Ngày tổng duyệt hòa nhạc Bình Yên bắt đầu từ rất sớm, trong một phòng hòa nhạc còn vắng khán giả nhưng đã đầy người làm việc.
An Sơn có mặt từ sáu giờ sáng cùng đội hậu trường, kiểm tra lại từng hàng ghế, từng giá nhạc, từng đường điện. Mỹ Linh theo sát đoàn nghệ sĩ khách mời châu Âu, lo phiên dịch và lịch trình. Bà Lan đến cùng một nhóm tình nguyện viên của quỹ, phụ trách sảnh trưng bày di sản, nơi cây đàn của bà Hiền sẽ được đặt trong tủ kính cùng câu chuyện của thầy, bên cạnh khu trưng bày dự án ghi âm di sản và hình ảnh, thư tay của chị Uyên.
Buổi sáng của ngày tổng duyệt dành cho việc chạy kỹ thuật: ánh sáng, âm thanh, thứ tự ra vào sân khấu. Hải Đăng làm việc với một sự tập trung khiến cả những nghệ sĩ quốc tế cũng phải nể. Anh chỉnh từng chi tiết nhỏ: độ sáng của đèn khi giới thiệu khu tưởng niệm, khoảng lặng giữa hai phần của chương trình, vị trí đứng của Hạnh và Mây trong tiết mục chung sao cho hai cô bé không bị dàn nhạc lớn phía sau lấn át.
Giữa buổi sáng, theo đúng ý định của An Nhiên từ tối hôm trước, phòng hòa nhạc được đóng cửa trong mười lăm phút.
Không có khán giả. Không có máy quay. Chỉ có gia đình, Hạnh, Mây, Kiên, và nữ giáo sư châu Âu được mời ở lại như một người bạn của gia đình. Hải Đăng thay dây mới cho cây đàn của bà Hiền ngay trên sân khấu, bằng đôi tay cẩn trọng của một người hiểu mình đang chạm vào thứ gì. Rồi anh trao cây đàn cho An Nhiên.
An Nhiên, bụng bầu tháng thứ năm, đứng giữa sân khấu lớn, nâng cây đàn của bà Hiền lên vai. Cô không chơi một bản nhạc hoàn chỉnh. Cô chỉ kéo những nốt đầu tiên của khúc hát ru mà thầy Bảy từng xin cô chơi bên giường bệnh, khúc hát ru cô từng chơi cho đứa con trong bụng nghe như bản nhạc đầu tiên trong đời. Tiếng đàn vang lên trong khán phòng trống, trầm, ấm và trong một cách kỳ lạ, như một giọng người đã lâu không nói nay mới cất tiếng lại.
Bà Lan ngồi ở hàng ghế đầu, tay nắm chặt tay bé Kiên, khóc không thành tiếng. Nữ giáo sư châu Âu nhắm mắt suốt cả đoạn nhạc ngắn ấy, và khi tiếng đàn dứt, bà nói khẽ qua lời dịch của Mỹ Linh rằng bà đã nghe nhiều cây đàn quý trong đời, nhưng ít cây đàn nào khiến bà có cảm giác người chơi trước mình vẫn còn đang đứng đâu đó trong phòng như cây đàn này.
Cây đàn sau đó được đặt lại vào tủ kính ở sảnh, chờ đêm chính thức. Khoảnh khắc riêng tư ấy của gia đình khép lại, và buổi tổng duyệt chính thức bắt đầu ngay sau đó, như thể mọi người đều vừa được tiếp thêm một thứ sức mạnh lặng lẽ để làm cho thật tốt phần việc của mình.
Phần tổng duyệt buổi chiều dành trọn cho các tiết mục chính.
Các học trò cũ của quỹ lần lượt lên sân khấu cùng dàn nhạc. Tiết mục chung của Hạnh và Mây chạy qua lần đầu còn vài chỗ chưa khớp nhịp với dàn nhạc lớn, Hải Đăng cho dừng lại, chỉnh từng đoạn một cách kiên nhẫn, không một lời nặng. Đến lần chạy thứ hai, làn điệu dân ca vùng núi do Mây mở đầu đã hòa vào phần hòa âm cổ điển mượt mà đến mức mấy nghệ sĩ châu Âu ngồi dưới phải gật gù với nhau. Mây chơi xong, mặt đỏ bừng vì xúc động, chạy xuống ôm chầm lấy Hạnh ở cánh gà.
Nhưng khoảnh khắc khiến cả khán phòng tổng duyệt lặng đi lại đến ở phần cuối cùng, phần bản nhạc thầy Bảy đã chọn.
Truyện liên quan
Trước khi vào bản nhạc này, Hải Đăng làm một việc chưa từng có trong kịch bản: anh công bố quyết định của gia đình về người sẽ chơi cây đàn thầy để dành cho đêm nhạc. Không phải một nghệ sĩ danh tiếng. Không phải khách mời quốc tế. Người ấy là bé Hạnh, mười sáu tuổi, học trò nhận học bổng Trần Thu Uyên, trợ giảng lớp nghề, và là người được thầy tách riêng chiếc chìa nhỏ của tủ nghề để trao lại.
