Phùng Tố đặt bọc vải của cha lên bàn, hai tay vẫn giữ mép bọc.
Tử Khiêm nhìn tờ biên nhận cũ lộ ra dưới lớp vải, rồi nhìn cô.
“Cô đã quyết định chưa?”
“Thuộc lại muốn trình tờ giấy này để ghi riêng nguồn gốc và giới hạn của nó.” Phùng Tố buông tay. “Cha thuộc lại từng chèo đò ở bến Nam. Trước khi mất, cha giao lại tờ giấy này. Thuộc lại đã xem nó từ trước khi vụ án bắt đầu, nhưng không biết ai lập, ai nộp, hay giấy thuộc chuyến nào.”
Cô mở bọc, không đẩy tờ giấy sang phía Tử Khiêm. Nếp gấp đã mềm, mực ở hai dòng dưới nhòe một chút. Dấu triện in lệch, góc không khuyết như dấu chính huyện. Phùng Tố chỉ vào dòng khoản thu, cách mặt giấy một khoảng.
“Cách ghi tên khoản và nét dấu khiến thuộc lại nghĩ tới những tờ đang đối chiếu. Nhưng đây chỉ là vật cha để lại. Nó không chứng minh chuyến muối của Lục Hoài An đã nộp khoản nào.”
Tử Khiêm không chạm vào tờ giấy.
“Cô muốn đưa nó vào danh mục hồ sơ, hay dùng làm đầu mối tìm người cần hỏi?”
Phùng Tố đã nghĩ câu ấy từ lúc lấy bọc vải ra khỏi rương. Nếu đưa vào hồ sơ vụ muối, một nét dấu giống nhau có thể bị coi như căn cứ cho cả chuyện chưa rõ. Nếu giấu đi, cô sẽ không thể giải thích vì sao mình tìm những người từng chèo đò hoặc hỏi sổ cũ.
“Thuộc lại chọn dùng nó để hỏi người từng chèo đò và tìm các sổ còn lưu. Không xin dùng nó làm chứng cứ trực tiếp.”
“Vậy biên bản phải ghi đúng như thế. Ghi cả việc cô đã xem tờ giấy từ trước, không rõ người lập và người nộp. Người đọc sau này phải biết vì sao nó được nhắc đến, cũng phải biết nó không chứng minh điều gì.”
“Vâng, đại nhân.”
Phùng Tố lấy một tờ giấy riêng. Cô ghi tờ giấy do cha để lại, cha từng chèo đò ở bến Nam; bản thân cô đã xem trước khi vụ việc hiện tại bắt đầu. Cô mô tả những gì thấy được: một dòng tên khoản thu, ngày tháng đã nhòe, dấu triện lệch, góc dấu đầy đủ. Phần chưa biết, cô để nguyên là chưa rõ. Cuối biên bản, cô viết rõ tờ giấy chỉ là đầu mối để tìm người và sổ cũ, không xác nhận khoản thu của chuyến muối.
Cô đọc lại từng dòng. Tử Khiêm xem xong, đánh dấu vào cuối biên bản rằng đã nghe trình bày và đồng ý lập hồ sơ riêng theo lệnh. Ông gọi người coi hồ sơ đến. Người ấy nhận tờ biên bản cùng bọc vải, kiểm tra phần mô tả trước khi cất riêng vào hộp; Phùng Tố ghi tên người nhận, giờ giao và nơi giữ. Bọc vải không được đặt chung với hai biên nhận của Lục Hoài An.
Khi người coi hồ sơ đóng hộp, Phùng Tố buộc lại dây, để chìa khóa trước mặt Tử Khiêm. Ông ký vào sổ giao nhận. Chỉ lúc ấy cô mới thu tay khỏi mép bàn.
Bảng đối chiếu các chuyến hàng vẫn mở ở gian bên. Phùng Tố mang nó sang, đặt cạnh bản sao sổ bến và sổ cân. Những dòng có tên khoản thu lạ được gạch dưới bằng mực nhạt. Có chuyến ghi “phí mở lối”, chuyến khác ghi “tiền qua bến”. Một số dấu có góc khuyết, số khác góc đầy đủ. Ngày trên vài biên nhận khớp với ngày trong sổ cân, nhưng người nộp chưa được xác nhận; nơi khác có tên chủ hàng mà thiếu giấy cân hoặc lời khai.
Tử Khiêm đứng bên bàn, lần theo từng dòng.
“Dòng này có gì ngoài bản sao biên nhận?”
“Ngày và số chuyến có trong sổ bến. Chưa có lời người nộp xác nhận số tiền.”
