Đêm ấy, khu phẫu thuật của bệnh viện đa khoa trung ương sáng đèn đến tận sáng.
Minh Quân không mổ ca nào trong bốn ca đầu tiên — anh đứng ở vị trí mà lúc này chỉ anh mới đứng được: vị trí của người nhìn toàn cục. Anh cho kiểm tra chéo toàn bộ hồ sơ dùng thuốc và vật tư của các bệnh nhân đang tai biến. Đến một giờ sáng, kết quả đã rõ ràng đến mức không cần phải là bác sĩ cũng hiểu: cả bốn bệnh nhân đều được dùng vật tư cầm máu thuộc cùng một nhóm lô, xuất từ cùng một nhà phân phối trung gian, và trên nhãn của từng hộp hàng đều có mã nhà sản xuất in chìm mà Minh Quân đã thuộc nằm lòng — nhà máy sản xuất cho công ty Đức Long.
Hai giờ sáng, thêm hai bệnh viện trong thành phố gọi điện tới hội chẩn từ xa: họ cũng có bệnh nhân hậu phẫu chảy máu bất thường trong đêm, cùng một biểu hiện, cùng một hệ thống phân phối.
Đây không còn là tai biến của một khoa. Đây là tai biến hàng loạt.
Trong lúc chờ đợi, Minh Quân còn làm một việc nữa mà về sau được đoàn thanh tra đánh giá là quyết định then chốt của cả đêm: anh yêu cầu điều dưỡng trưởng lập biên bản hiện trường ngay tại chỗ, ghi lại đầy đủ tên từng loại vật tư đã dùng cho bốn bệnh nhân, số lô, giờ xuất kho, người xuất kho, và cho niêm phong toàn bộ số vật tư còn lại cùng nhóm lô ngay trong các kho lẻ của từng khoa — trước cả khi có lệnh chính thức của ban giám đốc. "Nếu sáng mai mới niêm phong," anh nói với trưởng kíp trực, "thì đêm nay đủ thời gian cho người ta dọn sạch mọi thứ. Chứng cứ trong nghề y cũng như bệnh nhân vậy: chậm một giờ là mất một phần cơ hội cứu." Biên bản ấy, với đầy đủ chữ ký của những người có mặt, về sau trở thành một trong những tài liệu đầu tiên và quan trọng nhất của hồ sơ vụ án.
Ban giám đốc bệnh viện họp khẩn ngay trong đêm. Trưởng khoa Lê Minh Triết là người đầu tiên đứng dậy trong phòng họp, đặt tập hồ sơ xuống bàn và nói một câu mà Minh Quân sẽ nhớ mãi:
"Tôi đề nghị niêm phong toàn bộ kho vật tư của khối ngoại ngay lập tức, dừng sử dụng mọi lô hàng cùng nguồn, và mời cơ quan chức năng vào cuộc ngay trong đêm nay. Ai ngăn cản việc này, người đó tự chịu trách nhiệm trước bệnh nhân."
Phó giám đốc phụ trách hậu cần còn do dự, nhắc đến hai chữ "quy trình" và "thẩm quyền". Minh Quân lúc ấy mới lên tiếng. Anh không nói về đường dây, không nói về Đức Long. Anh chỉ đặt lên bàn bốn bản tóm tắt bệnh án và nói:
"Thưa ban giám đốc, trong lúc chúng ta bàn về thẩm quyền, ở tầng dưới có sáu bệnh nhân đang được truyền máu liên tục để giành lại từng giờ sống. Vật tư gây ra chuyện này vẫn đang nằm trong kho của chúng ta, và sáng mai theo lịch, nó sẽ được xuất cho mười bốn ca mổ khác. Cháu chỉ xin một việc: khóa kho lại trước, mọi chuyện khác tính sau."
Phòng họp im lặng đúng ba giây. Rồi giám đốc bệnh viện ký lệnh niêm phong.
Ba giờ sáng, kho vật tư khối ngoại bị niêm phong với đầy đủ biên bản, mẫu vật được lấy theo đúng quy cách để gửi kiểm định khẩn. Minh Quân trực tiếp có mặt khi đoàn kiểm tra làm việc — không phải với tư cách người tố cáo, mà với tư cách bác sĩ phát hiện sự việc. Anh chỉ nói những gì mình chứng kiến trong đêm, không thêm một chữ.