Hạnh đứng ở cánh gà, nghe tên mình, mặt trắng bệch. Cô bé bước lên sân khấu trong tiếng vỗ tay thưa thớt mà ấm áp của những người có mặt trong buổi tổng duyệt, nhận cây đàn của thầy từ tay Hải Đăng. Nhưng điều khiến mọi người bất ngờ hơn nữa nằm ở chỗ khác: cây đàn Hạnh sẽ chơi trong đêm chính thức, theo sắp xếp của An Nhiên, chính là cây đàn đầu tiên do chính tay cô bé phục chế hoàn chỉnh trong thời gian học nghề tại xưởng, cây đàn từng được đoàn châu Âu khen ngợi trong chuyến thăm năm trước, chứ không phải cây đàn thầy để dành. Cây đàn của thầy sẽ hiện diện trên sân khấu trong đêm nhạc ở vị trí danh dự bên cạnh bục chỉ huy, như một chứng nhân. Còn tiếng đàn vang lên sẽ là tiếng của cây đàn do thế hệ học trò của thầy làm nên.
An Nhiên giải thích ngắn gọn cho cả ê kíp nghe, từ hàng ghế khán giả: Thầy để lại đàn quý, nhưng điều thầy muốn nghe nhất chắc chắn không phải tiếng của một cây đàn cũ, dù quý đến đâu. Điều thầy muốn nghe là tiếng đàn của học trò mình, do chính tay học trò mình làm ra. Đó mới là di sản thật sự của một người thầy dạy nghề.
Hạnh ôm cây đàn đầu tiên của đời mình, đứng vào vị trí độc tấu. Hải Đăng nâng đũa chỉ huy lên.
Bản nhạc thầy chọn bắt đầu.
Đó là những phút mà về sau, mọi người có mặt trong buổi tổng duyệt hôm ấy đều kể lại bằng gần như cùng một cách: cả khán phòng lặng đi. Không còn tiếng ghế xê dịch, không còn tiếng thì thầm của đội kỹ thuật. Tiếng đàn của Hạnh mở đầu còn hơi run ở những nốt đầu tiên, rồi dần vững lại, trầm xuống, và hòa vào dàn nhạc lớn như một dòng suối nhỏ tìm được đường ra sông. Có những đoạn, tiếng đàn của cô bé chơi như đang kể chuyện: chuyện một cô bé nghèo đến xưởng với đôi tay run rẩy, chuyện một ông thầy già kiên nhẫn đặt tay cô lên mặt gỗ, chuyện những người đã đi xa và những người đang lớn lên.
Khi bản nhạc kết thúc, khoảng lặng kéo dài đến mấy giây trước khi tiếng vỗ tay đầu tiên vang lên, thưa thớt rồi dần thành một tràng dài. Nữ giáo sư châu Âu là người đứng dậy đầu tiên. Bà vỗ tay rất lâu, và nói với Hải Đăng rằng bà không còn lời nào để góp ý cho tiết mục này nữa, vì góp ý là việc dành cho kỹ thuật, còn thứ vừa vang lên trong phòng này đã vượt qua kỹ thuật rồi.
Hạnh bước xuống sân khấu, ôm chầm lấy An Nhiên và khóc nức nở. Cô bé nói, cháu nghe thấy tiếng thầy trong lúc chơi, cô ạ. Không phải cháu tưởng tượng đâu. Đoạn khó nhất, đoạn cháu sợ nhất, tự nhiên cháu nhớ thầy nói đừng chơi cho hay, hãy chơi cho thật, thế là tay cháu hết run.
Buổi tổng duyệt kết thúc khi trời đã tối. Mọi khâu đều đã sẵn sàng: chương trình, ánh sáng, sảnh trưng bày, thứ tự tiết mục, phần công bố quan trọng cuối đêm. Hải Đăng đứng giữa sân khấu trống, nhìn xuống hàng ghế sẽ kín người vào tối mai, và nói với vợ đang đứng bên cạnh: Ngày mai, dù có chuyện gì xảy ra, đây cũng sẽ là đêm nhạc quan trọng nhất trong sự nghiệp chỉ huy của anh. Không phải vì nó lớn nhất. Mà vì nó là đêm nhạc duy nhất anh chỉ huy cho cả chị gái anh, cho thầy, và cho con của chúng ta cùng nghe một lúc.
An Nhiên nắm tay chồng, chưa kịp trả lời thì điện thoại của Mỹ Linh ở cánh gà đổ chuông dồn dập. Cô nghe máy, sắc mặt thay đổi hẳn, rồi quay lại nói một câu khiến cả ê kíp đang thu dọn phải dừng tay: Đoàn khách mời vừa báo, ngày mai sẽ có thêm một đoàn khách đặc biệt nữa đến dự đêm Bình Yên mà không nằm trong danh sách ban đầu, và người dẫn đoàn ấy yêu cầu được gặp riêng gia đình mình trước giờ biểu diễn, vì một lý do liên quan trực tiếp đến thầy Bảy.
Bình Luận Chương
Đăng nhập để bình luậnChưa có bình luận cho chương này.