“Thế thì không cộng.”
Phùng Tố ghi bên lề: cần đối chiếu người nộp và khoản ghi trên giấy. Sang dòng kế tiếp, cô thấy số chuyến khớp sổ cân nhưng dấu trên biên nhận không giống dấu chính huyện.
“Có thể ghi dấu khác vào cột riêng,” Tử Khiêm nói. “Đừng ghi là thu trùng. Chưa biết ai đóng dấu, cũng chưa biết khoản ấy có văn thư cho phép hay không.”
“Vâng. Mỗi dòng phải có giấy tờ, người nộp hoặc lời khai độc lập để đối chiếu.”
“Và nếu chưa đủ, để trống phần kết luận.”
Phùng Tố nhìn những ô còn bỏ ngỏ. Bảng có thêm nhiều dòng đối chiếu, nhưng cột người nộp và căn cứ thu vẫn còn bỏ trống. Cô đánh dấu từng giấy đã xem, tên người cần hỏi và tài liệu còn thiếu. Không một con số nào được đưa sang cột tổng khi chưa có căn cứ. Bút của cô dừng trước dòng ghi khoản thu ngoài giấy mà Lục Hoài An từng khai; lời khai ấy chưa được ghép với một biên nhận cụ thể.
Cửa gian tiếp nhận mở ra. Một nha dịch báo Từ Bách đã gửi lời qua người của bến: yêu cầu huyện nha trả hòm biên nhận và sổ bến, vì việc giữ giấy đang làm chậm thu hàng.
Tử Khiêm gấp bảng đối chiếu lại.
“Có văn thư không?”
Đọc thêm nhiều Truyện Full tại: truyenfull
“Chưa có, đại nhân. Chỉ là lời nhắn.”
“Báo rằng huyện nha sẽ hồi đáp bằng văn thư. Mời người đưa tin chờ nhận.”
Nha dịch lui ra. Tử Khiêm quay sang Phùng Tố.
“Cô lập bản ghi lời nhắn. Ghi rõ ai đưa, giờ nào, lời yêu cầu ra sao. Sau đó sao danh mục các giấy đang giữ để tôi kiểm.”
Truyện liên quan
Phùng Tố ghi lời nhắn thành một mục riêng, không nhập vào biên bản chứng cứ. Cô chép lại số hiệu lệnh giữ hòm, lệnh giữ sổ bến, các giấy được nhận theo từng đợt và nơi đang cất giữ. Hòm chưa được trả; sổ bến và sổ cân vẫn nằm dưới sự quản lý của người được chỉ định. Bản giao nhận chuyến muối chưa tìm thấy, còn việc nó rời ngăn nào vẫn chưa có kết luận. Cô để dòng ấy riêng, không điền người chịu trách nhiệm.Tử Khiêm đọc danh mục, dừng ở mục hòm hồ sơ.
“Lệnh giữ chứng cứ đã ký, phạm vi chỉ là chuyến muối và giấy tờ liên quan. Ghi rõ hòm, sổ nào đang được giữ, ai nhận, tình trạng khóa và các biên bản đã lập. Trả lời việc chậm thu hàng bằng sự việc có thể kiểm tra: phần nào của bến đang hoạt động, phần nào còn cần giữ.”
“Có cần viết rằng yêu cầu của Từ Bách chưa đủ căn cứ không ạ?”
“Không cần đoán ý ông ta. Viết rằng lời nhắn miệng chưa thay thế văn thư, và hồ sơ chưa thể giao lại khi lệnh giữ chứng cứ còn hiệu lực.”
Phùng Tố soạn từng câu ngắn. Văn thư hồi đáp liệt kê các lệnh đã ban hành, phạm vi kiểm tra và tình trạng từng bản. Hòm biên nhận được giữ nguyên theo lệnh; sổ bến và sổ cân được bảo toàn để đối chiếu. Những giấy tờ đã nhận đều có người giao, người nhận và mục đích ghi nhận. Việc kiểm tra chưa kết thúc; huyện nha không giao lại hồ sơ theo lời yêu cầu miệng. Tử Khiêm xem, sửa một chữ trong câu nói về thẩm quyền, rồi ký tên và đóng dấu.
“Bản này gửi cho Từ Bách. Lưu một bản tại huyện nha.”
Phùng Tố ghi người nhận văn thư, giờ giao và nơi lưu bản sao. Cô vừa đặt bút xuống thì Lục Hoài An được dẫn vào gian tiếp nhận. Ông không mang theo bọc giấy, chỉ cầm một mảnh ghi số chuyến đã tự viết.
