Túi hồ sơ bà Lan mang đến buổi sáng hôm ấy không phải hồ sơ của đêm nhạc.
Đó là thống kê của quỹ học bổng Trần Thu Uyên trong ba năm gần nhất, kèm theo một danh sách dài những lá thư tay và thư điện tử gửi về quỹ mà trước giờ chưa ai tổng hợp lại. Trong số ấy, có rất nhiều thư của học trò học biểu diễn xin hỗ trợ, điều vẫn thường thấy. Nhưng điều khiến An Nhiên lặng người là một nhóm thư khác, ngày càng nhiều lên trong năm gần đây: thư của những đứa trẻ muốn học nghề.
Có em viết, nhà em nghèo, em không mơ làm nghệ sĩ nổi tiếng, em chỉ muốn học một cái nghề tử tế gắn với đàn, như cô Nhiên, để sau này tự nuôi được mình và nuôi em gái ăn học. Có em là con của thợ mộc, thợ sơn, người sửa xe, viết rằng em thích mùi gỗ, thích ngồi hàng giờ bên một cây đàn hỏng mà không chán. Có em từng được quỹ hỗ trợ học biểu diễn, nay xin chuyển hướng sang học phục chế, vì trong một lần xem An Nhiên sửa đàn ở xưởng, em nhận ra có những người đứng sau sân khấu cũng đang giữ gìn âm nhạc theo cách của riêng mình.
Bà Lan nói, mẹ đọc hết trong một đêm. Mẹ cứ nghĩ mãi đến thầy. Cả đời thầy dạy nghề cho bao nhiêu đứa, phần lớn là dạy không công, dạy trong xưởng nhỏ, không bằng cấp, không danh hiệu. Đến khi thầy đi rồi, nếu không ai làm một việc gì đó mang tên thầy cho riêng nghề này, thì chẳng mấy chốc, người ta chỉ còn nhớ thầy như một nhân vật trong câu chuyện của người khác.
An Nhiên ôm túi hồ sơ vào lòng, ngồi xuống chiếc ghế của thầy.
Cô đã nghĩ đến việc này từ hôm mở phong thư để dành. Trong lời nhắn cuối, thầy viết rằng xưởng, quỹ và lớp nghề chính là một đời bình yên ông để lại, và dặn cô giữ lấy mà sống tiếp cho vui. Thầy không dặn phải lập học bổng mang tên mình. Thầy cả đời tránh né danh tiếng như tránh một món nợ. Nhưng chính vì thế, An Nhiên hiểu, việc này phải do học trò của thầy làm, làm một cách đàng hoàng và bền vững, chứ không phải một tấm biển treo lên cho đẹp rồi bỏ đó.
Buổi họp mở rộng của quỹ được tổ chức ngay trong tuần đó.
Hải Đăng trình bày đề xuất trước ban điều hành: bên cạnh quỹ học bổng Trần Thu Uyên dành cho học trò biểu diễn, quỹ sẽ lập thêm một chương trình mới mang tên Học bổng Bảy Lữ, dành riêng cho học trò học nghề phục chế và chế tác nhạc cụ. Học bổng không chỉ hỗ trợ học phí và sinh hoạt, mà còn hỗ trợ dụng cụ nghề, gỗ liệu thực hành, và quan trọng nhất là một chỗ học việc tại xưởng, nơi học trò được học từ những việc nhỏ nhất như thầy năm xưa đã dạy An Nhiên.
Điều khiến cả phòng họp xúc động là phần nguồn kinh phí khởi đầu. Gia đình quyết định dành toàn bộ số tiền phúng điếu trong tang lễ của thầy, cộng với khoản tiền thầy âm thầm tiết kiệm suốt nhiều năm trong một tài khoản riêng mà bà Lan mới phát hiện khi dọn giấy tờ, để làm vốn đầu tiên cho học bổng. Trong sổ tiết kiệm của thầy có kẹp một mảnh giấy nhỏ, ghi vỏn vẹn: Tiền này để dành cho đứa nào muốn học nghề mà nhà không có tiền. Đừng để nó nằm yên trong ngân hàng.
Không ai trong phòng họp cầm được nước mắt khi nghe đọc mảnh giấy ấy. Thầy đến tận những ngày cuối vẫn nghĩ cho những đứa trẻ ông chưa từng gặp mặt.
Ban điều hành thống nhất rất nhanh. Học bổng Bảy Lữ sẽ tuyển lứa đầu tiên ngay trong năm nay, cùng thời điểm lớp dạy nghề của An Nhiên mở khóa thứ hai. Tiêu chí xét tuyển không đặt nặng thành tích, mà ưu tiên hoàn cảnh khó khăn, sự bền bỉ và tình yêu thật sự với nghề thủ công. Mỗi học trò nhận học bổng sẽ có một người đỡ đầu là thợ lành nghề hoặc học trò cũ của xưởng, để các em không chỉ có tiền học, mà còn có người đi cùng trong những ngày đầu chập chững.
Truyện liên quan
Song song với học bổng, lớp dạy nghề phục chế của An Nhiên chính thức mở tuyển khóa hai.
