Duy Thành vẫn đứng ngoài ngưỡng kho, một tay giữ sợi dây buộc vào cọc dấu. Thanh gỗ gãy chặn cánh cửa nghiêng, phía trên là xà mái võng xuống dưới sức nặng của đá vụn. Chỉ cần ai kéo cửa, cả khung có thể xô vào trong.
“Chưa bước qua,” anh nói. “Chống khung từ ngoài trước.”
Phùng Bách đặt bó nêm xuống đất, ngẩng nhìn mái. “Cây chống phải tựa vào nền đá. Đừng kê lên đống gỗ mục bên trái.”
Duy Thành chia người thành hai nhóm. Hai công binh lựa thanh gỗ ngắn còn cứng ở ngoài kho, đo chiều cao từ nền tới xà cửa. Mã Đức Hải cho dân công dọn đất vụn quanh chân khung, từng người xúc một ít, không chạm vào tảng đá đang mắc trên mái. Anh giữ sợi dây giới hạn, nhắc những người làm việc đứng lệch khỏi hướng cửa có thể đổ.
Phùng Bách dùng cán búa gõ dọc thanh gỗ được chọn làm chống. Tiếng gõ đầu đanh, đến gần một mắt gỗ thì đục hẳn.
“Đoạn này rỗng.”
Ông đánh dấu bằng phấn rồi bảo người mang thanh khác tới. Thanh thứ hai ngắn hơn một gang tay, nhưng thớ gỗ liền. Hai công binh đẽo chân chống cho khít mặt nền, đặt một miếng kê lên đầu thanh. Duy Thành nhìn chỗ tiếp xúc, thấy một bên còn hở.
“Thêm nêm phía này. Đừng đóng mạnh.”
Người công binh dùng búa gõ nhẹ. Nêm trượt vào khe, cây chống đứng thẳng hơn. Phùng Bách lại gõ lên xà ngang ngay phía trên. Ông nghe hết một lượt rồi mới gật đầu.
“Đỡ được khung cửa lúc này. Không có nghĩa là mái đã an toàn.”
Duy Thành thử đẩy bằng vai. Cây chống không dịch. Anh ra hiệu cho hai dân công bước tới, mỗi người đứng một bên, kéo thanh gỗ gãy ra bằng dây. Thanh gỗ cọ nền phát tiếng ken két. Một nắm đất rơi từ mái xuống, nhưng xà ngang chỉ rung nhẹ rồi dừng.
“Dừng,” Duy Thành nói.
Mọi người lập tức thả dây, lùi ra sau cọc. Anh ngẩng nhìn khe mái. Tảng đá treo vẫn nằm nguyên chỗ cũ; một mảnh gỗ nhỏ vừa rơi khỏi xà, lăn qua ngưỡng cửa.
Phùng Bách chờ thêm một lúc, rồi gõ cán búa lên khung bên trái. Tiếng vang đặc. Ông rà tiếp sang thanh nối, gõ ba lần. Lần thứ hai phát ra âm rỗng.
“Thanh nối này không còn giữ được gì. Chúng ta chống thêm ở phía ngoài rồi mới mở lối.”
Duy Thành cho đặt cây chống thứ hai, buộc dây vào khung để kéo giữ nếu nó nghiêng. Mã Đức Hải bố trí hai dân công đứng ở ngoài, một người cầm dây, người còn lại chỉ phụ khi được gọi. Không ai được tự ý bước vào kho.
Khi Phùng Bách xác nhận hai cây chống đã tì chắc, Duy Thành mới cho tháo thanh gỗ chắn cửa. Họ kéo nó ra từng chút, rồi dùng móc sắt kéo phần cánh cửa đã rời bản lề về phía ngoài. Cánh cửa đập xuống nền, bụi khô cuộn qua chân mọi người.
Duy Thành chờ bụi lắng. Anh lấy đèn bão từ túi dụng cụ, soi qua ngưỡng. Ánh sáng chạm lên những thanh chống lò xếp lộn xộn, vài bó đã đổ nghiêng dưới xà gãy. Một lối hẹp còn lại giữa đống gỗ và vách đá.
“Không ai đi sát đống bên trái,” anh nói. “Mỗi lần chỉ một người vào. Có dây giữ ngoài cửa.”
