Tang lễ của thầy Bảy Lữ giản dị đúng như con người ông lúc còn sống, mà đông ấm ngoài sức tưởng tượng của cả gia đình.
Gia đình không thuê dịch vụ lớn, không dựng rạp cầu kỳ. Gian xưởng được dọn dẹp gọn gàng, bàn thờ thầy đặt giữa xưởng, bên cạnh là cây đàn đầu tiên của Hạnh và tấm ảnh thầy đang cười hiền bên bàn bào gỗ, tấm ảnh do chính học trò cũ chụp trong dự án ghi âm di sản. Hải Đăng nói, thầy sống cả đời ở xưởng, tiễn thầy cũng phải ở xưởng, để ông nhìn thấy đồ nghề, nhìn thấy học trò lần cuối. Bà Lan đồng ý ngay. Bà nói thầy ghét phô trương, cứ đơn sơ mà chân thành là ông vui nhất.
Từ sáng sớm ngày đầu tiên của tang lễ, người đến viếng đã xếp hàng dài ra tận đầu ngõ. Học trò của thầy, đủ mọi thế hệ, từ những người tóc đã hoa râm từng học nghề với ông mấy chục năm trước, đến những đứa trẻ của lớp nghề hiện tại, đứa nào cũng ôm theo một nhành hoa trắng. Có người giờ đã là nghệ nhân nổi tiếng ở tỉnh xa, nghe tin trong đêm đã lái xe mấy trăm cây số về, quỳ trước bàn thờ thầy khóc như trẻ con. Có người thợ già ở phố bên, từng được thầy cho mượn đồ nghề lúc khốn khó, nay chống gậy đến, đứng lặng rất lâu mới thắp được nén hương vì tay run quá.
Người dân quanh xưởng đến đông không kém. Bà bán nước đầu ngõ, ông thợ sửa xe cuối phố, những gia đình từng mang đàn đến nhờ thầy sửa mà thầy sửa miễn phí vì biết nhà người ta nghèo, ai cũng có một câu chuyện riêng về ông để kể cho nhau nghe trong lúc chờ vào viếng. Gian xưởng nhỏ không lúc nào ngớt tiếng người thì thầm kể chuyện về thầy, mà lạ thay, câu chuyện nào cũng kết thúc bằng một nụ cười, như thể người ta đến đây không chỉ để khóc, mà còn để cảm ơn một đời tử tế.
Nhạc viện gửi vòng hoa lớn và đoàn cán bộ đến viếng. Các đối tác từ châu Âu, những người từng sang thăm xưởng, từng tài trợ cho quỹ học bổng Trần Thu Uyên, gửi thư chia buồn và vòng hoa qua đường hàng không, thư được Mỹ Linh đọc trang trọng trong buổi lễ truy điệu ngắn gọn. Trong thư, vị nữ giáo sư dẫn đoàn năm nào viết rằng thầy Bảy là minh chứng sống cho việc một người thợ bình thường có thể nâng đỡ cả một thế hệ bằng đôi tay và tấm lòng, và rằng chương trình giao lưu giữa nhạc viện với quỹ sẽ mang thêm tên thầy để tưởng nhớ ông.
Trong số khách viếng, có những người khiến gia đình bất ngờ đến rơi nước mắt. Một người đàn ông trung niên từ tỉnh xa lặn lội về, kể rằng ba mươi năm trước, ông từng là đứa trẻ lang thang được thầy cho ăn, cho ở nhờ trong xưởng mấy tháng, dạy cho nghề mộc cơ bản để mưu sinh. Ông nói đời ông đổi hướng từ xưởng đàn này, và hôm nay ông về để tiễn người đã cứu đời mình. Một cô giáo về hưu ở trường làng cũ của Mây cũng bắt xe lên, mang theo một bó hoa dại hái ven đường, nói rằng thầy là người đầu tiên tin rằng đứa trẻ bản núi như Mây có thể bước lên sân khấu lớn. Từng câu chuyện, từng con người, cứ thế ghép lại thành một bức tranh trọn vẹn về một đời người: thầy Bảy không để lại tài sản lớn, ông để lại những cuộc đời đã được ông đổi thay.
