Ngọc Phân về lại quê ngay sáng hôm sau bữa tiệc, trên chuyến xe sớm do Giai Ninh đặt, mang theo trong túi xách tay hai thứ: tấm biểu trưng tri ân mà bà được mời nhận như mọi vị khách danh dự khác của buổi tối hôm ấy nhưng bà đã lặng lẽ để lại trên bàn với lời nhắn rằng bà đến dự tiệc là đủ rồi, không dám nhận thêm gì nữa; và một ký ức mà bà sẽ mang theo suốt phần đời còn lại, ký ức về một tiếng gọi ở cổng tháp.
Người trong xóm thấy bà về, vẫn lặng lẽ như khi đi, chỉ khác một điều rất nhỏ mà phải tinh ý lắm mới nhận ra: bà hay cười hơn. Bà quét sân buổi sáng với dáng vẻ thong thả, chào hỏi hàng xóm bằng những câu ngắn ngủi mà trước đây bà chưa từng nói, và buổi chiều, thay vì chỉ ngồi ở hiên nhà nhìn ra đường, bà bắt đầu cuốc lại mảnh vườn nhỏ sau nhà đã bỏ hoang từ ngày về quê.
Bà trồng một luống ngọc lan mới.
Cây ngọc lan già trước sân vẫn nở hoa mỗi mùa, nhưng bà muốn trồng thêm một luống mới, bằng chính tay mình, từ những cây con bà xin ở vườn nhà người quen trong xóm. Hàng xóm đi qua thấy bà già chống gậy đào đất thì ngạc nhiên lắm, có người còn ghé vào hỏi bà trồng để làm gì, già rồi trồng hoa đến bao giờ mới được ngắm. Bà đáp, giọng bình thản: "Trồng cây thì cứ trồng thôi. Mình không ngắm kịp thì người sau ngắm. Hoa nó không hỏi người trồng là ai đâu."
Đó là những ngày thanh thản nhất của Ngọc Phân trong rất nhiều năm, có lẽ là thanh thản nhất trong cả cuộc đời đầy toan tính của bà. Bà không còn chức vụ, không còn quyền lực, không còn những cuộc điện thoại lúc nửa đêm và những nước cờ phải tính trước ba bước. Bà chỉ còn một căn nhà nhỏ, một mảnh vườn, một cây gậy, và một quá khứ đã được pháp luật phán xét xong, đã được chính bà quỳ xuống nhận lấy xong, và kỳ lạ thay, đã được những người bà từng làm tổn thương nhất cho phép khép lại ở mức con người. Bà ăn ít, ngủ sớm, sáng nghe đài, chiều tưới hoa, tối thắp một nén hương lên bàn thờ nhỏ rồi đi ngủ. Một đời sống nhỏ bé đến mức nếu kể cho người phụ nữ phó chủ tịch năm xưa nghe, bà ta hẳn sẽ cười khẩy. Nhưng người đàn bà già ở quê này thì biết rõ: nhỏ bé mà yên, quý hơn lớn lao mà nhục nhã gấp trăm lần.
Một buổi chiều, khi luống ngọc lan mới vừa bén rễ, Giai Ninh gọi điện về. Hai cô cháu nói chuyện nhà cửa, chuyện tiệm hoa, chuyện lớp dạy cắm hoa miễn phí của Giai Ninh vừa khai giảng. Rồi Ngọc Phân im lặng một lúc, và nói một câu mà Giai Ninh sau này kể lại cho Thanh Hà nghe nguyên văn, vì cô biết câu ấy cần được người nghe cuối cùng của nó nghe thấy.
"Giai Ninh à," bà nói, giọng chậm rãi như người đang nhìn lại cả một đời qua một khung cửa nhỏ. "Đời cô sai nhiều. Sai từ những việc lớn nhất đến những việc nhỏ nhất. Cô từng nghĩ người ta sống là để thắng, để ngồi cao hơn người khác, để giữ được những thứ mình muốn giữ bằng bất cứ giá nào. Cô sai đến mức cái giá phải trả là cả một gia đình người ta tan nát, và nửa đời sau của chính cô. Nhưng cuối đường, cô cũng được người ta tha thứ. Không phải tha thứ hết, không phải quên hết, pháp luật không quên, bia đá không quên. Mà là được người ta cho phép ngồi vào một bàn tiệc, được gọi một tiếng đúng vai vế, được đỡ tay khi bước qua cổng nhà người ta. Thế là đủ. Với một người như cô, thế là quá đủ rồi."
Giai Ninh ở đầu dây bên kia không nói được gì một lúc lâu. Cô nghe tiếng gió thổi qua vườn ở quê, nghe tiếng cây gậy của bà chạm nhẹ xuống nền hiên. "Cô giữ sức khỏe nhé cô," cuối cùng cô chỉ nói được câu ấy. "Luống ngọc lan của cô mà nở hoa, cô gửi lên cho em mấy bông, em cắm ở tiệm."
