Bé Diệp An được bốn tháng tuổi, Thanh Hà quay trở lại với công việc — bán thời gian, theo đúng nhịp mà cô và Minh Triết đã bàn nhau.
Cô không vội. Những tháng đầu làm mẹ dạy cô một điều mà bảy năm sóng gió chưa từng dạy: có những chặng đường, đi chậm lại không phải là thua cuộc, mà là để đi được dài hơn. Cô làm việc tại studio vào buổi sáng, dự các cuộc họp quan trọng qua mạng vào buổi chiều khi con ngủ, và vẫn giữ nguyên tắc cũ của Hà Quang: chỉ nhận những dự án mà cô thật sự muốn đặt trái tim mình vào.
Và dự án đầu tiên cô chọn khi trở lại, không phải một tòa tháp cao, không phải một tổ hợp thương mại lớn — mà là một ngôi trường cho trẻ em vùng cao.
Ý tưởng ấy bắt đầu từ thành công của dự án thư viện ở tỉnh — công trình vừa cất nóc trong những ngày cô còn mang thai, nơi những đứa trẻ vùng xa lần đầu có một không gian đọc sách tử tế. Sau thư viện, chính quyền địa phương và một tổ chức cộng đồng tìm đến Hà Quang với một mong muốn lớn hơn: xây một ngôi trường tiểu học kiên cố cho một xã miền núi, nơi các em nhỏ hiện vẫn học trong những phòng học tạm, mùa mưa dột, mùa đông gió lùa qua vách. Kinh phí không nhiều. Địa hình khó. Vật liệu phải vận chuyển xa. Với nhiều đơn vị thiết kế lớn, đó là một bài toán không có lãi. Với Thanh Hà, đó là bài toán mà cha cô — nếu còn sống — chắc chắn sẽ nhận làm đầu tiên.
"Xây nhà là xây chỗ cho người ta trở về." Cô nói trong buổi họp khởi động dự án tại studio, trước toàn thể đội ngũ Hà Quang. "Còn xây trường là xây chỗ cho người ta đi xa. Cha tôi dạy tôi câu đầu tiên. Dự án này, chúng ta sẽ học câu thứ hai."
Minh Triết ủng hộ vợ vô điều kiện, như mọi lần. Anh chỉ hỏi đúng một câu: "Chuyến khảo sát đầu tiên lên xã, em định đi khi nào? Anh sắp xếp đi cùng." Và khi cô nói đùa rằng tổng tài Lục thị mà lên vùng cao khảo sát trường tiểu học thì báo chí lại được dịp viết bài, anh đáp tỉnh bơ: "Thì để họ viết. Anh đi với tư cách chồng của kiến trúc sư trưởng, kiêm người giữ con."
Chuyến khảo sát đầu tiên diễn ra vào một ngày trời trong. Đường lên xã quanh co, một bên là núi, một bên là thung lũng xanh ngút mắt. Bé Diệp An được mẹ địu trước ngực trong chiếc địu vải mềm, ngủ ngoan suốt chặng đường dài, thỉnh thoảng tỉnh giấc, mở đôi mắt đen láy nhìn những tán cây lạ lẫm lướt qua cửa kính xe mà không hề khóc.
Khu đất dự kiến xây trường nằm trên một sườn đồi thoai thoải, nhìn xuống thung lũng và dòng suối nhỏ. Hiện trạng chỉ có mấy phòng học tạm bằng gỗ và tôn, sân đất đỏ, cột cờ cũ đứng giữa sân. Khi đoàn khảo sát đến, lũ trẻ đang giờ ra chơi, thấy người lạ thì rụt rè nép sau lưng cô giáo, rồi tò mò ngó ra — nhất là khi chúng nhìn thấy em bé được địu trước ngực cô kiến trúc sư.
Thanh Hà trải bản vẽ sơ bộ lên chiếc bàn gỗ cũ trong phòng giáo viên, cùng đội ngũ đo đạc, ghi chép, hỏi han từng điều nhỏ nhất: hướng nắng buổi sáng chiếu vào lớp học ra sao, mùa mưa nước từ sườn đồi chảy theo đường nào, các em đi học từ những bản nào tới, xa nhất là bao nhiêu cây số đường núi. Cô ghi chép bằng cây bút chì gỗ của cha — cây bút chì đã theo cô suốt bảy năm tha hương và minh oan — nét chì đều đặn trên trang giấy trắng, như một sợi dây nối liền hai thế hệ kỹ sư và kiến trúc sư của gia đình.
