Tấu Chương Của... Tấu Chương Của Huyện Lệnh Tân Nhậm
⚙ Cài Đặt Đọc
Cỡ chữ: 18px
Khoảng cách dòng
Font chữ
Giao diện

Chương 2 — Dấu trên tờ giấy Tấu Chương Của Huyện Lệnh Tân Nhậm

Chương trước Chương sau

Trên biên nhận của Chu Mậu có tên một khoản thu không xuất hiện trong bất cứ định ngạch nào còn lưu ở huyện nha.‍‌​‌​‌‌‌‌​‌‌​​​​​​​​​‌​​​‌‌‌‌‌‌‌​‌‌‌‌‌‌‌‌​​‍

Tử Khiêm đặt tờ giấy trong bọc niêm kín sang một bên, gọi Phùng Tố đến bàn án. Bên cạnh danh mục định ngạch là bản kê sơ bộ cô đã lập, mấy dòng còn bỏ trống.

“Bắt đầu từ những chuyến hàng có biên nhận,” anh nói. “Ghi ngày, chủ hàng, loại hàng. Nếu tra được sổ cân hay sổ bến, ghi rõ quyển nào, trang nào. Chưa đối chiếu được thì để trống.”

“Thuộc lại sẽ ghi riêng từng chuyến.”

“Không tự ghép các khoản chỉ vì tên gần giống nhau.”

Phùng Tố gật đầu, mở sổ mới. Cô viết tiêu đề rồi dừng bút ở dòng đầu tiên, chờ Tử Khiêm xác nhận cách ghi ngày tháng. Anh xem qua, chỉ vào ô dành cho người giao giấy.

“Thêm mục này. Sau đó ai đưa biên nhận đến thì ghi giờ, tình trạng giấy và người nhận.”

“Vâng.”

Cô vừa ghi xong, nha dịch ngoài cửa vào bẩm có một chủ thuyền họ Lục xin trình việc ở bến Nam. Tử Khiêm bảo mời vào, dặn Phùng Tố chuẩn bị giấy nhận chứng từ. Người đàn ông bước qua ngạch cửa, vai rộng, râu cắt ngắn. Áo vải tốt nhưng không đeo vật trang sức; ông cúi chào đúng lễ.

“Tiểu dân Lục Hoài An, có việc phí bến muốn bẩm với đại nhân.”

“Ông gặp chuyện gì?”

“Các chuyến hàng qua bến Nam bị thu nhiều lần. Tên ghi trên giấy mỗi lần một khác. Tiểu dân đã hỏi người thu, họ chỉ nói trước nay vẫn vậy.”

Ông lấy từ trong tay áo một tờ biên nhận đã gấp làm tư, đặt lên bàn nhưng vẫn giữ hai ngón tay ở mép giấy.

“Đây là giấy của một chuyến vải khác. Cùng ngày với chuyến của Chu Mậu. Hai nhà chúng tôi cùng gặp một người thu.”

Tử Khiêm nhìn sang Phùng Tố. Cô lấy giấy tiếp nhận, ghi giờ, tên người giao và tình trạng nếp gấp. Anh hỏi:

“Ông có biết đây là bản gốc không?”

“Tiểu dân nhận tờ này sau khi nộp tiền. Chưa giao cho ai khác.”

“Ông giao nó cho huyện nha để đối chiếu. Khi nhận lại, việc đó sẽ được ghi vào biên bản.”

Lục Hoài An buông tay. Phùng Tố tiếp nhận tờ giấy, đọc những dòng có thể nhìn thấy rồi ghi từng chữ vào sổ. Tử Khiêm yêu cầu cô làm bản sao, sau đó đặt bản sao cạnh biên nhận của Chu Mậu. Hai tờ cùng ghi ngày mười hai tháng trước, nhưng tên chủ hàng và loại vải khác nhau.

Anh đưa mắt từ dòng thu sang dấu son.