Truyện liên quan
"Cô sẽ gửi," bà cười khẽ trong điện thoại. "Mà này, cô có cái này muốn nhờ cháu chuyển lên thành phố. Không phải cho cháu Thanh Hà đâu. Cho con bé Diệp An."
Ít ngày sau, một gói nhỏ được gửi từ quê lên tiệm hoa của Giai Ninh, và Giai Ninh mang nó sang nhà Thanh Hà vào một buổi chiều cuối tuần, đặt lên bàn với vẻ trang trọng như mang một món quà lớn. Trong gói là một đôi bao tay len nhỏ xíu, đan bằng len màu hồng nhạt, mũi đan không đều, có chỗ hơi lỏng, có chỗ hơi chặt, rõ ràng là sản phẩm của một đôi tay già đã nhiều năm không cầm kim đan, phải tháo ra đan lại không biết bao nhiêu lần mới thành hình. Kèm theo đôi bao tay không có thư, chỉ có một mảnh giấy nhỏ ghi bằng nét chữ run run mấy chữ: "Cho cháu Diệp An. Mùa đông lạnh, giữ ấm tay cho cháu."
Thanh Hà cầm đôi bao tay lên, nhìn rất lâu. Cô biết đôi tay nào đã đan chúng. Cô tưởng tượng ra những buổi tối ở quê, một người đàn bà già ngồi dưới ngọn đèn vàng, chống gậy đi lấy cuộn len, ngồi xuống, đeo kính lão, và đan từng mũi chậm chạp cho một đứa bé mà bà chỉ được nhìn từ xa trong một buổi tiệc, đứa bé là chắt gái họ của bà, là cháu ngoại của người đàn ông mà bà từng góp tay đẩy vào oan khuất. Mỗi mũi len lỏng chặt không đều ấy là một lời xin lỗi không nói thành lời được nữa, vì những lời cần nói, bà đã nói ở những nơi cần nói rồi: trước tòa, trước bia đá, và trong một tiếng khóc ở cổng tháp.
"Cô ấy không dám đề tên," Giai Ninh nói khẽ. "Cô ấy dặn em, nếu chị thấy không tiện thì cứ cất đi, đừng để ai biết là của cô ấy gửi. Cô ấy chỉ muốn con bé có thêm một đôi bao tay ấm thôi."
Thanh Hà lắc đầu. Cô gấp đôi bao tay lại cẩn thận, đặt vào ngăn kéo trong phòng của Diệp An, ngay ngắn bên cạnh những món đồ đầu đời của con: chiếc vòng tay nhỏ của bệnh viện ngày con chào đời trong đêm mưa, tấm ảnh đầu tiên của con, và bản sao thu nhỏ của cây bút chì gỗ mà con đã ôm lấy trong lễ thôi nôi. "Không có gì không tiện cả," cô nói. "Đây là quà của bà cố họ gửi cho cháu. Khi nào Diệp An lớn, chị sẽ kể cho con nghe đôi bao tay này từ đâu mà có. Kể hết, không giấu đoạn nào. Vì chị muốn con chị lớn lên biết rằng, trong câu chuyện của gia đình mình, có cả những người đã sai rất nhiều, và cuối đường đã cố gắng làm một việc tử tế rất nhỏ bằng đôi tay già của mình."
Mùa đông năm ấy đến sớm. Buổi sáng đầu tiên trời trở lạnh thật sự, Thanh Hà lấy đôi bao tay len hồng nhạt ra, đeo vào hai bàn tay bé xíu của Diệp An trước khi bế con ra sân chơi. Đôi bao tay hơi rộng một chút, đúng kiểu của những món đồ người già đan cho trẻ con, luôn đan rộng ra một chút để cháu còn lớn. Cô bé giơ hai tay lên ngắm, cười khanh khách, còn Thanh Hà thì đứng giữa sân nhà trong gió lạnh đầu mùa, bỗng thấy mắt mình cay cay vì một điều rất giản dị: rằng hận thù, đi hết một vòng dài mười năm, cuối cùng đã hóa thành một đôi bao tay len đan vụng, vừa đủ ấm cho một đứa trẻ không hề biết gì về quá khứ, ngủ ngon trong vòng tay của những người đã chọn tha thứ theo cách khó nhất.
Ở quê, chiều hôm ấy, Ngọc Phân tưới xong luống ngọc lan mới, chống gậy đứng nhìn những cây con xanh lên trong nắng cuối ngày, và mỉm cười một mình. Bà không biết đôi bao tay đã đến tay cháu bé hay chưa. Bà cũng không cần biết. Có những việc tử tế, làm xong là xong, không cần hồi âm. Bà đã học được điều đó, muộn màng như mọi bài học quan trọng nhất của đời bà, nhưng cuối cùng thì cũng đã học được.
Bình Luận Chương
Đăng nhập để bình luậnChưa có bình luận cho chương này.