Sáu giờ sáng thứ bảy, bệnh viện trung ương còn chìm trong màn sương mỏng.
Minh Quân đứng trước cổng bệnh viện, áo sơ mi cài kín cúc, thẻ sinh viên đeo ngay ngắn, trong lòng là một cảm giác kỳ lạ không gọi được tên. Tòa nhà phẫu thuật phía xa đã sáng đèn. Kiếp trước, anh từng bước qua cánh cổng này hàng nghìn lần với tư cách phẫu thuật viên chính của khoa ngoại thần kinh, người mà các đồng nghiệp trẻ nhìn theo với ánh mắt kính nể. Kiếp này, anh bước vào với tư cách một sinh viên năm nhất được đặc cách quan sát, phải đi sau lưng thầy nửa bước và không được chạm vào bất cứ thứ gì.
Giáo sư Thành dẫn anh qua các chốt kiểm soát, ký giấy cam kết quan sát, rồi đưa anh vào khu thay đồ vô khuẩn. Thay bộ quần áo phẫu thuật màu xanh, đội mũ, đeo khẩu trang, rửa tay theo đúng quy trình dưới sự giám sát của điều dưỡng trưởng khu mổ, Minh Quân thực hiện mọi thao tác chuẩn xác đến mức chị điều dưỡng phải nhìn anh hai lần: "Em sinh viên năm mấy mà rửa tay như người đi mổ lâu năm thế?"
"Em tập ở phòng thực hành của trường nhiều ạ." Anh đáp gọn.
Bệnh nhân của ca mổ là một người đàn ông ba mươi tư tuổi, công nhân xây dựng, ngã từ giàn giáo chiều hôm trước. Chụp cắt lớp cho thấy khối máu tụ ngoài màng cứng vùng thái dương phải đang lớn dần, tri giác bệnh nhân lơ mơ, điểm đánh giá tri giác giảm dần qua từng giờ theo dõi. Chỉ định mổ cấp cứu lấy máu tụ, giải áp cho não. Đây là một ca mổ kinh điển, cũng là ca bệnh mà giáo sư Thành đã dùng để thử anh ngay buổi học đầu tiên.
Trước giờ mổ, ê-kíp tập trung ở phòng chuẩn bị để rà soát lần cuối hồ sơ bệnh nhân. Minh Quân đứng ở góc phòng, lặng lẽ nghe và quan sát theo đúng vị trí của một người quan sát. Bác sĩ gây mê báo cáo các chỉ số sinh tồn. Điều dưỡng đọc lại danh mục kiểm tra an toàn phẫu thuật. Mọi thứ trôi chảy cho đến khi ánh mắt Minh Quân dừng lại ở một dòng trong tờ khai thác tiền sử thuốc, do chính người nhà bệnh nhân điền lúc nhập viện cấp cứu: bệnh nhân có bệnh rung nhĩ mạn tính, đang dùng một loại thuốc chống đông máu thế hệ mới để phòng ngừa tai biến, và theo lời người vợ, "đã ngừng thuốc được ba ngày" trước khi tai nạn xảy ra.
Tim anh khẽ chùng xuống. Loại thuốc chống đông này anh biết rất rõ: với các ca phẫu thuật có nguy cơ chảy máu cao như mổ sọ não, thuốc phải được ngừng đủ năm ngày trước mổ, hoặc nếu mổ cấp cứu không chờ được thì phải có biện pháp đảo ngược tác dụng của thuốc và chuẩn bị máu đầy đủ. Ba ngày là chưa đủ an toàn. Đáng ngại hơn, các xét nghiệm đông máu thông thường của bệnh nhân này lại hoàn toàn bình thường, vì loại thuốc mới này không làm thay đổi các chỉ số đông máu cơ bản, rất dễ khiến ê-kíp chủ quan bỏ qua.
Anh hít một hơi thật sâu. Anh chỉ là sinh viên quan sát, không có vị trí phát biểu trong buổi rà soát của ê-kíp bệnh viện trung ương. Nhưng kiếp trước, anh đã thề trước di ảnh của chính mình rằng kiếp này sẽ không bao giờ đứng nhìn một sai sót có thể tránh được cướp đi mạng người. Anh bước nhẹ đến bên giáo sư Thành, cúi người nói nhỏ vừa đủ hai thầy trò nghe thấy:
"Thưa thầy, em có một băn khoăn về mục thuốc chống đông trong hồ sơ ạ. Loại thuốc này theo em đọc được thì trước mổ sọ não phải ngừng đủ năm ngày, nhà bệnh nhân nói mới ngừng ba ngày, mà xét nghiệm đông máu thường quy lại không phát hiện được tác dụng của nó. Em sợ nếu cứ thế mổ, nguy cơ chảy máu khó cầm trong và sau mổ sẽ rất cao."
Giáo sư Thành nhìn anh một giây, rồi lập tức cầm lấy tập hồ sơ, tự mình kiểm tra lại mục thuốc. Gương mặt ông nghiêm lại. Ông bước thẳng đến chỗ bác sĩ gây mê trưởng ca và trưởng khoa ngoại thần kinh, phẫu thuật viên chính của ca mổ, nói ngắn gọn vài câu. Cả ê-kíp dừng lại. Bác sĩ gây mê gọi điện ngay cho khoa dược lâm sàng để xác minh. Người nhà bệnh nhân được mời vào hỏi lại một lần nữa, và sự thật hiện ra: vì cuống quýt khi chồng nhập viện, người vợ nhớ nhầm ngày ngừng thuốc; thực tế bệnh nhân mới ngừng đúng ba ngày, viên thuốc cuối cùng uống vào sáng ngày xảy ra tai nạn.