“Đặt hai bản sao cạnh nhau,” anh nói. “Bản gốc giữ riêng.”

Phùng Tố làm theo. Trên giấy của Chu Mậu, cạnh dòng thuế hàng có khoản “phí mở lối”. Tờ của Lục Hoài An ghi “tiền qua bến”. Mực hai dòng không cùng màu, nét chữ cũng khác. Dấu ở cuối mỗi tờ càng không giống nhau. Một dấu có góc phải khuyết một nét nhỏ; dấu kia vuông vức đủ cạnh.

Tử Khiêm không chạm tay lên mặt dấu. Anh cúi gần nhìn, rồi hỏi Phùng Tố:

“Dấu nào là dấu chính của huyện?”

“Dấu chính huyện có nét khuyết ở góc phải, như trên bản sao biên nhận của Chu Mậu.” Cô nghiêng tờ giấy một chút để anh nhìn rõ. “Dấu trên giấy của ông Lục có góc đầy đủ.”

“Còn dấu này?”

Phùng Tố chỉ vào dấu nhỏ ở mép dưới tờ thứ nhất. “Đây là dấu chủ bến, xác nhận hàng đã qua bến. Không thể dùng nó để xác nhận khoản thuế nào được phép thu.”

Lục Hoài An nhìn hai tờ giấy, quai hàm khẽ siết lại.

“Tiểu dân chỉ biết ngày ấy đã nộp tiền để lấy hàng. Người thu đưa giấy nào, tiểu dân giữ giấy ấy. Trước đó họ cân hàng, sau đó mới gọi tiểu dân đến nộp.”

“Ông nhớ thứ tự các lần cân không?” Tử Khiêm hỏi.

“Nhớ được một phần. Hàng của tiểu dân được cân khi đưa lên bờ. Sau đó người thu nói còn một khoản phải nộp. Tiểu dân hỏi là khoản gì, người ấy bảo tiền qua bến. Tiểu dân nộp rồi nhận tờ giấy này. Khi ấy nước sông sắp lên, thuyền còn phải chuyển hàng sang bãi cao.”

“Ông nộp cho ai?”

“Người coi việc thu ở bến. Tiểu dân không biết tên, chỉ biết người ấy làm dưới quyền Từ Bách.”

“Ông có nộp khoản nào khác trong cùng chuyến không?”

Lục Hoài An im một lát rồi đáp:

“Có. Trước khi thuyền qua cửa bến, tiểu dân nộp thêm một khoản để khỏi phải chờ đến sau kỳ nước lớn. Khoản ấy không ghi trên tờ giấy này.”

Tử Khiêm nhìn ông. “Vì sao ông không nói việc đó lúc đầu?”

“Vì tiểu dân đã nộp. Người thu nói đó là cách làm thường lệ, nộp xong thuyền được đi trước. Tiểu dân sợ nếu nói ra, người làm thuê sẽ bị liên lụy. Nhưng nếu chỉ trình những giấy tờ có lợi cho mình, đại nhân cũng không thể biết đủ chuyện.”Câu trả lời không xóa được việc ông đã tự nguyện trả một khoản ngoài tờ giấy. Tử Khiêm bảo Phùng Tố ghi riêng lời khai ấy, không ghép vào khoản thu trên biên nhận. Cô nhắc lại từng ý, hỏi ngày nộp, ai nhận và thuyền đã rời bến vào lúc nào. Lục Hoài An xác nhận những điều nhớ được; những chỗ ông không chắc, cô đánh dấu là chưa rõ.

Truyện liên quan

Tử Khiêm hỏi:‍‌​‌​‌‌‌‌​‌‌​​​​​​​​​‌​​​‌‌‌‌‌‌‌​‌‌‌‌‌‌‌‌​​‍

“Có người nào chứng kiến việc nộp khoản đầu tiên?”

