Mùa khô đến, suối Ngân trở lại trong vắt, hiền như chưa từng làm điều gì dữ dội. Và trên nền hai chân cầu cũ, Minh dựng cây cầu đá.
Cậu mất gần ba tháng. Trước tiên là bản vẽ: cậu vẽ đi vẽ lại mười một lần, nhờ Tuấn Anh góp ý hai lần, rồi bỏ cả hai lần góp ý ấy khi nhận ra cách của mình hợp với đá suối hơn. Sau đó là đá. Trai làng lên núi đẽo từng tảng, thả dọc theo dòng, trẻ con xếp thành hàng đếm số trên sổ của ông Tâm. Cuối cùng là giàn gỗ cong dựng giữa hai bờ, giữ cho những viên đá hình nêm nằm đúng chỗ khi chúng còn chưa tự đỡ lấy nhau.
“Vòm,” Tuấn Anh từng giải thích cho một nhóm thợ trẻ đứng quanh bàn vẽ, “không giống mái nhà. Mái nhà đè xuống, vòm đẩy sang bên. Mỗi viên đá ép vào viên cạnh nó. Khi viên cuối cùng, viên chốt ở đỉnh, được đóng vào, cả vòm sẽ giữ lấy mình mà không cần giàn gỗ nữa.”
“Nghe có vẻ như một cái gì đó bất khả thi,” Hưng nói.
“Nó đã giữ mấy nghìn năm,” Tuấn Anh đáp, “ở những nơi chúng ta chưa từng đến.”
Buổi sáng hạ giàn là một buổi sáng lạnh, có sương. Gần như cả thị trấn kéo đến đứng hai bên bờ, im lặng, xếp hàng dài. Mẹ của Minh, một người đàn bà gầy, đứng ở hàng đầu, bàn tay vê chặt tà áo. Ông Ngân ngồi trên chiếc ghế đá mang từ nhà đến, bên cạnh ông Kiến, cụ chống hai tay lên gậy.
Tuấn Anh đứng xa nhất, sát một gốc cây, tay chắp sau lưng. Anh đã hứa. Từ ngày đặt tảng đá đầu tiên, anh chỉ trả lời câu hỏi, không chỉ đạo thêm một câu nào.
Minh đứng dưới vòm đá, giữa hai chân cầu, nhìn lên. Cậu đã gầy đi trong ba tháng, da sạm nắng, hai bàn tay chai sần. Cậu đưa mắt nhìn khắp lượt một lần, nhìn thợ, nhìn mẹ, nhìn thầy.
“Hưng. Nêm trái.”
Hưng đập một nhát. Cái nêm gỗ tụt ra một ngón tay.
“Nêm phải.”
Một nhát nữa.
“Đồng loạt. Chậm thôi.”
Hai mươi người thợ cùng tháo nêm. Giàn gỗ bắt đầu hạ xuống từng chút một, kêu cọt kẹt. Dưới nó, vòm đá chưa còn gì chống đỡ, đứng lơ lửng như chiếc cầu vồng bị đông cứng. Không ai thở. Tuấn Anh thấy ngón tay mình bấm chặt vào lòng bàn tay. [Phân Tích Kết Cấu: Cầu đá Đông Lĩnh. Vòm đang chuyển tải. Sai lệch dự báo: nhỏ.]
Anh nhắm mắt, gạt dòng chữ đi như đuổi một con muỗi. Lần đầu tiên, anh không muốn biết trước kết quả.
Tiếng ken két kéo dài một lúc lâu. Rồi giàn gỗ rời khỏi lòng vòm, rơi xuống đất, nhẹ nhàng như chiếc áo được cởi ra. Vòm đá khẽ rung. Chỉ một lần, chỉ một cái run nhỏ như người vừa hít vào lấy sức. Rồi nó đứng im, tròn trịa, vững như cả dải núi.
Một khoảng im lặng dài, thật dài.
