Tấu Chương Của... Tấu Chương Của Huyện Lệnh Tân Nhậm
⚙ Cài Đặt Đọc
Cỡ chữ: 18px
Khoảng cách dòng
Font chữ
Giao diện

Chương 1 — Biên nhận ngoài lệ Tấu Chương Của Huyện Lệnh Tân Nhậm

Đầu truyện Chương sau

“Đại nhân, khoản này tiểu dân chưa từng nghe trong danh mục thuế hàng.”‍‌​‌​‌‌‌‌​‌‌​​​​​​​​​​‌‌​‌‌‌‌‌‌‌​‌‌‌‌‌‌‌‌​​‍

Chu Mậu đặt tờ biên nhận lên án thư, hai ngón tay còn giữ mép giấy như sợ nó trượt mất. Mực ở góc tờ đã nhòe, nhưng dòng ghi khoản thu vẫn rõ. Thẩm Tử Khiêm chưa hỏi tên người viết, chỉ đưa mắt đọc hết từ đầu đến cuối.

Anh vừa ngồi vào công đường buổi đầu tiếp dân. Áo quan ngay ngắn, cổ tay áo sờn cọ nhẹ lên mặt bàn khi anh kéo tờ giấy về phía mình. Sau lưng Chu Mậu, mấy người đang chờ trình việc lần lượt im tiếng.

“Ông tên gì?”

“Tiểu dân Chu Mậu, bán vải ở phố đông.”

“Chuyến hàng này qua bến Nam ngày nào?”

“Ngày mười hai tháng trước. Tiểu dân mang mười hai cuộn vải, đã nộp thuế hàng. Người thu còn bảo phải nộp thêm khoản qua bến.” Chu Mậu dừng một chút, nhìn tờ giấy. “Tờ này là giấy họ đưa sau cùng.”

Tử Khiêm đọc dòng chữ ghi bên dưới mục thuế hàng: “Phí mở lối”. Số tiền được viết bằng mực đen, bên cạnh có dấu son đã nhạt. Trong danh mục định ngạch còn lưu ở huyện nha, anh chưa thấy tên khoản ấy.

“Ông đã nộp cho ai?”

“Người coi việc thu ở bến. Tiểu dân không biết tên, chỉ nhận ra dáng người. Ông ấy ngồi gần hòm biên nhận, bảo nộp xong mới được đưa vải ra khỏi bến.”

“Ngày nộp?”

“Cũng ngày mười hai. Hôm ấy nước xuống nhanh. Tiểu dân sợ vải bị giữ đến hôm sau, không dám cãi.”

“Có nhận giấy nào khác không?”

Chu Mậu lắc đầu. “Chỉ có tờ này. Thuế hàng người ta thu trước, khoản kia thu sau. Tiểu dân hỏi có thể ghi chung không, người thu bảo sổ bến tự có cách ghi.”

Tử Khiêm không hỏi thêm ngay. Anh đặt biên nhận thẳng lại, nhìn phần dấu son. Dấu đóng không thật đều, một góc bị mờ. Chỉ dựa vào đó chưa thể nói khoản thu hợp lệ hay sai lệ. Có thể giấy tờ đã cũ, cũng có thể người ghi thiếu một bản kê. Nhưng nếu khoản tiền không có tên trong định ngạch, huyện nha phải tìm được văn thư cho phép trước khi nhận nó là lệ.

“Ông có biết mức thu này áp cho mọi chuyến hay chỉ chuyến của mình?”

“Tiểu dân không biết. Người thu lấy theo số cuộn vải. Có lẽ hàng nào cũng nộp.”

“Ông có người làm chứng lúc giao tiền không?”

“Có một phu bến đứng gần đó, nhưng tiểu dân không biết tên. Hắn chỉ cúi đầu buộc dây.”

Tử Khiêm gật một lần. “Bản quan sẽ ghi lời trình của ông đúng như lời ông nói. Chưa tìm được văn thư thì chưa thể kết luận khoản này đúng hay sai. Biên nhận cần được giữ để đối chiếu. Ông có đồng ý giao cho huyện nha lập bản sao không?”