“Người làm trên thuyền có thể nhớ. Nhưng họ không đứng cạnh lúc đưa tiền.”

“Ông có sổ chuyến hay giấy cân không?”

“Có sổ ghi hàng rời bến, và một bản giấy cân. Tiểu dân có thể giao đến đối chiếu.”

“Đừng tự sửa gì trong sổ. Huyện nha sẽ ghi nhận từng bản khi ông giao.”

Lục Hoài An cúi đầu. “Tiểu dân hiểu.”

Phùng Tố đọc lại phần biên bản tiếp nhận. Cô chưa ghi rằng hai chủ hàng bị thu trùng; chỉ ghi hai tờ giấy cùng ngày, hai tên khoản thu, dấu khác nhau, lời khai của người giao và các chứng từ ông hứa sẽ nộp. Tử Khiêm kiểm tra từng dòng, sửa một chữ cô chép nhầm tên khoản thu, rồi ký xác nhận.

Lục Hoài An nhận giấy xác nhận việc giao biên nhận. Trước khi lui ra, ông dừng lại.

“Đại nhân định làm gì với khoản tiền đã nộp?”

“Trước mắt là đối chiếu,” Tử Khiêm đáp. “Bản quan chưa xác định khoản nào có căn cứ, cũng chưa thể nói ai phải hoàn tiền. Ông cứ giao sổ chuyến và giấy cân theo lời đã khai.”

Lục Hoài An chắp tay, lui ra khỏi công đường. Phùng Tố chuyển hai tờ biên nhận vào hai bọc riêng, ghi số tiếp nhận ở ngoài rồi đặt trước mặt Tử Khiêm. Anh yêu cầu cô đọc lại số hiệu của từng giấy, kiểm tra niêm và ký vào mục người lập bản sao. Bản gốc của Chu Mậu vẫn nằm trong bọc cũ, không bị mở; bản gốc của Lục Hoài An được niêm riêng sau khi anh ký lệnh.

Tôn huyện thừa được gọi đến. Ông bước vào khi Tử Khiêm đang so hai bản sao, mắt dừng ở dấu vuông đủ cạnh.

“Đại nhân gọi hạ quan?”

“Ông có biết dấu nào được dùng cho khoản thu ghi là ‘tiền qua bến’ không?”

Tôn huyện thừa xem tờ giấy, không cầm lên.

“Hạ quan không nhận ra. Dấu chính huyện thì đã biết, nhưng dấu này có thể thuộc việc ở bến.”

“Có văn thư cho phép dùng dấu thứ hai không?”

“Trong những giấy hạ quan từng xem, chưa thấy văn thư nào ghi việc đó.”

“Ông có từng nghe khoản ‘tiền qua bến’ được thu theo mức cố định?”

Tôn huyện thừa chậm rãi vuốt tay áo. “Hạ quan nghe người ở bến nói có khoản thu theo lệ. Nhưng mức bao nhiêu, ai duyệt, ghi vào quyển nào thì hạ quan không nắm rõ.”

“Vậy lời ấy chưa xác nhận được dấu này có thẩm quyền.”

“Đúng vậy, đại nhân. Hạ quan chưa thể xác nhận.”

Tử Khiêm gập bản sao lại. “Cũng chưa thể từ một dấu khác mà kết luận là giả. Cần biết dấu được giao cho ai, dùng vào việc gì, và sổ nào ghi nhận.”

Tôn huyện thừa cúi đầu. “Hạ quan sẽ cho gọi người giữ sổ bến.”

“Không chỉ người giữ sổ. Triệu tập cả người coi việc thu. Lệnh phải ghi rõ yêu cầu mang những gì đến: hòm biên nhận, sổ bến, sổ cân liên quan và giấy tờ về các khoản thu. Ghi hạn giao nộp. Không tự ý chuyển, sửa hoặc bỏ đi bất cứ tờ nào trong lúc chờ kiểm tra.”

