Năm ngày chờ kết quả là năm ngày dài nhất của tổ chuyên gia kể từ khi thành lập. Trong lúc chờ, tổ không ngồi yên: họ quay lại từng bệnh viện, hoàn thiện hồ sơ của từng ca biến chứng, lấy lời trình bày của từng phẫu thuật viên, từng điều dưỡng phòng mổ. Minh Quân đặc biệt chú ý đến một việc: anh đề nghị các bệnh viện giữ nguyên hiện trạng toàn bộ hồ sơ bệnh án của các ca liên quan, sao chụp và niêm phong bản sao có xác nhận, vì anh biết — từ kinh nghiệm xương máu của chính đời mình — rằng khi sự việc vỡ lở, thứ đầu tiên bị "thất lạc" hoặc "sửa chữa" luôn là giấy tờ. Trưởng tổ nghe anh trình bày, nhìn anh một lúc rồi phê duyệt ngay, còn nói thêm một câu: "Cậu làm việc như người đã từng bị mất hồ sơ oan vậy." Minh Quân chỉ cười, không đáp.
Kết quả kiểm định về sau năm ngày, nhanh hơn mọi dự đoán vì sở đã đề nghị xử lý khẩn cấp.
Phòng kiểm định của sở và trung tâm kiểm định độc lập ở thủ đô cho kết quả gần như trùng khớp: mẫu vật liệu cầm máu lấy từ kho bệnh viện tỉnh có chỉ số cầm máu thấp hơn hẳn mức công bố trong hồ sơ đấu thầu; mẫu chỉ phẫu thuật có độ bền kéo chỉ đạt khoảng hai phần ba tiêu chuẩn, và tốc độ tự tiêu nhanh bất thường — đúng như những gì đã thấy trên bàn mổ. Cả hai trung tâm đều kết luận bằng cùng một câu chữ khô khan mà nặng như đá: "Không đạt yêu cầu chất lượng đã công bố."
Tổ chuyên gia mở rộng rà soát ra cả năm bệnh viện. Con số cuối cùng: hai mươi bảy ca biến chứng chảy máu sau mổ trong vòng một tháng, trong đó hai mươi ba ca có hồ sơ ghi rõ vật tư của cùng một hệ thống phân phối — ba công ty thuộc liên danh thắng gói thầu khu vực, dùng chung một đầu mối cung ứng. Bốn ca còn lại hồ sơ ghi chép thiếu, nhưng đều mổ trong cùng thời gian, cùng các bệnh viện đó.
Trong hai mươi bảy ca biến chứng ấy, có ba ca mà Minh Quân không bao giờ quên được. Một là cụ bà thay khớp háng ở bệnh viện tỉnh, may mắn qua khỏi sau hai lần truyền máu. Hai là một cháu bé chín tuổi mổ viêm ruột thừa ở bệnh viện huyện — ca mổ đơn giản nhất trong ngoại khoa — phải chuyển lên tuyến trên trong tình trạng mất máu kéo dài, may mắn được cứu kịp. Ba là ca duy nhất không qua khỏi: một người đàn ông bốn mươi lăm tuổi, trụ cột của một gia đình có ba con nhỏ, mổ sỏi mật ở bệnh viện huyện, chảy máu sau mổ không kiểm soát được và tử vong trước khi xe chuyển tuyến kịp đến nơi. Trong buổi họp tổ, khi đọc đến hồ sơ ca tử vong, cả phòng im lặng rất lâu. Minh Quân ghi tên người đàn ông ấy vào trang đầu của cuốn sổ tay thứ ba, trên tất cả mọi ghi chép khác. Anh viết thêm một dòng: "Mọi con số trong cuốn sổ này đều là con người."
Báo cáo sơ bộ của tổ được gửi lên sở và bộ. Tối hôm đó, một tờ báo mạng đăng bài đầu tiên: "Hàng loạt ca chảy máu sau mổ bất thường trong vùng: bác sĩ tuyến dưới kêu cứu." Bài báo trích lời trưởng khoa ngoại bệnh viện tỉnh — giấu tên — và đặt câu hỏi thẳng về chất lượng vật tư trúng thầu. Chỉ sau một đêm, ba tờ báo khác vào cuộc. Điện thoại của sở y tế nóng ran.
