Cây vĩ cầm cổ bị cháy xém được hoàn thành vào một buổi sáng trời trong.
Đó là đơn hàng mà xưởng nhận từ trước ngày hai vợ chồng lên đường sang châu Âu. Bà cụ ngoài tám mươi tuổi, tóc bạc trắng, chống gậy tới xưởng cùng người con trai, ôm theo một chiếc hộp đàn cũ đã ám khói. Bên trong hộp là cây vĩ cầm mặt trước cháy xém một mảng lớn, thành đàn nứt một đường dài, mấy sợi dây đã đứt, lớp vecni bong tróc loang lổ. Bà cụ nói cây đàn này là của con gái bà, người con gái đã mất trong một vụ tai nạn nhiều năm về trước khi còn rất trẻ. Sau vụ cháy nhỏ trong căn nhà cũ, cây đàn bị lửa liếm qua, cả nhà tưởng đã hỏng hẳn. Bà giữ nó trong tủ suốt bao năm, không dám nhìn nhiều, nhìn là khóc. Nay cháu gái của bà, con của người con trai, sắp thi vào trường nhạc, bà muốn phục chế lại cây đàn này để tặng cháu, như một cách trao lại tiếng đàn của người cô mà cháu chưa từng được gặp.
Ngày nhận đàn, An Nhiên đã hứa với bà cụ rằng cô sẽ làm hết sức mình. Trong chuyến đi châu Âu, kỹ thuật xử lý gỗ cháy xém mà cô học được ở xưởng đàn lớn nhất thành phố chính là chìa khóa cho ca phục chế khó này. Về tới nhà, dù lòng còn nặng trĩu vì sức khỏe của thầy Bảy, cô vẫn bắt tay ngay vào công việc, bởi cô hiểu thầy sẽ không vui nếu cô bỏ bê nghề vì lo lắng cho ông. Thầy vẫn ngồi ở phòng học tầng hai mỗi chiều, và thỉnh thoảng, khi cô mang cây đàn lên khoe tiến độ, ông lại góp ý một câu, chỉ một câu thôi, nhưng luôn đúng vào chỗ khó nhất.
Cô làm sạch từng thớ gỗ cháy bằng hơi nóng nhẹ, giữ lại phần lõi còn tốt như cách các thợ bên kia đã dạy, rồi ghép vá bằng mảnh gỗ vân sam già mà xưởng bên đó tặng, vân gỗ khớp nhau tới mức nhìn kỹ mới thấy đường ghép. Đường nứt ở thành đàn được cô xử lý bằng keo nấu truyền thống theo đúng cách thầy Bảy viết trong cuốn sổ. Lớp vecni mới được cô pha lại từ hộp vecni cổ mà nhạc viện bên châu Âu gửi tặng thầy, pha thêm chút màu theo công thức của thầy để cây đàn giữ được vẻ cũ kỹ trang trọng, không bóng loáng như đàn mới, mà trầm ấm như một kỷ vật đã đi qua năm tháng. Khi cô lên dây và kéo thử nốt đầu tiên, tiếng đàn vang lên trong trẻo tới mức An Sơn đang làm việc ở bàn bên cạnh phải ngẩng lên, còn thầy Bảy ngồi ở cửa xưởng đã nhắm mắt lại, gật đầu rất khẽ.
Buổi trao đàn được tổ chức trang trọng ngay tại xưởng vào cuối tuần. Không phô trương, không rình rang, chỉ có bà cụ, gia đình của bà, thầy Bảy, bà Lan, An Sơn, bé Hạnh, bé Kiên, Mây và vài người hàng xóm thân thiết. Chiếc hộp đàn được đặt trên bàn phủ khăn nhung đỏ. An Nhiên, trong chiếc áo dài màu trầm, tự tay mở hộp, nâng cây đàn lên trao cho bà cụ bằng cả hai tay.
Bà cụ run run đón lấy cây đàn. Bà vuốt ve mặt đàn đã lành lặn, vuốt ve chỗ gỗ từng cháy xém nay chỉ còn là một vệt màu trầm như dấu vết của năm tháng, rồi bà khóc. Bà khóc không thành tiếng lớn, chỉ là nước mắt cứ thế chảy xuống trên gương mặt đầy nếp nhăn. Bà nói, bà tưởng cả đời này sẽ không bao giờ được nhìn thấy cây đàn của con gái mình nguyên vẹn nữa. Bà quay sang gọi cháu gái lại gần.
Cô bé mười lăm tuổi, dáng người nhỏ nhắn, tóc buộc cao, bước tới trong sự ngượng ngùng. Khi bà nội đặt cây đàn vào tay em và nói đây là đàn của cô con, ngày xưa cô con chơi đàn hay lắm, con cầm lấy mà học cho giỏi, thay cô con đi tiếp con đường âm nhạc, cô bé bỗng ôm chặt cây đàn vào lòng và òa khóc. Em khóc vì thương người cô chưa từng gặp mặt, khóc vì xúc động trước món quà quá lớn, khóc vì trong khoảnh khắc ấy, cây đàn không còn là một nhạc cụ, mà là vòng tay của một người thân đã khuất đang ôm lấy em từ quá khứ.