“Tuân lệnh.”

Tôn huyện thừa lui ra. Phùng Tố đặt tờ lệnh trước mặt Tử Khiêm, đọc từng mục. Cô đã ghi riêng việc triệu tập người giữ sổ bến và người coi việc thu, nhưng còn để trống giờ giao lệnh và người nhận. Tử Khiêm bảo giữ nguyên chỗ trống ấy để nha dịch điền tại nơi giao, có người chứng kiến.

“Còn danh sách chuyến hàng?” anh hỏi.

“Thuộc lại đã mở các mục theo ngày, chủ hàng và loại hàng. Hiện chỉ có chuyến của Chu Mậu và lời trình của ông Lục. Chưa có sổ bến để xác nhận chuyến nào khác.”

Ủng hộ tác giả bằng cách đọc truyện tại Tấu Chương Của Huyện Lệnh Tân Nhậm

“Ghi rõ giới hạn đó.”

Phùng Tố thêm một dòng vào bản kê. Cô đặt hai bản sao cạnh danh mục định ngạch, để khoảng trống giữa chúng không bị lấp bằng một lời đoán. Tử Khiêm xem lại các nét dấu lần nữa. Dấu chính huyện trên một tờ có nét khuyết ở góc phải; tờ kia mang một dấu khác, còn dấu chủ bến chỉ đánh dấu hàng đã qua. Những khác biệt ấy cho biết cần tìm giấy tờ nào, nhưng chưa trả lời tiền đã được thu theo lệnh của ai.

Anh đưa mắt tới hai tên khoản: “phí mở lối” và “tiền qua bến”. Một chuyến của Chu Mậu, một chuyến của Lục Hoài An; cùng ngày, cùng gặp người thu, nhưng hai tờ chưa đủ để xác nhận tiền đã bị thu hai lần hay dấu nào hợp lệ. Chúng chỉ buộc huyện nha phải tìm đến sổ bến và người đã cầm tiền.

Phùng Tố khép sổ tiếp nhận, giữ tay trên trang vừa ghi.

“Đại nhân, hai tờ đều có một khoản không thấy trong định ngạch.”

“Ghi như vậy,” Tử Khiêm nói. “Chưa ghi ai làm sai.”

Cô đọc lại mục cuối. Anh ký dưới lệnh triệu tập, rồi giao cho nha dịch mang đi. Khi cửa công đường khép lại, hai bọc biên nhận vẫn nằm riêng trên án thư. Qua ngày tiếp nhận, chủ hàng và dấu triện, chúng cùng để lộ một khoản thu không có căn cứ trong hồ sơ huyện.‍‌​‌​‌‌‌‌​‌‌​​​​​​​​​‌​​​‌‌‌‌‌‌‌​‌‌‌‌‌‌‌‌​​‍

Chương trước Chương sau

Truyện đề xuất (8)

Tinh Thần Đại Đạo
Tinh Thần Đại Đạo
Khai Cục Long Tượng Bàn Nhược Công, Ta Dựa Kỹ Năng Điểm Hoành Đẩy
Khai Cục Long Tượng Bàn Nhược Công, Ta Dựa Kỹ Năng Điểm Hoành Đẩy
Tu Đạo Diệt Quỷ Lục
Tu Đạo Diệt Quỷ Lục
Màng Lọc Tro Núi Lửa Che Kín Đỉnh Trời
Màng Lọc Tro Núi Lửa Che Kín Đỉnh Trời
Quan Bảng
Quan Bảng
Tiếng Gõ Sau Tường Gạch
Tiếng Gõ Sau Tường Gạch
Người Chọn Đường Cho Chính Mình
Người Chọn Đường Cho Chính Mình
Gia Phả Bên Kia Bức Bình Phong
Gia Phả Bên Kia Bức Bình Phong

Bình Luận Chương

Đăng nhập để bình luận

Chưa có bình luận cho chương này.