùng cái tên này mấy lần trong đời làm báo của mình, nhưng mỗi lần định viết, lại có một sức ép vô hình nào đó khiến bài bị gác lại. Đến khi nghỉ hưu, tôi hiểu ra: cái tên này không phải để đăng báo lẻ tẻ. Nó phải được dùng đúng lúc, đúng chỗ, bởi đúng người. Và người đó là cô."
Thanh Hà khép cuốn sổ lại, hai tay giữ chặt lấy nó như giữ một vật chứng — mà đúng là như vậy. Theo đúng quy trình, cuốn sổ sẽ được sao chụp, giám định và bổ sung vào bộ hồ sơ pháp lý ngay trong tối hôm đó, dưới sự chứng kiến của luật sư Trần. Ông lão từ chối mọi lời cảm ơn, chỉ xin cô một điều: khi mọi chuyện sáng tỏ, hãy cho ông được viết — hoặc được chứng kiến — bài báo cuối cùng của vụ án này, bài báo mà ông đã nợ độc giả và nợ một người kỹ sư trưởng vô tội suốt hơn hai mươi năm.
Trên đường về, Thanh Hà ngồi trong xe, nhìn cái tên trong trang sổ sao chụp trên điện thoại, lòng cô dâng lên một cảm giác khó gọi tên: không phải vui mừng, mà là sự nặng trĩu của người vừa tìm thấy mắt xích cuối cùng của một sợi xích dài hơn hai mươi năm.
Cái tên ấy, cô chưa từng nghe trong bất kỳ hồ sơ vụ án nào.
Nhưng khi về đến văn phòng và đọc nó lên cho Minh Triết cùng Hàn Đông nghe, sắc mặt của cả hai người đàn ông đều thay đổi — bởi khác với cô, họ nhận ra cái tên này ngay lập tức.
"Cô chắc chắn chứ?" Hàn Đông hỏi lại, giọng anh trầm hẳn xuống.
Minh Triết nhìn cô, nói chậm rãi từng chữ:
"Thanh Hà, người này… không phải một cái tên vô danh của hai mươi năm trước đâu. Ông ta hiện đang là một trong những nhân vật có tiếng nói nhất trong giới đầu tư của cả nước."
Bình Luận Chương
Đăng nhập để bình luậnChưa có bình luận cho chương này.