Anh buộc dây quanh thắt lưng, đưa đầu còn lại cho công binh đứng gần nhất. Phùng Bách vào trước, cán búa đưa ra phía trước, gõ nền rồi gõ từng thanh gỗ nằm ngang. Duy Thành theo sau, đèn bão chiếu thấp để nhìn những vết nứt trên sàn và chân cột. Họ chỉ tiến vài bước, đủ để kiểm tra khu vực có thể lấy gỗ mà không đi dưới phần mái võng.
“Có mấy thanh dài,” một dân công đứng ngoài cửa nói.
“Chưa biết có dùng được không,” Phùng Bách đáp. Ông gõ lên thân thanh gần nhất. Tiếng đanh đều từ đầu này sang đầu kia. Đến chỗ có vết nứt chạy dọc, tiếng gõ khô khốc, hụt đi một nhịp.
Ông đặt cán búa xuống, không nhấc thanh gỗ lên. “Đánh dấu. Chưa kéo.”
Duy Thành lấy phấn ghi số lên đầu thanh, rồi mở sổ. Anh lập các cột theo chiều dài, tình trạng hai đầu, vết nứt và độ cong. Một dân công đọc số đo, công binh bên ngoài ghi lại. Người ghi không được xếp gỗ vào loại dùng được chỉ vì nhìn nó còn nguyên hình.
Họ làm lần lượt từng thanh. Có khúc mục từ đầu vào gần một bàn tay, có khúc nứt dọc qua quá nửa thân, có khúc thẳng nhưng ngắn hơn khoảng cần cho nhịp tạm. Hai thanh nằm sát vách bị đá đè lên một đầu; Duy Thành không cho động vào. Đá chưa được chống, và những thanh đó không đáng để đổi lấy nguy cơ làm sập thêm mái.
Phùng Bách dừng trước một cây gỗ màu sẫm, thân còn thẳng. Ông đặt thước dọc theo thớ, nghiêng đèn bão để ánh sáng rọi vào vết nứt nhỏ ở đầu.
Đọc thêm nhiều Truyện Full tại: Tuyến Hỏa Xa Qua Hẻm Núi full
“Cái này nhìn qua thì được,” một công binh nói.
“Nhìn qua thì cái gì cũng được.” Phùng Bách luồn móng tay vào vết nứt. “Nứt đã ăn sâu. Chèn vào, lúc chịu sức ép nó sẽ tách theo đường này.”
Duy Thành quỳ xuống. Vết nứt mảnh, chỉ lộ ra ở mặt đầu, nhưng chạy dọc thân gỗ một đoạn dài. Anh dùng đầu thước dò theo mép vết nứt. Mỗi lần ấn nhẹ, khe hở lại mở ra thêm một chút.
“Loại khỏi dầm chịu lực.”
Phùng Bách gật đầu. “Gỗ chịu lực phải liền thớ, khô vừa, đủ dài. Nhịp đã ngắn đi vì bệ đá nứt. Ta cần thanh nào đặt đúng chỗ, không phải thanh nào có thể kê tạm.”
“Gỗ mục có thể dùng chèn lót không?” người dân công hỏi.
“Có thể dùng vào việc phụ, nếu kiểm tra thấy phù hợp,” Duy Thành nói. “Nhưng ghi riêng. Không đưa sang đống dầm.”
Họ tiếp tục đo. Ánh đèn làm bóng người đổ dài trên vách. Mùi gỗ ẩm và bụi đá bám vào cổ áo. Khi tìm được một thanh đạt sơ bộ, công binh buộc thẻ giấy vào đầu, ghi chiều dài và dấu kiểm tra. Khi phát hiện phần mục hoặc nứt, Phùng Bách đánh dấu chéo bằng phấn. Duy Thành kiểm tra lại từng ký hiệu trước khi cho chuyển ra ngoài.
Truyện liên quan
Gần cuối buổi, họ có tám thanh đủ chiều dài theo sơ đồ nhịp ngắn. Ba thanh còn lại đạt sơ bộ nhưng phải kiểm tra thêm sau khi đưa ra ánh sáng. Phần lớn số gỗ trong kho hoặc quá ngắn, hoặc cong, hoặc hư ở đầu.Mã Đức Hải đứng ngoài ngưỡng, quan sát người chuyền từng thanh ra. Ông nhận thanh đầu tiên cùng một dân công, đỡ hai đầu rồi đặt lên bãi đất chắc. Không ai ném gỗ xuống. Mỗi lần đổi tay, người sau phải báo đã nắm chắc.
