Thư mời từ thành phố Cremona đến xưởng vào một buổi sáng rất yên bình, khi Hạnh đang hướng dẫn các em khóa mới cách kiểm tra độ cong của cần đàn.
Phong bì thư dày, in dấu của một học viện phục chế đàn danh tiếng ở nước Ý, nơi được xem là quê hương của cây vĩ cầm, nơi những cây đàn quý nhất thế giới đã ra đời từ hàng trăm năm trước. Hạnh cầm phong bì trên tay mà tay run lên, không dám mở ngay, cứ đứng lặng giữa xưởng như sợ rằng chỉ cần xé vội, giấc mơ sẽ tan mất.
An Nhiên là người đầu tiên nhìn thấy vẻ mặt ấy của cô học trò. Cô bước lại gần, bế bé Bình An đang bi bô trên tay, mỉm cười nói khẽ: Mở đi con. Thư tốt hay thư chưa tốt thì cũng phải mở ra mới biết đường mà đi tiếp. Hạnh hít một hơi thật sâu, cẩn thận xé mép phong bì, rút tờ thư ra đọc, đọc đến dòng thứ ba thì nước mắt đã rơi lã chã xuống trang giấy.
Cô bé được nhận. Học bổng toàn phần cho khóa học nâng cao về nghề phục chế đàn kéo dài hai năm tại Cremona, kèm theo chỗ ở, sinh hoạt phí và cơ hội thực tập ngay trong những xưởng đàn lâu đời nhất của thành phố. Trong thư, ban tuyển chọn viết rằng họ đặc biệt ấn tượng với hồ sơ của một cô gái mười bảy tuổi đến từ Việt Nam, người đã có chứng nhận thợ phục chế, đã trực tiếp phục chế thành công nhiều cây đàn khó, và trên hết là có một lá thư giới thiệu kể lại câu chuyện về người thầy đã khuất cùng quỹ học bổng mang tên một nghệ sĩ vĩ cầm năm xưa.
Hạnh ôm tờ thư vào ngực, khóc nấc lên như một đứa trẻ. Cả xưởng ngừng tay. Kiên đặt cây đàn đang dở xuống bàn, chạy lại ôm vai bạn. Chú Tư Phong đứng ở góc di sản, lặng lẽ lau mắt bằng ống tay áo đã sờn. Bà Lan từ trong nhà bước ra, nghe tin thì chắp hai tay trước ngực, miệng lẩm bẩm cảm ơn trời đất, cảm ơn thầy Bảy ở trên cao đã phù hộ cho con cháu trong nhà.
Nhưng sau niềm vui vỡ òa, những ngày tiếp theo, Hạnh lại rơi vào một nỗi băn khoăn rất lặng lẽ mà chỉ An Nhiên mới nhận ra.
Cô bé mười bảy tuổi ấy chưa từng rời khỏi quê nhà quá một tỉnh. Cô bé sợ tiếng lạ, sợ đất lạ, sợ những mùa đông dài ở châu Âu mà cô chỉ từng nhìn thấy qua màn hình điện thoại khi gọi cho Mây. Cô bé cũng sợ một điều khác, điều mà cô không dám nói thành lời trong những ngày đầu: sợ rằng mình đi rồi, lớp nghề ở xưởng sẽ không còn ai gánh vác, sợ rằng mình nhận lấy cơ hội lớn lao này là ích kỷ, là bỏ lại sau lưng những đứa em đang cần mình.
Một buổi chiều, khi xưởng đã vắng người, An Nhiên pha hai ly trà nóng, gọi Hạnh ra ngồi ở hiên xưởng, nơi thầy Bảy năm xưa vẫn thường ngồi uống trà và ngắm hoàng hôn sau một ngày làm việc. Bé Bình An ngủ ngoan trong nôi bên cạnh, hơi thở đều đều, bàn tay nhỏ thỉnh thoảng lại nắm chặt rồi buông ra trong mơ.
An Nhiên hỏi: Con đang sợ điều gì nhất, nói thật cho cô nghe. Hạnh im lặng rất lâu, rồi mới thú nhận hết, từ nỗi sợ xa nhà đến nỗi day dứt với lớp nghề, với đàn em, với lời hứa năm xưa bên giường bệnh của thầy rằng con sẽ ở lại giữ xưởng, giữ lửa nghề cho thầy.
Truyện liên quan
Nghe xong, An Nhiên không vội khuyên nhủ. Cô chỉ đứng dậy, đi vào góc di sản, lấy xuống cuốn sổ tay cũ của thầy Bảy, cuốn sổ mà thầy ghi chép suốt mấy chục năm làm nghề, từ cách chọn gỗ, cách pha vecni, cho đến những dòng nhật ký ngắn ngủi về cuộc đời mình. Cô lật đến một trang đã ố vàng, đưa cho Hạnh đọc.