Chu Mậu nhìn tờ giấy lâu hơn. “Tiểu dân còn phải dùng nó để hỏi lại người thu. Nếu giao bản gốc, xin đại nhân ghi rõ đã nhận.”

“Phùng thư lại sẽ ghi giờ, tình trạng giấy và người giao nhận. Bản gốc được giữ theo lệnh của bản quan. Ông sẽ nhận lại giấy biên nhận giao nộp.”

Tử Khiêm quay sang người ngồi bên bàn phụ. “Phùng thư lại, ghi lời ông Chu. Đừng sửa lời trình cho gọn hơn.”

“Thuộc lại tuân lệnh.”

Phùng Tố đứng dậy, gom tờ giấy bằng hai tay rồi đặt lên một tấm giấy sạch. Đầu ngón tay cô dính mực, nhưng không chạm vào dấu son. Cô nhìn từng dòng, đọc lại ngày tháng và tên khoản thu trước khi mở sổ tiếp nhận.

“Ông Chu, xin xác nhận lại: ngày mười hai tháng trước, chuyến vải gồm mười hai cuộn qua bến Nam; ông đã nộp thuế hàng và một khoản được ghi là ‘phí mở lối’ cho người coi việc thu, không biết tên; ông chỉ nhận một biên nhận.”

“Đúng vậy.”

“Ông có nhìn người ấy đóng dấu không?”

“Có. Ông ta tự cầm dấu. Nhưng tiểu dân không biết dấu của nha môn hay của bến.”

Phùng Tố ghi câu trả lời, không ngẩng lên. Khi viết xong, cô đọc nguyên lời trình cho Chu Mậu nghe. Ông sửa một chữ trong phần mô tả người thu: không phải ngồi gần hòm, mà là ngồi phía bên phải hòm. Cô gạch một nét mảnh, ghi bổ sung bên cạnh, rồi đưa biên bản cho Tử Khiêm xem.

Anh đọc từng dòng. “Cách ghi vậy được. Ông Chu, ở cuối tờ này ghi lời đã nghe đọc, rồi điểm chỉ.”

Chu Mậu nhìn cây bút, bàn tay dính vết chai khẽ chần chừ. Sau cùng ông chấm mực, ký tên bằng nét chữ không đều. Phùng Tố đối chiếu biên nhận với lời khai, ghi giờ nhận cùng tình trạng giấy: mép dưới quăn, góc trái có vết gấp cũ, dấu son nhạt. Cô ghi rõ người giao là Chu Mậu, người nhận là mình, rồi trình sổ lên.

“Đại nhân, xin xem mục tiếp nhận.”

Tử Khiêm kiểm tra giờ và tên người giao. Anh ký xác nhận, sau đó lệnh Phùng Tố lập bản sao để đối chiếu, còn bản gốc được đặt trong bọc giấy, niêm lại trước mặt người trình. Không ai được tự ý đổi chỗ hay bổ sung nội dung lên tờ giấy.

Chu Mậu nhìn dấu niêm. “Bao giờ tiểu dân mới biết việc này được xử ra sao?”

“Sau khi huyện nha tìm được văn thư và đối chiếu sổ bến. Nếu cần hỏi thêm, sẽ có người báo ông. Trước mắt, ông cứ giữ giấy giao nhận này.”

“Tiểu dân chỉ mong đừng vì việc trình đơn mà người ta làm khó chuyến sau.”

Tử Khiêm nhìn ông. “Bản quan sẽ ghi lời này vào biên bản. Nếu có ai gây khó vì ông trình việc, hãy đến nha môn báo lại, nói rõ ngày giờ và người liên quan.”

Chu Mậu nhận giấy giao, cúi đầu lui xuống. Người kế tiếp bước lên, nhưng Phùng Tố đã khép sổ tiếp nhận và đặt biên nhận vào khay giấy cần trình riêng. Tử Khiêm bảo người chờ bên ngoài một lát, rồi quay sang cô.

“Trong danh mục định ngạch hiện còn, có khoản nào tên ‘phí mở lối’ không?”

