Người kế toán ấy tên là bà Đỗ Thị Sen, năm nay năm mươi sáu tuổi, từng là kế toán trưởng của một công ty phân phối thiết bị y tế thuộc lớp trung gian đầu tiên mà Minh Quân lần ra từ thời sinh viên. Ba năm trước, bà bị cho nghỉ việc với lý do "tinh giản", sau khi thắc mắc về một loạt hóa đơn nhập hàng có giá thấp bất thường so với giá bán vào bệnh viện. Từ đó bà về quê sống với con trai, mở một tiệm tạp hóa nhỏ, và không bao giờ nhắc đến quãng đời làm kế toán nữa.
Minh Quân biết đến bà từ rất sớm — qua một mắt xích vòng ngoài mà anh đã ghi vào cuốn sổ tay đầu tiên: một người quen cũ của gia đình nạn nhân mà anh từng cứu. Suốt mấy năm, anh không hề tiếp cận, chỉ lặng lẽ ghi lại địa chỉ và chờ. Có lần, ông Đức hỏi anh vì sao không tìm đến bà sớm hơn, anh đáp: "Một nhân chứng đang sợ thì giống như một bệnh nhân đang sốc. Đến không đúng lúc, dùng không đúng cách, thì mất cả người lẫn cơ hội. Phải chờ đến khi bà ấy thấy rằng lên tiếng là con đường an toàn hơn im lặng." Anh hiểu, với những nhân chứng như thế này, đến sớm một ngày cũng là quá sớm; chỉ khi sự việc đã lớn đến mức không thể chôn vùi, họ mới dám tin rằng lên tiếng sẽ không vô ích.
Chuyến đi về quê bà Sen được bố trí vào một ngày cuối tuần bình thường. Minh Quân đi một mình bằng xe khách, mặc thường phục, mang theo đúng một thứ: bản sao báo cáo kiểm định đã được công bố trên báo chí, và những tấm ảnh chụp trong phòng mổ — không phải ảnh bệnh nhân, mà là ảnh mẫu chỉ phẫu thuật đã mềm nhũn được lấy ra, đặt cạnh mẫu chỉ đạt chuẩn.
Tiệm tạp hóa của bà Sen nằm ở đầu làng, nhỏ và ngăn nắp. Bà đang cân đường cho một bà cụ trong làng khi anh bước vào. Minh Quân mua một chai nước, chờ khách ra hết, rồi mới nhẹ nhàng mở lời: "Cháu là Trần Minh Quân, bác sĩ ở bệnh viện đa khoa trung ương. Cháu đến không phải để điều tra gì đâu ạ. Cháu chỉ muốn bác xem mấy tấm ảnh này."
Bà Sen nhìn anh đầy cảnh giác, nhưng vẫn cúi xuống nhìn. Khi thấy tấm ảnh sợi chỉ mổ, bàn tay bà khựng lại.
"Đây là chỉ lấy ra từ bụng một bệnh nhân ở bệnh viện tỉnh, mổ lại vì chảy máu." Minh Quân nói chậm rãi. "Bệnh nhân ấy sáu mươi mốt tuổi, suýt không qua khỏi. Trong một tháng qua, cháu và các đồng nghiệp đã gặp hai mươi bảy ca như thế trong cả vùng. Có những người không may mắn bằng ông ấy, bác ạ."
Anh đặt bản báo cáo kiểm định lên quầy. "Hàng này đi qua nhiều công ty lắm, cháu biết. Cháu cũng biết bác từng làm kế toán ở một trong số đó, và bác đã từng thắc mắc về những hóa đơn giá thấp. Cháu không hỏi gì về bác cả. Cháu chỉ muốn hỏi một điều: những con số bác từng thấy — chúng có thật không?"