Hải Đăng, với tư cách người đại diện gia đình, đứng ra cảm ơn khách viếng trong buổi lễ truy điệu. Anh nói ngắn gọn, không văn hoa: Thầy tôi là thợ sửa đàn. Thầy không có học hàm, không có danh hiệu lớn. Nhưng thầy có một xưởng đàn luôn mở cửa cho người nghèo, một lớp nghề không từ chối đứa trẻ nào, và một trái tim chưa từng quay lưng với ai cần giúp đỡ. Hôm nay, nhìn mọi người về đây đông thế này, gia đình tôi hiểu rằng thầy đã sống một đời không uổng phí. Bài phát biểu ngắn ấy khiến cả gian xưởng lặng đi, rồi tiếng vỗ tay khe khẽ vang lên, điều hiếm thấy trong một tang lễ, mà ở đây lại hợp đến lạ, như một lời chào tiễn biệt dành cho một người thầy.
Truyện liên quan
Buổi chiều ngày cuối của tang lễ, khi khách viếng đã thưa dần, bé Kiên xin phép gia đình được đến bên linh cữu thầy một lần nữa. Thằng bé ôm theo chiếc móc khóa gỗ mà nó đã gọt dở trong đêm thầy ra đi, nay đã gọt xong, mài nhẵn, xâu dây cẩn thận. Đó là chiếc móc khóa hình cây đàn nhỏ, đường nét còn vụng về nhưng tròn trịa và đầy tình cảm. Kiên quỳ xuống, hai tay nâng chiếc móc khóa, đặt nhẹ vào lòng bàn tay thầy, ngay ngắn, như đặt một món quà.
Con gọt xong rồi, thầy ơi. Hình cây đàn đó. Thầy cầm theo, đi đường xa có cái mà nhớ đến con. Sau này con học giỏi nghề, con sẽ gọt đẹp hơn, thầy chờ xem con nhé.
Cả gian xưởng lặng đi. An Nhiên ôm lấy vai thằng bé, để nó khóc trong tay mình. Hải Đăng cúi đầu, bà Lan quay mặt lau nước mắt. Chiếc móc khóa gỗ nhỏ bé nằm trong tay thầy, giữa bao nhiêu vòng hoa sang trọng của các tổ chức lớn, lại là món quà khiến mọi người khóc nhiều nhất, bởi nó là thứ thầy quý nhất lúc còn sống: tấm lòng của một đứa học trò nghèo được ông cưu mang.
Lễ tiễn đưa diễn ra vào buổi sáng hôm sau, trời trong và mát. Đoàn người đưa tiễn dài qua con phố nhỏ, qua những cửa hàng quen thuộc mà thầy vẫn ghé mua đồ nghề. Học trò của thầy thay nhau khiêng linh cữu. Hạnh và Mây đi ngay phía sau, ôm đàn, vừa đi vừa chơi một khúc nhạc chậm và êm, tiếng đàn tiễn thầy đi đoạn đường cuối cùng qua khu phố ông đã sống cả đời. Nhiều người dân đứng hai bên đường chắp tay tiễn biệt.
Thầy được an táng tại khu đất của gia đình, cạnh phần mộ của bà Hiền, người vợ mà ông thương nhớ mấy chục năm. Bà Lan đứng trước hai ngôi mộ kề nhau, khẽ nói một câu mà chỉ người đứng gần mới nghe được: Vậy là ông được về với bà ấy rồi. Mấy chục năm ông chờ, nay hết chờ rồi.
Sau khi hạ huyệt, mọi người lần lượt ra về, chỉ còn gia đình đứng lại. An Nhiên đặt tay lên tấm bia đá còn mới, thì thầm: Thầy nghỉ ngơi nhé. Nhà mình ở dưới này sẽ ổn thôi. Rồi cô quay sang nhìn Hải Đăng, nhìn bà Lan, nhìn Hạnh, Mây, Mỹ Linh, An Sơn đang đứng quây quần quanh mình, và cô hiểu tang lễ đã khép lại, nhưng một việc cuối cùng của riêng cô với thầy vẫn còn đang chờ ở nhà, trong ngăn kéo bàn trang điểm, bên cạnh tấm ảnh siêu âm của đứa bé: phong thư mà thầy dặn chỉ mở khi ông đã đi, và khi cô thật sự sẵn sàng.
Bình Luận Chương
Đăng nhập để bình luậnChưa có bình luận cho chương này.