“Thuộc lại chưa thấy. Danh mục có thuế hàng, thuế chợ và vài khoản lệ phí theo văn thư riêng. Tên khoản này không nằm trong những mục còn lưu.”“Còn bản kê thu ở bến?”‍‌​‌​‌‌‌‌​‌‌​​​​​​​​​​‌‌​‌‌‌‌‌‌‌​‌‌‌‌‌‌‌‌​​‍

Truyện liên quan

“Có mấy quyển sổ rời, nhưng chưa thấy sổ tổng thu.”

Tử Khiêm nhìn bọc giấy đã niêm. “Kiểm tra lại kho văn thư. Ghi rõ đã xem những quyển nào, ai từng giữ và quyển nào không còn.”

Phùng Tố khom người đáp vâng. Tử Khiêm gọi người coi kho đến làm chứng, rồi cùng cô đi qua sân sau vào kho văn thư. Tường kho dày, cửa gỗ có khóa lớn. Người coi kho mở cửa, đưa danh mục các hòm sổ còn lưu. Phùng Tố đọc tên từng hòm, đối chiếu số khóa và yêu cầu mở theo thứ tự.

Họ tìm thấy sổ thu chợ của hai năm trước, một quyển kê thuế hàng đã mất bìa và những tập công văn đóng theo tháng. Mỗi lần lấy ra một quyển, Phùng Tố ghi tên sách, tình trạng bìa và chỗ đặt. Tử Khiêm hỏi người coi kho về hòm sổ tổng thu.

“Trước đây có một hòm ở dãy trong,” người coi kho nói. “Nhưng lúc tiểu nhân nhận việc, hòm đã trống.”

“Có giấy bàn giao không?”

“Tiểu nhân chưa từng thấy.”

“Có ai báo mất?”

Người coi kho cúi đầu. “Tiểu nhân không rõ.”

Phùng Tố rà lại danh mục, ngón tay dừng ở một dòng đã bị gạch bằng mực cũ. Cô mang quyển sổ ra ngoài, lật vài trang rồi đặt cạnh danh mục.

“Đại nhân, đây là ghi nhận sổ tổng thu, nhưng không có ngày xuất kho, cũng không ghi người nhận.”

“Có thể tìm được ai phụ trách lần cuối không?”

“Danh sách chức dịch cũ có tên chủ bạ trước kia, nhưng chưa ghi việc giữ hòm. Cần tra sổ bàn giao nhân sự.”

Tử Khiêm nhìn dãy hòm im lìm. Một quyển sổ thất lạc không cho biết tiền đã đi đâu; nó chỉ khiến việc tìm đường đi của tiền khó hơn. Anh bảo Phùng Tố sao lại danh mục hiện có, đánh dấu phần thiếu, không thêm lời suy đoán.

Khi họ trở lại công đường, Tôn huyện thừa đã chờ bên bàn. Ông ngoài năm mươi, áo quan phẳng phiu, hai tay đặt trong tay áo.

“Đại nhân cho gọi hạ quan?”

“Ông đã xem biên nhận của Chu Mậu chưa?”

“Vừa nghe người dưới bẩm. Bến Nam lâu nay vẫn thu theo lệ cũ. Các khoản ấy đều có từ trước.”

“Văn thư nào quy định ‘phí mở lối’?”

Tôn huyện thừa vuốt tay áo. “Hạ quan chưa tìm thấy văn thư riêng. Nhưng việc ở bến đã làm nhiều năm, người thu và chủ bến đều biết.”

“Vậy mức thu là bao nhiêu?”

“Có chuyến tính theo số hàng, có chuyến tùy việc bốc dỡ. Hạ quan chưa thể nhớ hết.”

“Ai chịu trách nhiệm ghi khoản ấy vào sổ?”

Tôn huyện thừa im một lát. “Việc thu ở bến do Từ Bách coi giữ giấy tờ. Hắn biết rõ hơn.”

“Bản tổng thu của huyện ở đâu?”

“Nghe nói đã thất lạc từ trước. Kho văn thư vẫn chưa tìm được.”

