Sáng thứ sáu, trước giờ phòng hành chính lên thu sổ sách, tôi đi cùng Ngọc Trâm đến phòng tư pháp của thị xã để làm thủ tục đính chính giấy tờ của chính con bé.
Hồ sơ của Trâm gồm những thứ mà suốt hai mươi hai năm nó vẫn mang theo như một phần thân thể: tờ giấy chứng sinh photocopy với giờ sinh đã bị sửa lại, khác hẳn giờ sinh thật hai mươi mốt giờ mười sáu phút trong cuốn sổ trực cá nhân của bà Lê Thị Hồng; tờ giấy khai sinh mà mục tên mẹ để trống hoặc ghi nhòe không đọc được; và chồng giấy tờ nhận nuôi làm vội trong một thời mà người ta chỉ cần tiền và sự im lặng là xong mọi việc.
Giờ đây, đặt cạnh chúng là những giấy tờ mới: quyết định phục hồi hồ sơ bệnh nhân Nguyễn Thị Mai của bệnh viện, kết quả xét nghiệm huyết thống khẳng định quan hệ mẹ con, và bản sao trang sổ của bà Hồng. Người cán bộ tư pháp lật qua lật lại hai chồng giấy, cũ và mới, rồi ngẩng lên nhìn Trâm bằng ánh mắt của một người đã làm nghề này lâu năm mà hiếm khi gặp một hồ sơ nào như thế.
"Trường hợp của cháu phải chờ ý kiến xác minh," ông nói, "nhưng về nguyên tắc, khi hồ sơ gốc của bệnh viện đã phục hồi và huyết thống đã xác nhận, mục tên mẹ trong giấy tờ của cháu sẽ được ghi lại đầy đủ. Nguyễn Thị Mai. Không còn để trống nữa."
Trâm ngồi im rất lâu. Rồi con bé hỏi một câu khiến cả tôi và người cán bộ đều lặng đi: "Chú ơi, vậy là từ nay, ai hỏi mẹ cháu là ai, cháu có giấy tờ để trả lời rồi phải không chú?"
Ông cán bộ gật đầu, giọng mềm hẳn xuống: "Phải. Mẹ cháu có tên trong giấy tờ của cháu, như mọi người mẹ khác."
Trước khi đứng dậy ra về, Trâm còn mở tập hồ sơ cũ của mình, chỉ vào con số ghi giờ sinh trên tờ giấy chứng sinh photocopy đã nhòe mực, rồi đặt bên cạnh nó bản sao trang sổ của bà Lê Thị Hồng. Hai con số giờ sinh khác nhau, cách nhau hơn hai mươi phút, nằm cạnh nhau trên mặt bàn như hai mảnh của một sự thật bị người ta xé đôi. "Cái giờ sai này đi theo em hai mươi hai năm," Trâm nói khẽ. "Em sinh ra lúc nào, cũng bị người ta sửa lại cho khớp với câu chuyện giả của họ. Đến giờ em chào đời còn không phải của em. Nhưng từ hôm nay, giấy tờ của em ghi giờ của bà Hồng. Giờ thật. Của em thật."
Ra khỏi phòng tư pháp, Trâm đứng rất lâu trên bậc thềm, ôm chặt tập hồ sơ vào ngực, nhìn dòng người qua lại trên con đường trước mặt. Hai mươi hai năm, con bé sống với một khoảng trống ở đúng vị trí thiêng liêng nhất trong giấy tờ của một con người. Nó từng kể tôi nghe, hồi đi học, mỗi lần nhà trường phát phiếu thông tin gia đình, nó đều ngồi cắn bút ở dòng họ tên mẹ, rồi gạch chéo, hoặc ghi tên mẹ nuôi với một cảm giác tội lỗi không gọi được thành tên. Nó từng bị bạn bè hỏi mẹ ruột là ai mà không biết trả lời sao, từng tự bịa ra cho mình một người mẹ trong tưởng tượng rồi lại tự xấu hổ vì điều đó.
"Chị Linh," nó nói, mắt vẫn nhìn ra đường, "em không trách mẹ nuôi em. Mẹ nuôi thương em thật lòng, năm nào sinh nhật em mẹ cũng thắp thêm một nén nhang cho một người không có tên. Hồi đó em không hiểu. Giờ em hiểu rồi: mẹ nuôi em thắp nhang cho mẹ ruột em đấy. Hai người mẹ của em, một người sinh em ra rồi chết oan không ai ghi tên, một người nuôi em lớn mà cả đời mang theo bí mật không dám nói. Cả hai đều khổ vì những kẻ đã làm chuyện đó trong đêm mưa năm ấy."
