Hai ngày sau buổi họp căng thẳng đó, Tuấn Anh chủ động đến gặp ông Ngân.
Ông đang ngồi trong vườn nhỏ sau nhà, cặm cụi tưới nước cho những hàng rau cải. Tuấn Anh đứng ở cổng vườn, không vào mà chỉ gọi khẽ: “Trưởng Lão.”
Ông Ngân dừng tay nhìn lại. Rồi ông đặt bình tưới xuống, chỉ tay vào chiếc ghế đá cạnh đó: “Vào đây.”
Tuấn Anh ngồi xuống, im lặng một lúc. Rồi anh nói: “Ta sai về chuyện bốc thăm. Hay nói đúng hơn là ta đúng về mặt nguyên tắc nhưng không hiểu hết thực tế.”
Ông Ngân tiếp tục nhổ cỏ dại xung quanh gốc rau, không nhìn Tuấn Anh nhưng đang lắng nghe.
“Ta lớn lên trong một thế giới,” Tuấn Anh tiếp tục, “nơi mọi thứ được vận hành bằng quy trình và tiêu chí. Những quy trình đó không hoàn hảo nhưng chúng giúp kiểm soát sự thiên vị. Ta đã mang tư duy đó vào đây mà quên mất rằng bối cảnh khác nhau đòi hỏi cách tiếp cận khác nhau.”
Ông Ngân dừng tay, ngước nhìn: “Chú thường thừa nhận mình sai không?”
Câu hỏi bất ngờ khiến Tuấn Anh khựng lại một chút. “Không thường lắm,” anh thành thật đáp. “Nhưng khi sai thật sự thì ta cần nói ra.”
Ông Ngân gật đầu chậm. “Vậy là chú có thể học được.”
Ông đứng lên, phủi đất trên tay, rồi ngồi xuống đối diện với Tuấn Anh. Lần đầu tiên trong buổi gặp, hai người nhìn thẳng vào nhau.
“Ta cũng có phần sai,” ông Ngân nói, giọng điều đó đến với ông như là một điều không dễ nói. “Nói rằng chú không hiểu người… là nói quá. Chú chưa hiểu đủ. Khác nhau.”
“Trưởng Lão có thể giúp ta hiểu thêm không?”
Ông Ngân suy nghĩ một lúc rồi đứng dậy. “Đi cùng ta.”
Truyện liên quan
Họ đi bộ qua những con đường nhỏ của thị trấn, ông Ngân dẫn đường còn Tuấn Anh theo sau. Ông già dừng lại trước từng nhà, kể ngắn gọn về gia đình ở đó. Không phải tên tuổi khô khan trong danh sách mà là câu chuyện con người.
“Nhà này,” ông chỉ vào một ngôi nhà nhỏ với mái dột lỗ chỗ, “là gia đình ông Tâm. Con trai ông mất trong chiến tranh. Vợ ông bệnh nặng không đi lại được. Ông ấy một mình chăm sóc vợ và canh tác nuôi hai đứa cháu mồ côi. Năm mươi chín tuổi nhưng trông như bảy mươi.”
Tuấn Anh nhìn ngôi nhà với cặp mắt khác hơn trước. Không phải cấu trúc xây dựng nữa. Mà là nơi chứa đựng câu chuyện đau khổ và kiên cường của một con người.
“Nhà kia,” ông Ngân tiếp tục với ngôi nhà kề bên, trông có vẻ tốt hơn, “gia đình trẻ, chồng khỏe mạnh, vợ lanh lợi. Họ thiệt thòi hơn nhưng có năng lực phục hồi hơn. Nếu giúp đỡ, hãy giúp ông Tâm trước.”
Tuấn Anh ghi chép. Không phải bằng giấy bút lần này, mà bằng trí nhớ.
Họ đi thêm khoảng một tiếng nữa. Khi trở về, Tuấn Anh cảm thấy mình đang mang theo thứ gì đó nặng hơn kiến thức kỹ thuật rất nhiều.
“Ta hiểu rồi,” anh nói khi họ trở về vườn nhà ông Ngân. “Danh sách của ta liệt kê gia đình không có nhà. Danh sách của Trưởng Lão liệt kê con người có hoàn cảnh cụ thể. Cần cả hai.”
“Đúng vậy,” ông Ngân nói. “Kỹ thuật của chú tốt. Nhưng kỹ thuật phải phục vụ người. Không phải ngược lại.”
Từ đó hai người bắt đầu làm việc theo cách hoàn toàn mới. Tuấn Anh cung cấp phân tích kỹ thuật về từng trường hợp: nhà nào cần sửa chữa gấp về cấu trúc, công trình nào cần ưu tiên về hạ tầng, vật liệu nào phù hợp nhất với từng loại công việc. Ông Ngân cung cấp hiểu biết xã hội: gia đình nào cần hỗ trợ nhất, người nào có khả năng đóng góp lao động, cộng đồng sẽ phản ứng thế nào với từng quyết định.
Hai nguồn thông tin kết hợp lại tạo ra những quyết định mà cả hai người đơn lẻ đều không thể đưa ra được.
Tiểu ban xét duyệt nhà ở được thành lập với ba thành viên: ông Ngân đại diện cho hiểu biết xã hội, Tuấn Anh đại diện cho đánh giá kỹ thuật và bà Hương đại diện cho sức khỏe cộng đồng. Bộ tiêu chí kết hợp cả hai quan điểm được soạn thảo trong một buổi chiều làm việc hiếm có khi cả ba người đều thật sự hài lòng.
Gia đình ông Tâm được xếp đầu tiên trong danh sách.
— Hết chương 9 —
Chưa có bình luận cho chương này.