“Có biên bản ghi ngày mất, người giữ cuối cùng hoặc việc tìm kiếm không?”

“Không có, đại nhân.”

Tử Khiêm nhìn ông. “Nếu không có văn thư, không có mức thu cố định, cũng không có người chịu trách nhiệm được ghi rõ, câu ‘lệ cũ’ chưa giải đáp được việc khoản tiền này có căn cứ hay không.”

Tôn huyện thừa cúi đầu. “Hạ quan hiểu. Nhưng bãi bỏ khoản thu ngay e rằng làm rối việc ở bến.”

“Bản quan chưa ra lệnh bãi bỏ. Cũng chưa buộc ai hoàn tiền. Trước hết phải biết chuyến nào đã nộp, thu cho khoản gì, ai nhận và giấy tờ nào còn lại.”

Phùng Tố mang bản kê sơ bộ đến. Tử Khiêm xem các mục cô đã ghi: ngày chuyến hàng, chủ hàng, loại hàng, sổ còn lưu, biên nhận có thể tìm. Mấy dòng đầu còn bỏ trống vì chưa tra được sổ bến.

“Lập danh mục những chuyến hàng còn có thể truy,” anh nói. “Bắt đầu từ các biên nhận dân đã trình, rồi đối chiếu sổ cân và sổ chuyến. Không gộp những khoản khác tên thành một khoản.”

“Thuộc lại sẽ ghi riêng từng chuyến,” Phùng Tố đáp.

“Tôn huyện thừa, triệu tập Từ Bách cùng người đang giữ sổ bến đến trình diện. Yêu cầu mang theo hòm biên nhận và các quyển sổ liên quan. Ghi rõ giấy nào giao, giấy nào không có.”

“Tuân lệnh.”

Tử Khiêm không cho người đi đến bến ngay. Trước khi hỏi sổ, huyện nha phải xác định giấy nào cần giữ và ai được phép nhận. Một tờ biên nhận có thể mở ra đường tra cứu, nhưng cũng có thể khiến người ta sửa sổ nếu biết huyện nha đang tìm gì. Anh dặn Phùng Tố ghi thời điểm triệu tập, người đưa lệnh và người nhận.

Buổi tiếp dân tiếp tục. Chu Mậu đã rời công đường, nhưng tờ biên nhận của ông vẫn nằm trong bọc giấy niêm kín trên án thư. Tử Khiêm nhìn danh mục định ngạch được đặt cạnh sổ tiếp nhận. Những khoản có văn thư đều ghi tên, mức thu và nơi nộp. Khoản ấy không có trong danh mục.

Trên biên nhận của Chu Mậu có tên một khoản thu không xuất hiện trong bất cứ định ngạch nào còn lưu ở huyện nha.

Ủng hộ tác giả bằng cách đọc truyện tại truyenfull‍‌​‌​‌‌‌‌​‌‌​​​​​​​​​​‌‌​‌‌‌‌‌‌‌​‌‌‌‌‌‌‌‌​​‍

Đầu truyện Chương sau

Truyện đề xuất (8)

Tinh Thần Đại Đạo
Tinh Thần Đại Đạo
Khai Cục Long Tượng Bàn Nhược Công, Ta Dựa Kỹ Năng Điểm Hoành Đẩy
Khai Cục Long Tượng Bàn Nhược Công, Ta Dựa Kỹ Năng Điểm Hoành Đẩy
Tu Đạo Diệt Quỷ Lục
Tu Đạo Diệt Quỷ Lục
Màng Lọc Tro Núi Lửa Che Kín Đỉnh Trời
Màng Lọc Tro Núi Lửa Che Kín Đỉnh Trời
Quan Bảng
Quan Bảng
Tiếng Gõ Sau Tường Gạch
Tiếng Gõ Sau Tường Gạch
Người Chọn Đường Cho Chính Mình
Người Chọn Đường Cho Chính Mình
Gia Phả Bên Kia Bức Bình Phong
Gia Phả Bên Kia Bức Bình Phong

Bình Luận Chương

Đăng nhập để bình luận

Chưa có bình luận cho chương này.