Truyện liên quan
Bốn giờ sáng, tin vui đầu tiên về đến: sản phụ khoa sản đã qua cơn nguy kịch, máu bắt đầu đông trở lại sau khi ê-kíp thay toàn bộ vật tư và dùng thuốc điều chỉnh đông máu theo phác đồ Minh Quân đề xuất. Bệnh nhân chấn thương sọ não của khoa anh được mổ lại, lấy hết khối máu tụ mới, tình trạng ổn định. Đến sáu giờ sáng, cả sáu bệnh nhân trong bệnh viện đều qua khỏi cơn nguy kịch. Không một ai tử vong.
Trong bốn giờ ấy, Minh Quân gần như không rời khỏi khu phẫu thuật. Anh là người đề xuất phác đồ xử trí thống nhất cho cả sáu bệnh nhân: ngừng ngay mọi vật tư thuộc nhóm lô nghi ngờ, thay bằng nguồn dự phòng từ kho chiến lược của bệnh viện; xét nghiệm đông máu khẩn theo giờ; truyền máu và các chế phẩm máu theo cơ chế bù trừ chủ động thay vì chờ đợi. Phác đồ ấy — về sau được đoàn thanh tra ghi nhận trong hồ sơ vụ án — được anh viết ra trong vòng mười phút, dựa trên kinh nghiệm của một người đã từng chứng kiến đúng thảm cảnh này và đã dành nhiều năm nghĩ về cách ngăn nó lại.
Có lúc, bệnh nhân chấn thương sọ não của khoa anh tụt huyết áp nguy kịch ngay trong ca mổ lại. Thu Hằng, ở vị trí gây mê, giữ giọng bình tĩnh thông báo từng chỉ số, phối hợp với anh nhịp nhàng như hai người đã tập dượt cho khoảnh khắc này cả đời. Sau này, khi mọi chuyện qua đi, một điều dưỡng trong ê-kíp kể lại rằng đêm ấy, nhìn hai bác sĩ trẻ làm việc, chị bỗng hiểu vì sao người ta gọi nghề y là nghề của những người không được phép hoảng loạn.
Năm giờ sáng, tin từ hai bệnh viện bạn cũng về đến: bệnh nhân của họ, nhờ được cảnh báo sớm từ cuộc gọi hội chẩn, đều đã ổn định. Tổng cộng trong đêm, mười một bệnh nhân ở ba bệnh viện rơi vào tình trạng tai biến tương tự. Mười một người — và nhờ một đêm trắng của hàng trăm con người, không một ai phải chết.
Con số ấy, Minh Quân biết, ở một dòng thời gian khác, đã từng là những cái tên trên bia mộ và những bộ hồ sơ bị đóng lại trong oan khuất.
Khi trời hửng sáng, Minh Quân mới đứng ở cửa sổ hành lang tầng phẫu thuật, nhìn ánh nắng đầu ngày rải xuống sân bệnh viện, áo phẫu thuật còn vương vệt máu khô. Thu Hằng đi tới, đặt vào tay anh một cốc cà phê nóng. Cô đã ở trong phòng mổ suốt đêm với ê-kíp gây mê, mắt thâm quầng, nhưng giọng vẫn chắc:
"Sáu người đều sống. Anh làm được rồi."
Minh Quân lắc đầu, mắt vẫn nhìn ra ngoài cửa sổ, nơi xe của đoàn thanh tra sở y tế đang nối đuôi nhau vào cổng bệnh viện.
"Chưa đâu," anh nói. "Cứu người mới là nửa đầu của đêm nay thôi."
Anh quay lại nhìn cô, và lần đầu tiên sau nhiều năm, anh không giấu đi sự mệt mỏi lẫn quyết tâm trong mắt mình.
"Nửa còn lại — là không để chuyện này bị chôn xuống như chưa từng xảy ra. Lần này, anh hứa với em, sẽ không có ai phải chết oan nữa."
Bình Luận Chương
Đăng nhập để bình luậnChưa có bình luận cho chương này.