Phòng chuẩn bị lặng đi một thoáng. Trưởng khoa ngoại thần kinh, một người đàn ông ngoài năm mươi với phong thái điềm tĩnh, lập tức điều chỉnh kế hoạch: ca mổ vẫn phải tiến hành ngay vì khối máu tụ không chờ được, nhưng ê-kíp sẽ dùng thuốc đảo ngược tác dụng chống đông theo phác đồ cấp cứu, chuẩn bị sẵn số đơn vị máu gấp đôi dự kiến, và đội gây mê sẽ theo dõi sát các dấu hiệu rối loạn đông máu trong suốt ca mổ.
Ca mổ bắt đầu lúc bảy giờ mười lăm phút.
Truyện liên quan
Minh Quân đứng ở vị trí quan sát phía sau phẫu thuật viên phụ, mắt không rời trường mổ. Từng thao tác mở sọ, lấy máu tụ, cầm máu, anh đều quen thuộc đến mức hai bàn tay để sau lưng vô thức cử động theo như đang tự mình thực hiện. Nhờ sự chuẩn bị đảo ngược đông máu từ trước, lượng máu mất trong ca mổ ít hơn hẳn so với lo ngại ban đầu; những điểm rỉ máu nhỏ được xử lý gọn gàng thay vì trở thành cơn ác mộng chảy máu lan tỏa. Sau gần hai giờ, khối máu tụ được lấy hết, não bắt đầu đập trở lại theo nhịp đều đặn trong hộp sọ, dấu hiệu cho thấy áp lực đã được giải phóng. Bệnh nhân được đóng vết mổ và chuyển về hồi sức trong tình trạng ổn định.
Khi ê-kíp tháo găng, trưởng khoa ngoại thần kinh quay sang giáo sư Thành, hất hàm về phía Minh Quân: "Thầy Thành, cậu sinh viên đứng góc kia là học trò của thầy à? Cái chi tiết thuốc chống đông ấy, thú thật là cả ê-kíp tôi suýt nữa bỏ qua. Sinh viên năm mấy rồi?"
Giáo sư Thành đáp tỉnh bơ: "Năm nhất. Học trò mới của tôi."
Cả phòng thay đồ như khựng lại một nhịp. Câu chuyện về cậu sinh viên năm nhất cứu cả một ca mổ sọ não ngay từ khâu rà soát hồ sơ bắt đầu lan đi trong khoa ngoại thần kinh bệnh viện trung ương ngay từ buổi sáng hôm đó.
Trên đường ra khỏi khu mổ, hành lang dài vắng người, chỉ có tiếng bước chân của hai thầy trò và mùi thuốc sát khuẩn thoang thoảng. Đi được nửa hành lang, giáo sư Thành bỗng dừng bước. Ông quay lại nhìn Minh Quân, ánh mắt không còn là ánh mắt của một vị giáo sư nhìn sinh viên nữa, mà là ánh mắt của một người thầy thuốc già nhìn một ẩn số mà ông đã quyết tâm phải hiểu cho bằng được.
"Minh Quân, ta hỏi cậu một câu." Ông nói chậm rãi. "Cậu có thể không trả lời. Nhưng từ nay, đừng dùng hai chữ 'đọc sách' để trả lời ta nữa. Kiến thức về loại thuốc chống đông thế hệ mới đó, đến nhiều bác sĩ trẻ đang hành nghề còn chưa nắm chắc. Phản xạ rà soát hồ sơ trước mổ của cậu, cách cậu chọn nói riêng với ta thay vì lên tiếng giữa ê-kíp để giữ thể diện cho mọi người... Đó không phải phản xạ của người đọc sách. Đó là phản xạ của một người đã từng đứng trong phòng mổ, từng cầm dao, từng chịu trách nhiệm cho một mạng người."
Ông ngừng lại, giọng trầm xuống:
"Đúng không?"
Minh Quân đứng lặng rất lâu giữa hành lang bệnh viện. Anh nhìn người thầy tóc hoa râm trước mặt, người mà ở kiếp trước anh chỉ kịp kính trọng từ xa, còn kiếp này lại là người đầu tiên nhìn thấu anh đến tận cùng. Anh biết mình không thể nói ra hai chữ trọng sinh. Nhưng anh cũng không muốn nói dối ông thêm một lần nào nữa.
"Thưa thầy." Anh nói khẽ, từng chữ một. "Em chưa thể kể cho thầy nghe mọi chuyện. Nhưng em hứa với thầy hai điều. Thứ nhất, những gì em biết, em chỉ dùng để cứu người. Thứ hai, đến ngày em có thể nói, thầy sẽ là người đầu tiên em kể."
Giáo sư Thành nhìn anh thêm một lúc lâu nữa. Rồi ông khẽ gật đầu, quay người bước tiếp, giọng đã nhẹ đi như gió thoảng cuối hành lang:
"Được. Ta chờ. Người làm nghề này, chờ đợi là thứ ta giỏi nhất."
Bình Luận Chương
Đăng nhập để bình luậnChưa có bình luận cho chương này.