Chiều hôm đó, bà Nhàn đến thị xã sớm hơn dự định. Bà bắt chuyến xe đò buổi trưa, tay xách một túi vải nhỏ, đứng chờ ở cổng bệnh viện với dáng vẻ của một người đã đi một quãng đường dài hơn nhiều so với sáu mươi cây số đường sông. Tôi đưa bà về quán nước ven sông, nơi Ngọc Trâm đang đợi.
Truyện liên quan
Tôi đã chuẩn bị tinh thần cho một cuộc gặp khó khăn. Nhưng khi bà Nhàn nhìn thấy Trâm, bà đứng sững lại ngay ở cửa quán, bàn tay già nua run run bám vào khung cửa. Bà nhìn con bé từ đầu đến chân, nhìn rất lâu vào phía tai trái của nó, nơi có nốt ruồi nhỏ như hạt gạo mà bà đã thấy trong đêm nó chào đời.
"Giống," bà thì thào. "Giống hệt mẹ nó. Cái cằm này... đôi mắt này..."
Rồi người đàn bà ngoài bảy mươi tuổi, người đã xé trang hồ sơ cuối cùng để tự cứu mình, người đã bế đứa bé sơ sinh đi ra bằng cửa sau trong đêm mưa hai mươi năm trước, từ từ quỳ xuống trước mặt Ngọc Trâm ngay giữa quán nước. Tôi và Trâm hốt hoảng đỡ bà dậy nhưng bà gạt tay chúng tôi ra, nắm lấy tay Trâm, áp lên má mình, khóc như một đứa trẻ.
"Con ơi, bà xin lỗi. Bà là người bế con đi đêm đó. Bà nghe lệnh người ta, bà sợ mất việc, sợ liên lụy, bà bế con ra cửa sau như bế một thứ phải giấu đi. Mẹ con nằm trong kia gọi con đến khản cả giọng mà bà không dám quay đầu lại. Hai mươi năm, không đêm nào bà ngủ yên. Tháng mười nào bà cũng cúng một mâm cơm trong buồng, cúng cho mẹ con, mà không dám gọi tên nó ra miệng, vì bà sợ... bà sợ gọi tên nó thì nó về đòi con."
Trâm quỳ xuống theo, ôm lấy bà lão. Con bé không nói một lời trách móc nào. Nó chỉ vỗ nhẹ lên tấm lưng còng của bà, lặp đi lặp lại một câu: "Bà ơi, con về rồi đây. Con lớn rồi, con khỏe mạnh, con được nuôi tử tế. Bà đừng khóc nữa. Mẹ con mà thấy bà thế này, mẹ con cũng không nỡ trách bà đâu."
Tôi quay mặt đi, không cầm được nước mắt. Hai mươi năm oan khuất, cuối cùng cũng có một buổi chiều mà những người còn sống dám ngồi lại với nhau, gọi đúng tên của nhau, và khóc cho người đã khuất bằng tiếng khóc của sự thật chứ không phải của sự giấu giếm.
Tối đó, khi tôi đưa bà Nhàn về nhà nghỉ nhỏ gần bệnh viện, bà nắm tay tôi dặn đi dặn lại: "Đêm mai, cô cho tôi đứng ở hành lang đó nhé. Tôi không vào phòng đâu, tôi không dám. Tôi chỉ đứng ngoài, như hai mươi năm trước. Nhưng lần này, tôi đứng đó để nhìn người ta ghi tên mẹ con bé vào sổ, chứ không phải để bế con bé đi."
Về đến phòng trọ, Trâm nhắn tin cho tôi. Tin nhắn chỉ có mấy dòng, mà tôi đọc đi đọc lại mãi không ngủ được:
"Chị Linh, đêm mai, khi chị ghi tên mẹ em vào sổ, cho em được là người đọc to tên mẹ em lên, được không? Hai mươi hai năm em chưa từng được gọi đầy đủ tên mẹ mình ở nơi mẹ em đã ra đi. Mai ơi... à không. Mẹ ơi. Nguyễn Thị Mai. Em tập gọi từ bây giờ, để mai em không khóc mà gọi sai."
Bình Luận Chương
Đăng nhập để bình luậnChưa có bình luận cho chương này.