Bà Sen im lặng rất lâu. Rồi bà lặng lẽ đi ra đóng cửa tiệm, kéo tấm rèm xuống, quay vào nhìn anh với đôi mắt đã đỏ hoe: "Ba năm nay, tôi chờ xem có ai đến hỏi câu đó không. Sếp cũ của tôi bảo, tôi mà hé miệng thì con trai tôi đừng mong yên ổn làm ăn. Tôi sợ, nên tôi im. Nhưng đêm nào tôi cũng nghĩ: những thứ hàng đó, nó vào bệnh viện, nó vào người bệnh nhân thật... Cậu bác sĩ, tôi làm kế toán cả đời, tôi thuộc từng con số. Giá nhập của những lô hàng đó thấp đến mức không thể nào là hàng đạt chuẩn được. Chúng tôi biết. Cả phòng kế toán đều biết. Chỉ là không ai dám nói."
Truyện liên quan
Bà kể, bằng giọng của một người đã thuộc lòng từng con số như thuộc lòng tên con cháu: có những lô hàng giá nhập chỉ bằng một phần ba giá bán vào bệnh viện; có những hóa đơn ghi tên hàng là của nhà sản xuất nước ngoài nhưng mã số đi kèm lại thuộc dải mã của nhà máy trong nước; và có những quý, công ty phải chi những khoản "phí dịch vụ" lớn cho những cá nhân không hề có hợp đồng lao động, mà mỗi lần chi xong thì một gói thầu lại được ký trót lọt. "Tôi hỏi giám đốc một lần duy nhất." Bà nói. "Tôi hỏi: sao giá nhập thế này mà hồ sơ nghiệm thu lại ghi là hàng loại một? Ông ta cười, bảo tôi: chị Sen, chị làm kế toán thì cứ ghi số cho khớp, đừng hỏi chuyện không phải của mình. Hai tháng sau, tôi bị cho nghỉ."
"Bác còn giữ gì không?" Minh Quân hỏi khẽ.
Bà Sen nhìn anh, rồi gật đầu, chậm rãi như người vừa đặt xuống một gánh nặng mang suốt ba năm: "Tôi giữ. Ngày bị cho nghỉ, tôi đã sao lại toàn bộ sổ nhập hàng của hai năm cuối vào một cuốn sổ tay và một thẻ nhớ. Không phải để tống tiền ai — để nếu có ngày tôi bị đổ tội thay, tôi còn có cái mà tự cứu mình. Giờ thì... có lẽ nó cứu được nhiều người hơn."
Bà vào buồng trong lấy ra một cuốn sổ bọc vải đã sờn và một chiếc thẻ nhớ nhỏ đựng trong túi nilon. Nhưng trước khi đưa cho anh, bà giữ chặt lại: "Tôi chỉ giao cho cơ quan điều tra, trước mặt luật sư của con trai tôi. Và cậu phải hứa: tên tôi không được xuất hiện trên báo cho đến khi chúng bị bắt. Tôi không sợ cho tôi. Tôi sợ cho con tôi."
"Cháu hứa." Minh Quân nói. "Và cháu sẽ nói với cơ quan điều tra đúng yêu cầu của bác."
Trước khi anh đứng dậy ra về, bà Sen còn nắm tay anh, nói thêm một câu mà anh ghi nhớ mãi: "Cậu bác sĩ, tôi già rồi, tôi không cần gì cho tôi nữa. Nhưng cậu phải làm cho ra nhẽ chuyện này. Không phải vì tôi. Vì những người nằm trên bàn mổ mà không biết thứ người ta dùng cho mình là thứ gì. Họ tin bệnh viện như tin cha mẹ mình vậy. Lừa cả niềm tin đó thì còn gì là người nữa."
Khi anh bước ra khỏi tiệm tạp hóa, nắng chiều đã ngả vàng trên con đường làng. Anh vừa quay số gọi cho ông Đức thì khựng lại: ở quán nước đối diện đầu làng, một chiếc xe ô tô màu đen không biển số huyện này đang đỗ, và người đàn ông ngồi trong xe vừa vội vàng quay mặt đi khi thấy anh nhìn sang.
Bình Luận Chương
Đăng nhập để bình luậnChưa có bình luận cho chương này.