Phản ứng của phía nhà thầu đến ngay ngày hôm sau, bài bản và trơn tru như đã chuẩn bị sẵn. Đại diện liên danh phát đi thông cáo: toàn bộ hàng hóa của họ đều có giấy chứng nhận chất lượng hợp lệ, đã qua nghiệm thu đúng quy trình tại từng bệnh viện; các ca biến chứng "thuộc phạm vi tai biến y khoa thông thường" và "không loại trừ yếu tố kỹ thuật phẫu thuật tại các cơ sở tuyến dưới". Một vài bài viết trên các trang tin nhỏ bắt đầu lái dư luận theo hướng: có kẻ đang thổi phồng sự việc để phá hoại gói thầu, nhắm vào uy tín của doanh nghiệp trong nước.
Truyện liên quan
Minh Quân đọc những dòng đó trong phòng khách sạn ở huyện thứ ba mà tổ đang công tác, tay siết chặt điện thoại. Kịch bản này anh đã thuộc lòng từ kiếp trước: phủ nhận, đổ lỗi cho bác sĩ, và chờ dư luận chán đi. Chỉ khác một điều — kiếp này, chứng cứ không nằm trong tay một bác sĩ đơn độc nữa. Nó nằm trong biên bản niêm phong có chữ ký của năm bệnh viện, trong hai bản kết quả kiểm định độc lập, và trong hồ sơ của một tổ chuyên gia do sở thành lập.
Ông Đức gọi cho anh vào tối muộn. "Phía bộ đã yêu cầu báo cáo toàn diện." Ông nói. "Và có một diễn biến quan trọng: cơ quan điều tra của tỉnh đã chính thức tiếp nhận hồ sơ để xem xét dấu hiệu hình sự. Nhưng con phải hiểu rõ điều này — kiểm định chứng minh được hàng kém chất lượng, chứ chưa chứng minh được ai cố ý đưa hàng kém chất lượng vào, và tiền đã chảy đi đâu. Đường dây này còn thiếu một mắt xích cuối: chứng cứ nối từ các công ty phân phối về Đức Long, và chứng cứ về tính chủ đích."
"Cháu hiểu." Minh Quân đáp. "Hàng dưới chuẩn có thể bị cãi là lỗi sản xuất. Chỉ khi chứng minh được chúng biết rõ mà vẫn tuồn vào, lại còn tráo nhãn để che giấu, thì mới là tội."
"Đúng vậy." Ông Đức nói. "Và mắt xích đó, sở không tự tìm được bằng kiểm định. Nó nằm trong sổ sách của chúng. Con còn nhớ những gì mình đã ghi trong mấy cuốn sổ tay không? Mọi thứ con tích lũy mấy năm nay — giờ là lúc nó phát huy giá trị. Nhưng nghe ta dặn: con chỉ là bác sĩ trong tổ chuyên gia. Việc điều tra là của cơ quan điều tra. Con cung cấp đầu mối qua ta, tuyệt đối không tự ý hành động."
Minh Quân nhìn ra cửa sổ khách sạn. Thị trấn huyện đã lên đèn, yên bình như không hề biết một cơn bão đang hình thành ngay trên đầu mình.
"Cháu nhớ." Anh nói. "Nhưng thưa ông, cháu có một đầu mối mà cháu giữ từ thời sinh viên đến giờ. Về một người từng làm kế toán cho một trong các công ty phân phối này — người đã bị cho nghỉ việc ngay sau khi đặt câu hỏi về một lô hàng."
Đầu dây bên kia im lặng rất lâu. Rồi ông Đức nói, chậm rãi: "Về thủ đô, con kể ta nghe từ đầu."
Bình Luận Chương
Đăng nhập để bình luậnChưa có bình luận cho chương này.