Khóa một của lớp vốn chỉ có vài học viên, phần lớn là học trò quỹ ghé xưởng học thêm. Lần này, thông báo tuyển sinh được đăng công khai trên trang của quỹ và nhạc viện, kèm theo một đoạn phim ngắn quay cảnh An Nhiên và bé Hạnh làm việc trong xưởng, cùng lời kể về thầy Bảy và dự án ghi âm di sản. Không ai ngờ đoạn phim ấy lại được chia sẻ nhiều đến thế. Chỉ trong ba ngày, số hồ sơ gửi về đã gấp mấy lần chỉ tiêu dự kiến. Đến cuối tuần, con số vẫn chưa dừng lại.
Người phụ trách văn phòng quỹ gọi điện cho An Nhiên, giọng vừa mừng vừa hoảng: Cô Nhiên ơi, hồ sơ vẫn đang đổ về. Có hồ sơ từ tỉnh xa gửi chuyển phát nhanh, có em đi xe đò lên tận xưởng nộp trực tiếp, có phụ huynh dẫn con đến đứng ngoài cổng xưởng từ sáng sớm chỉ để hỏi một câu là lớp có nhận con nhà nghèo thật không.
An Nhiên nghe xong, quyết định xuống xưởng sớm hơn thường lệ và tự tay đọc từng hồ sơ.
Cô đọc chậm rãi, ghi chú bên lề từng bộ. Có hồ sơ chữ viết nắn nót đến run tay. Có hồ sơ đính kèm tấm ảnh chụp một cây đàn cũ nát của ông nội để lại, với dòng chú thích: Em muốn học để tự sửa cây đàn này cho ông. Có một lá thư của một người mẹ đơn thân viết thay con trai mười lăm tuổi bị khiếm thính nhẹ: cháu nghe không rõ bằng người ta, nhưng cháu nhìn tay người thợ làm đàn thì hiểu rất nhanh, mong cô cho cháu một cơ hội được thử.
An Nhiên đọc đến lá thư ấy thì dừng lại rất lâu. Cô nhớ đến thầy, nhớ cách thầy dạy nghề không bao giờ chỉ bằng lời. Thầy dạy bằng tay, bằng mắt, bằng sự kiên nhẫn đặt bàn tay học trò lên mặt gỗ để cảm nhận độ rung. Một đứa trẻ nghe chưa rõ, biết đâu lại cảm nhận gỗ và dây đàn bằng một cách riêng mà người khác không có.
Cô bàn với Hải Đăng và ban điều hành quỹ: khóa hai sẽ nhận nhiều hơn dự kiến ban đầu, chia thành hai nhóm nhỏ học luân phiên để bảo đảm chất lượng, và một phần học trò sẽ được nhận vào chương trình Học bổng Bảy Lữ ngay từ khóa này. Xưởng sẽ thuê thêm một gian phòng bên cạnh để mở rộng lớp học, giữ nguyên gian xưởng cũ làm nơi thực hành chính, không thay đổi bàn làm việc của thầy, để học trò khóa mới mỗi ngày bước vào đều biết mình đang tiếp nối một điều gì.
Ngày công bố danh sách trúng tuyển, xưởng đông như hội.
Những đứa trẻ trúng tuyển ôm nhau khóc cười ở sân. Những em chưa trúng tuyển đợt này được quỹ giữ hồ sơ vào danh sách chờ và mời tham gia các buổi học mở cuối tuần miễn phí, để không một em nào phải ra về với cảm giác cánh cửa đã đóng hẳn trước mặt mình. Bà Lan đứng ở hiên, nhìn sân xưởng đầy tiếng trẻ con lần đầu tiên sau nhiều tuần lặng lẽ, vừa cười vừa lau nước mắt, nói với Hải Đăng: Thầy mày mà thấy cảnh này, chắc lại giả vờ nghiêm mặt rồi lén đi pha thêm ấm trà to.
Buổi tối, khi xưởng đã vắng, An Nhiên ngồi lại một mình bên bàn làm việc, sắp xếp hồ sơ khóa hai vào tủ. Bé Hạnh ở lại phụ cô, vừa xếp vừa kể chuyện ở châu Âu, rồi bỗng hỏi nhỏ: Cô ơi, khóa hai đông thế này, một mình cô dạy có mệt không. Hay là, hay là cháu phụ cô được không.
An Nhiên ngẩng lên nhìn cô bé mười sáu tuổi đang đứng trước mặt mình, tay ôm chồng hồ sơ, mắt vừa hồi hộp vừa quyết tâm. Cô chưa trả lời, vì đúng lúc ấy điện thoại của cô đổ chuông. Người gọi là điều phối viên của quỹ, giọng gấp gáp: trong số hồ sơ vừa bổ sung phút chót, có một bộ hồ sơ rất đặc biệt vừa được gửi đến, người nộp là một em bé ở bản núi xa, cùng quê với Mây, và trong thư, em ấy viết một câu khiến cả văn phòng quỹ đều lặng đi.
Bình Luận Chương
Đăng nhập để bình luậnChưa có bình luận cho chương này.