Truyện liên quan
Buổi trưa, khi công việc đo đạc tạm nghỉ, có một khoảnh khắc mà nhiếp ảnh của đoàn — một cậu nhân viên trẻ của Hà Quang — đã lặng lẽ giơ máy lên ghi lại, và sau này tấm ảnh ấy trở thành tấm ảnh được treo ở vị trí trang trọng nhất trong văn phòng studio.
Trong ảnh: Thanh Hà đứng giữa khu đất trống trên sườn đồi, trước mặt là bản vẽ ngôi trường tương lai trải trên giá vẽ dã chiến, một tay cô cầm bút chì chỉ vào bản vẽ, tay còn lại đỡ con gái nhỏ đang được địu trước ngực. Bé Diệp An tỉnh giấc, một bàn tay nhỏ xíu vươn ra khỏi địu, chạm vào mép bản vẽ như muốn cùng mẹ xem xét công trình đầu tiên của đời mình. Sau lưng hai mẹ con là núi rừng xanh thẳm và bầu trời vùng cao trong vắt.
Người mẹ kiến trúc sư bế con trước bản vẽ. Một thế hệ vừa đi qua bão tố, đang vẽ nên nơi chốn cho thế hệ tiếp theo đi học. Không ai dàn dựng khoảnh khắc ấy — nó tự đến, như mọi khoảnh khắc đẹp nhất của đời người.
Cô giáo trẻ của điểm trường đứng bên cạnh nhìn tấm ảnh trong máy, cười mà rơm rớm nước mắt: "Chị Hà, sau này trường xây xong, em sẽ kể cho học sinh nghe rằng bản vẽ của trường mình được vẽ bởi một cô kiến trúc sư bế theo con gái nhỏ. Để các em gái trong bản biết rằng, làm mẹ và làm nghề giỏi, hai việc ấy không hề cản nhau."
Thanh Hà nghe câu ấy, lặng đi một nhịp. Cô cúi xuống hôn lên trán con gái. "Nghe thấy không, Diệp An? Sau này con lớn, con muốn làm gì cũng được. Làm kiến trúc sư như mẹ, làm kỹ sư như ông ngoại, hay làm bất cứ điều gì con thích. Chỉ cần nhớ một điều: dù đi xa đến đâu, cũng phải xây cho người ta — và cho chính mình — một chỗ để trở về."
Chiều xuống, đoàn khảo sát thu dọn đồ đạc ra về. Trên đường xuống núi, Minh Triết lái xe chậm rãi, thỉnh thoảng lại liếc nhìn hai mẹ con ở ghế bên cạnh qua gương chiếu hậu, lòng đầy một niềm tự hào lặng lẽ. Người phụ nữ của anh — cô gái năm xưa gầy gò ôm chồng bản vẽ ở sân trường, người phụ nữ từng đứng một mình giữa phiên tòa và giữa diễn đàn nghìn người — giờ đang ôm con gái của họ, vẽ một ngôi trường trên núi, bình thản và rạng rỡ như thể bão tố chưa từng đi qua đời cô.
Mà thật ra, chính vì bão tố đã đi qua, nên bình yên này mới quý đến thế.
Về đến thành phố khi trời đã tối hẳn, Thanh Hà nhận được một tin nhắn của Thanh Tùng trong nhóm gia đình: "Chị, anh rể, mọi người giữ sức khỏe nhé. Còn hai tuần nữa thôi là đến ngày vui của em rồi. Chị gái của em mà không làm chủ hôn cho em thì không ai làm được đâu!" — kèm theo đó là một tấm ảnh chụp thử địa điểm tổ chức: khuôn viên thư viện ở tỉnh, nơi cậu và bạn gái kỹ sư gặp nhau lần đầu qua chính dự án mà chị gái cậu thiết kế.
Bình Luận Chương
Đăng nhập để bình luậnChưa có bình luận cho chương này.