“Để tôi chỉ lối ra,” Đức Hải nói. “Chỗ này có đá vụn, kéo ngang sẽ mắc đầu.”
Duy Thành nhìn ông chỉ đoạn nền bằng mũi giày. “Được. Đánh dấu chỗ nền mềm. Không cho xe goòng tới sát kho.”
Dân công đặt các thanh đạt sơ bộ thành hai hàng: đủ dài và cần kiểm tra lại. Những thanh bị loại được chuyển sang một đống riêng, không lẫn với vật liệu được cân nhắc cho cầu. Phùng Bách đi dọc từng hàng, gõ lại từng thanh. Ông không bỏ qua cả những khúc đã có dấu phấn.
“Còn cây này?” Duy Thành hỏi, chỉ vào một thanh gỗ dài vừa đủ nhưng cong nhẹ.
Phùng Bách đặt thước lên thân, xoay thanh gỗ một vòng. “Độ cong này làm mặt ray lệch nếu đặt ở vị trí chịu lực. Có thể chẻ lấy miếng kê, nhưng đừng ghi vào số dầm.”
Duy Thành gạch tên thanh đó khỏi cột gỗ dùng cho nhịp, chuyển nó sang mục vật liệu phụ. Mỗi lần một con số thay đổi, khoảng dự phòng lại nhỏ thêm.
Đến lúc thử vận chuyển, họ vẫn chưa biết những thanh có dấu đạt sơ bộ sẽ chịu được đường đi đến chân cầu thế nào. Tuyến goòng còn đất lấp ở vài đoạn, ray lún và đệm chưa kiểm tra hết. Duy Thành cho dọn một quãng ngắn, vừa đủ để đặt xe goòng lên phần ray đã rà. Họ kê thanh ray lún lại, thay đệm bằng gỗ còn cứng rồi kéo thử xe không tải qua vài mét.
Phùng Bách đi trước, gõ từng mối nối. Một công binh đi sau nhìn bánh xe và dấu ray. Chỉ khi xe qua lại mà không lệch, họ mới chuyển các thanh gỗ ngắn hơn lên goòng. Những thanh dài được buộc lên xe trượt, không ghép thêm tải.
Đức Hải đứng ở đoạn dốc cuối, nhìn dây kéo vắt qua một mỏm đá chắc. “Xuống đây không có ray. Xe trượt phải hãm từng chặng. Người kéo ở phía trên, người giữ dây ở bên cạnh. Không ai đứng dưới dầm.”
Duy Thành kiểm tra mấu buộc. “Hai dây riêng. Một dây kéo, một dây hãm. Nếu một dây chùng, dừng ngay.”
“Rõ.”
Mỗi chuyến chỉ đưa được vài thanh. Người đi trước dọn đá nhỏ khỏi đường trượt, người bên cạnh giữ dây hãm. Dầm đi xuống một đoạn thì dừng, chèn bánh, đổi vị trí người kéo. Gỗ cọ vào đất, để lại vệt dài trên nền sỏi. Không ai thúc cho nhanh. Đầu thanh chỉ cần xoay ngang là có thể quật vào người đứng gần.
Đến chuyến thứ ba, tiếng pháo nổ vọng từ sườn xa. Một mảng bụi bật lên trên triền núi, cách họ một quãng lớn. Duy Thành giơ tay.
“Bỏ dây, núp sau bờ đá!”
Người đang giữ dây thả nó xuống, chạy thấp người về mỏm đá gần nhất. Một dân công trượt chân, đồng đội nắm cổ áo kéo vào sau bờ. Duy Thành kiểm tra hai đầu tuyến, gọi từng tổ theo tên. Không ai đáp thiếu.
Tiếng nổ thứ hai vọng tới sau đó. Đá vụn rơi trên đường trượt, một ít bắn vào thân xe goòng đã được chèn bánh. Đội nằm yên sau bờ đá cho đến khi bụi tan. Duy Thành nhìn về sườn núi, nhưng không thấy dấu hiệu nào khác. Anh không cho người quay lại ngay; họ chờ thêm, kiểm tra đường dốc từ vị trí có che chắn rồi mới thu dây.
“Đủ người?” anh hỏi.
“Đủ,” Mã Đức Hải đáp.