Tử Khiêm ra hiệu cho ông ngồi.
“Ông có lời khai cần bổ sung?”
Lục Hoài An nhìn bảng đối chiếu trên bàn, nhưng không cúi xem.
“Về khoản ta đã nói hôm trước. Có một lần, ta tự nguyện nộp thêm tiền để thuyền qua bến trước kỳ nước lớn. Người thu không ghi khoản đó lên biên nhận. Ta cần chuyến hàng đi kịp, nên đã đưa tiền.”
“Ông nhớ ngày nào, chuyến nào, số tiền bao nhiêu?”
Lục Hoài An đưa mảnh giấy. Trên đó có ngày và ký hiệu chuyến, nhưng ô số tiền để trống.
“Ta nhớ gần đúng ngày. Số tiền có ghi trong sổ hàng ở nhà, nhưng chưa đem theo. Ta không muốn khai một con số khi chưa kiểm lại.”
Tử Khiêm đẩy mảnh giấy về phía Phùng Tố.
“Ghi lời khai hôm nay và tài liệu còn thiếu. Khoản ông tự nguyện nộp phải để riêng. Chưa gộp vào tiền bị thu trùng.”
“Ta biết.” Lục Hoài An chậm rãi nói. “Tiền ấy không ghi trên tờ giấy. Ta không thể bảo đó là cùng một khoản với tiền đã in trên biên nhận.”
“Cũng chưa thể nói ai nhận tiền?”
“Ta không biết tên. Chỉ biết người ấy làm dưới quyền Từ Bách. Nếu cần, ta sẽ mang sổ tới. Nhưng xin ghi rằng chính ta đã đồng ý nộp, để khỏi biến lời này thành việc người ta cưỡng ép ta khai chuyện khác.”
Phùng Tố chép nguyên ý, rồi đọc lại. Lục Hoài An sửa ngày thành khoảng ngày mười bảy, nói mình chưa nhớ chắc số chuyến. Cô ghi rõ phần cần xác minh: sổ hàng của ông, ngày nộp và số tiền. Dòng kết luận để trống.
Tử Khiêm hỏi thêm:
“Ông có nhận biên nhận riêng cho khoản ấy không?”
“Không.”
“Có ai trên thuyền chứng kiến?”
“Ta chưa hỏi lại. Không muốn họ bị gọi lên chỉ vì lời ta chưa kiểm.”
“Vậy trước mắt ghi lời ông. Khi có sổ, chúng ta đối chiếu rồi mới hỏi người khác.”
Lục Hoài An gật đầu. Ông ký dưới lời khai của mình, không ký vào phần Phùng Tố đánh dấu chưa xác nhận. Cô tách mục này khỏi danh sách các khoản thu thể hiện trên biên nhận, đặt vào một tờ phụ để tránh cộng chung. Số tiền chưa rõ, người nhận chưa rõ, trách nhiệm chưa xác định.
Ngoài sân, một nha dịch trở vào, mang theo văn thư có dấu của Từ Bách. Phùng Tố nhận giấy trước mặt Tử Khiêm, ghi người giao và giờ tiếp nhận, rồi đặt nó lên khay riêng. Dấu ngoài phong bì còn nguyên. Tử Khiêm nhìn chữ đề ở mặt trước, không mở ngay.
“Đã có văn thư,” ông nói.
Phùng Tố ghi số nhận vào sổ, rồi đưa giấy cho Tử Khiêm xem xét. Ông kiểm tra dấu niêm, yêu cầu cô ghi tình trạng trước khi mở. Cô chờ ông gật đầu mới cắt mép phong bì.
Từ Bách viết rằng việc giữ hòm và sổ bến đã khiến thu hàng đình trệ; ông yêu cầu huyện nha trả lại các giấy tờ để bến tiếp tục làm việc. Cuối thư, ông đòi Tử Khiêm nêu căn cứ giữ hồ sơ và chịu trách nhiệm trước phủ Thanh Châu nếu việc kiểm tra không thuộc thẩm quyền huyện.
Phùng Tố đọc đến dòng cuối, ngón tay khựng lại trên mép giấy. Tử Khiêm không trả lời ngay. Ông lấy văn thư hồi đáp vừa ký, đặt cạnh yêu cầu mới của Từ Bách, rồi gọi người coi hồ sơ mang danh mục chứng cứ đến.
Lời nhắn đã thành văn thư; từ giờ, việc giữ giấy tờ bến không chỉ còn là một cuộc trao đổi trong huyện nha.
Bình Luận Chương
Đăng nhập để bình luậnChưa có bình luận cho chương này.