Truyện liên quan
Bà Thọ là người phá vỡ nó. Bà già bảy mươi ba tuổi, người cao tuổi nhất thị trấn, bước ra khỏi hàng, chống tay lên vai một đứa trẻ, từng bước chậm chạp tiến về phía cầu. Không ai ngăn bà. Bà đặt chân lên bậc đá đầu tiên, đạp thử một cái. Rồi bước thêm một bước. Rồi giữa nhịp cầu, bà dừng lại, dậm cả hai chân xuống thật mạnh, cúi xuống áp bàn tay lên mặt đá, như vỗ về cổ một con trâu già.
“Nó không rung,” bà nói to, với khắp thị trấn. “Cái cầu cũ rung cả đời. Cái này không rung.”
Tiếng reo vang lên, rồi tràn khắp hai bờ. Trẻ con ùa lên cầu chạy ào qua lại. Hưng ôm chầm lấy Minh nhấc bổng lên, rồi cả hai ngã nhào vào nhau cười ngặt nghẽo. Mẹ Minh đưa tà áo lên chặm mắt, không nói gì, chỉ nhìn con mình, môi mím chặt.
Ông Ngân đứng dậy khỏi ghế đá. Ông bước ra giữa đám đông, giơ một tay, và tiếng ồn dịu dần.
“Đông Lĩnh đã đứng lên bốn lần,” ông nói, giọng khàn nhưng vang. “Lần thứ năm này, ta thấy một điều khác. Lần này, chúng ta không chỉ xây lại những gì đã mất. Chúng ta đã có những người biết vì sao phải xây thế này chứ không phải thế kia.” Ông dừng, đưa mắt qua đầu những người đứng gần. “Từ hôm nay, hội đồng ghi vào sổ: người thợ cả của Đông Lĩnh là Minh, con trai út nhà họ Minh.”
Minh đứng đó, quên cả cười.
Ông Ngân quay về phía gốc cây. “Còn người đã trở thành một người của chúng ta, tên là Tuấn Anh, ta chỉ có một điều muốn nói. Cảm ơn chú đã ở lại.”
Không ai nhìn thấy mắt Tuấn Anh lúc ấy, vì anh cúi đầu. Anh chỉ nói khẽ, đủ cho những người đứng sát nghe: “Ta cũng cảm ơn Trưởng Lão đã cho ta ở.”
Mấy tháng qua, Đông Lĩnh đã đổi khác hơn Tuấn Anh dám nghĩ. Chợ mới đã mọc lên ở phía bắc, dựng bằng khung tre và gạch đất nén theo kiểu mười căn nhà mẫu, và ông Lâm bán ở đó những mẻ nấm khô đầu tiên của mùa. Vườn rau phía nam được bồi lại bằng đất phù sa lũ để lại. Sáng nào nhà cộng đồng cũng thành lớp học: Minh đứng giữa dạy chín thợ trẻ cách tính góc nắng, cách nghe tiếng gõ gạch, cách đặt câu hỏi trước khi cầm cuốc, còn Hưng ngồi ở hàng cuối, ghi chép nhiều hơn bất kỳ ai.
Khi đám đông tản đi, ông Ngân đến đứng cạnh anh bên bờ suối, nhìn dòng nước trong chảy dưới vòm đá. Căn nhà mới của Tuấn Anh nằm trên sườn đông, nền cao, tường gạch đất nén đỏ nâu, khói bếp bốc lên mỏng như sợi chỉ. Mùa mưa tới, nước sẽ chảy quanh nó mà không vào.
“Chú còn nhớ câu ta chưa từng dám hỏi?” ông Ngân nói. “Chú ở lại bao lâu?”
Tuấn Anh nhìn cây cầu, rồi nhìn ông già.
“Đến khi cái cầu này mục.”
“Cầu đá thì lâu lắm.”
“Phải,” Tuấn Anh nói. “Ta biết.”
Ông Ngân bật cười, tiếng cười khùng khục của một người già nghe được câu trả lời đúng ý, và ông vỗ vào vai Tuấn Anh hai cái, như vỗ vào một bức tường mình tin là vững.
Chưa có bình luận cho chương này.