Trang ấy thầy viết vào ngày chú Tư Phong, người học trò đầu tiên của thầy, rời xưởng đi học xa. Thầy viết: Tư Phong nó khóc, nó bảo sợ đi rồi thầy buồn. Ta nói với nó, học trò của ta không phải là cái cây trồng trong sân xưởng, học trò là cánh chim, ta dạy cho nó đủ lông đủ cánh là để nó bay. Đi để mà trở về. Đi mà không trở về mới đáng buồn, chứ đi để học cho giỏi rồi về dạy lại cho lớp sau, thì đó là chuyến đi đẹp nhất đời người thợ.
Hạnh đọc đi đọc lại mấy dòng chữ ấy đến thuộc lòng. Nước mắt cô rơi xuống, nhưng lần này là nước mắt của sự vỡ lẽ. Thì ra năm xưa, chính thầy cũng đã tiễn học trò đầu tiên của mình ra đi bằng đúng những lời ấy. Thì ra ở lại giữ lửa không phải là ngồi yên một chỗ, mà là mang ngọn lửa ấy đi xa, hun đúc cho nó lớn lên, rồi mang nó trở về thắp sáng cho nhiều người hơn nữa.
Đêm hôm đó, Hạnh ngồi viết một lá thư tay thật dài gửi cho ban học bổng, nhận lời nhập học. Viết xong, cô bé còn ngồi thêm rất lâu trước bàn thờ của thầy trong góc di sản, thắp một nén nhang, khấn khẽ những lời chỉ mình cô nghe thấy. Cô hứa với thầy, con đi hai năm, con học hết những gì hay nhất của người ta, rồi con trở về. Con sẽ mở một lớp dạy nghề ngay tại xưởng này, dạy miễn phí cho những đứa trẻ nghèo như con ngày xưa, như cách thầy đã dạy con, như cách quỹ đã đưa con đi từ một cô bé không có tiền mua đàn thành một người thợ có chứng nhận.
Sáng hôm sau, Hạnh chính thức nói quyết định của mình trước cả nhà trong bữa cơm sáng. Cô bé đứng dậy, giọng còn run nhưng ánh mắt thì sáng và vững vàng lạ thường: Con quyết định rồi, con sẽ đi Cremona. Con đi để học, và con đi để trở về. Học xong, con về mở lớp dạy nghề ở xưởng, tiếp nối việc của thầy, của cô, để những đứa trẻ sau con cũng có một con đường như con đã có.
Cả nhà vỗ tay rần rần. An Sơn cười lớn, nói em gái của xưởng phen này làm rạng danh cả nhà rồi. Mỹ Linh đang bụng mang dạ chửa vẫn ráng đứng dậy ôm Hạnh, dặn dò đủ điều như một người chị tiễn em đi xa. Hải Đăng, người ít nói, chỉ đặt tay lên vai Hạnh và nói một câu ngắn gọn mà cô bé nhớ mãi: Sang bên đó, nếu có lúc nào thấy mình nhỏ bé quá, hãy nhớ rằng con mang theo cả một xưởng đàn, cả một quỹ học bổng và cả một người thầy ở sau lưng. Con không bao giờ đi một mình.
An Nhiên nhìn học trò của mình, lòng trào lên một niềm tự hào khó tả. Cô nhớ lại ngày đầu tiên gặp Hạnh, cô bé gầy gò đứng nép ngoài cửa xưởng, tay ôm cây đàn gãy của cha để lại, không có nổi tiền sửa. Ngày ấy, quỹ học bổng Trần Thu Uyên vừa mới ra đời, Hạnh là học trò đầu tiên được nhận. Từ một cô bé rụt rè đến một người thợ có chứng nhận, rồi đến hôm nay là một suất học bổng nơi quê hương của cây vĩ cầm, hành trình ấy dài như một đời người thu nhỏ, và nó chứng minh cho tất cả mọi người thấy rằng những hạt giống được gieo bằng tình thương thì sớm muộn gì cũng nở hoa.
Tối hôm ấy, trước khi đi ngủ, An Nhiên mở sổ ghi chép của quỹ, viết thêm một dòng vào trang dành cho Hạnh. Cô viết: Học trò đầu tiên của quỹ, hôm nay đã đủ cánh để bay xa. Ngày mai nhà mình sẽ tiễn con đi, và hai năm sau, nhà mình sẽ đón con trở về, trong một tâm thế khác hẳn. Cô gấp sổ lại, nhìn ra ngoài cửa sổ, nơi ánh đèn vàng của xưởng vẫn còn sáng, và bỗng thấy lòng mình nhẹ nhõm như vừa đặt xuống một gánh nặng yêu thương đã mang theo suốt bao năm.
Ngoài hiên, Hạnh vẫn ngồi một mình bên chiếc bàn làm việc cũ của thầy, tay vuốt nhẹ lên mặt gỗ đã nhẵn bóng vì năm tháng. Cô bé thì thầm một mình, như nói với người thầy đã khuất, cũng như nói với chính mình: Thầy ơi, con đi đây. Thầy ở nhà chờ con, hai năm thôi, con sẽ trở về.
Bình Luận Chương
Đăng nhập để bình luậnChưa có bình luận cho chương này.