Một công binh kiểm tra xe goòng. “Ray không xê dịch. Xe vẫn chèn chắc.”
Duy Thành nhìn đồng hồ cơ rồi ghi thời điểm dừng. Đợt nổ đã lấy mất một ca làm việc. Anh không xóa con số đó khỏi sổ, cũng không bù thời gian bằng cách tăng tải. Đoàn gỗ vẫn còn ở phía kho; đoạn cuối chưa xong, và những chuyến còn lại phải làm trong điều kiện có thể kiểm soát.
“Chuyển tiếp một chuyến nữa,” anh nói. “Nếu trời tối trước khi kiểm tra xong, dừng tại bãi chắc.”
Nhóm trở lại công việc. Họ kéo thêm những thanh đã qua kiểm tra sơ bộ, nhưng dầm dài không đi theo xe goòng. Mỗi lần qua dốc, người giữ dây phải thay phiên. Một dân công chuyền bi đông cho người kế bên; người kia uống một ngụm rồi đưa lại. Phùng Bách đi dọc thân gỗ sau mỗi chặng, tìm vết nứt mới do va đập.
Khi số gỗ được đưa ra bãi, Duy Thành yêu cầu kiểm tra lại dưới ánh sáng ngoài trời. Những thanh trong kho nhìn tối màu, khó phân biệt vết nứt và vết bẩn. Phùng Bách dùng dao cạo nhẹ đầu gỗ, rồi gõ dọc thân. Ba thanh có vẻ đạt trong kho lộ ra vết mục sâu hơn dự tính. Một thanh nứt ở mặt dưới, khuất khỏi ánh đèn. Ông đánh dấu cả bốn.
“Có thể dùng làm chèn,” người dân công nói. “Bỏ hết thì thiếu.”
“Chèn lót cũng phải đủ chắc,” Duy Thành đáp. “Mấy thanh này không được tính vào dầm. Còn việc phụ, ta kiểm tra riêng khi biết cần chèn ở đâu.”
Phùng Bách đặt thanh nứt sang đống bị loại. “Gỗ cũng có chỗ của nó. Chỉ cần đừng giao cho nó việc nó không gánh nổi.”
Duy Thành đối chiếu sổ. Những thanh dài và liền thớ được giữ lại để làm dầm nhịp ngắn. Những thanh ngắn hơn, cong hoặc có đầu mục được ghi riêng, không đưa vào số lượng chịu lực. Đống gỗ bị loại lớn hơn đống được giữ. Cả đội đứng quanh bãi, nhìn những dấu phấn trắng trên đầu từng khúc.
“Đưa hết số đạt về chân mỏ,” Duy Thành nói. “Đo lại sau mỗi chặng. Nếu xuất hiện vết nứt mới, loại ngay.”
Phùng Bách cầm bản sơ đồ, đặt lên tấm ván kê tạm. Ông dùng một thanh gỗ nhỏ đánh dấu hai điểm neo trên bản vẽ, rồi nhìn qua số dầm đã được chọn. “Nhịp ngắn này đủ vật liệu, nếu không mất thanh nào. Không còn nhiều để thay.”
Duy Thành đếm lại từ sổ, chạm ngón tay vào từng dòng. Số thanh đạt chuẩn vừa khít với phương án. Một thanh hỏng trên đường về sẽ khiến họ phải tính lại cách đặt giằng hoặc quay lại kho, mà thời gian khảo sát đã bị rút ngắn bởi ca trú pháo.
Anh gập sổ, nhìn hàng gỗ bị gạch chéo nằm ngoài bãi. Những thanh đó đủ dài để đánh lừa mắt người đang cần vật liệu. Nhưng chỉ cần một vết mục bị bỏ qua, nó sẽ nằm dưới tải của đầu máy.
“Không lấy chúng làm dầm,” anh nói. “Dù phải đổi phương án.”
Gió khô lùa qua lối mỏ, làm tấm thẻ giấy buộc trên thanh gỗ rung lên. Phùng Bách giữ nó lại bằng một hòn đá. Duy Thành nhìn số dầm còn lại, rồi nhìn con đường trượt vừa vận chuyển qua. Số gỗ đủ chuẩn chỉ vừa đủ cho nhịp ngắn; nếu một thanh hỏng trên đường về, họ sẽ không còn thanh dự phòng.
Bình Luận Chương
Đăng nhập để bình luậnChưa có bình luận cho chương này.