Truyện liên quan
Cả gian xưởng lặng đi. Bé Hạnh nắm tay Mây, mắt cũng đỏ hoe. An Nhiên đứng bên cạnh, lòng trào lên một cảm xúc rất sâu. Cô nhìn cô bé ôm cây đàn khóc, và cô thấy lại chính mình của nhiều năm về trước, ôm cây đàn của Uyên trong căn xưởng cháy dở, khóc vì thương bạn, vì bất lực, vì không biết phải giữ tiếng đàn của bạn bằng cách nào. Ngày ấy, thầy Bảy đã đặt tay lên vai cô và nói, muốn giữ tiếng đàn của một người, cách tốt nhất là truyền nó cho người khác.
Chính trong khoảnh khắc ấy, quyết định mà cô nhen nhóm từ chuyến đi châu Âu bỗng trở nên rõ ràng và chắc chắn.
Chiều hôm đó, sau khi gia đình bà cụ ra về với lời cảm ơn rối rít và lời hứa sẽ quay lại báo tin khi cô bé thi đỗ, An Nhiên ngồi xuống bên thầy Bảy và nói ra ý định của mình. Cô muốn mở thêm một lớp dạy nghề phục chế ngay trong xưởng, dành cho học trò lớn của quỹ, bắt đầu từ bé Hạnh và những em đã đủ tuổi, đủ khéo tay. Lớp học đàn sẽ dạy các em chơi đàn, còn lớp nghề này sẽ dạy các em làm đàn, sửa đàn, giữ đàn, để sau này dù đi đâu, các em cũng có một nghề tử tế trong tay, và tiếng đàn sẽ được giữ gìn bởi chính đôi tay của thế hệ tiếp theo. Như cách thầy đã truyền nghề cho cô, cô muốn truyền nghề lại cho các em, từng chút một, không giữ lại điều gì.
Thầy Bảy nghe xong, im lặng hồi lâu, rồi ông cười, nụ cười mãn nguyện nhất mà cô thấy trong nhiều ngày qua. Ông nói, thầy chờ câu này của con lâu lắm rồi. Ông nói một gian xưởng chỉ thật sự có tương lai khi trong đó có tiếng búa của học trò trẻ, có mùi gỗ mới được bào, có những bàn tay non nớt vụng về làm hỏng rồi lại làm lại. Ông dặn cô cứ mạnh dạn mở lớp, ông sẽ ngồi ở ghế này góp ý, chừng nào ông còn ngồi được ở đây.
Ngay tối hôm ấy, An Nhiên treo một tấm bảng nhỏ tự tay viết lên góc xưởng, ngay bên cạnh bàn làm việc của cô: lớp dạy nghề phục chế, nhận học trò lớn của quỹ, học miễn phí, chỉ cần yêu đàn và chịu khó. Bé Hạnh là người đầu tiên chạy tới xin ghi tên, mắt sáng rực. Mây đứng phía sau, rụt rè hỏi cô Nhiên rằng em có đôi tay nhỏ, liệu có học được nghề này không. An Nhiên nắm lấy đôi tay nhỏ của Mây, cười và nói, nghề này không cần tay to, chỉ cần một trái tim biết thương đàn, mà trái tim ấy thì em có thừa.
Đêm ấy, khi xưởng đã tắt đèn và mọi người đã về nghỉ, An Nhiên ở lại một mình trong gian xưởng, ngắm cây đàn dự phòng của Uyên đặt trang trọng trong tủ kính, ngắm tấm bảng nhỏ vừa treo, và nghĩ về vòng tròn kỳ diệu của đời người: một cây đàn qua lửa được cứu sống, một người thầy truyền nghề cho học trò, một học trò lại truyền nghề cho thế hệ sau nữa. Lửa có thể thiêu cháy gỗ, nhưng không thiêu cháy được tiếng đàn, nếu vẫn còn người giữ lửa.
Cô vừa định khóa cửa xưởng thì điện thoại reo lên. Là cô giáo phụ trách nhóm biểu diễn của học viện gọi tới, giọng đầy phấn khởi, báo một tin khiến An Nhiên phải vịn vào bàn mới đứng vững vì mừng: danh sách biểu diễn cuối kỳ vừa được chốt lại lần cuối, và tiết mục của Mây không những được giữ nguyên, mà còn được chọn làm tiết mục kết thúc toàn bộ buổi diễn.
Bình Luận Chương
Đăng nhập để bình luậnChưa có bình luận cho chương này.