Năm năm sau bữa tiệc cảm ơn ở khuôn viên Tháp Ngọc Trai, vào một buổi sáng đầu thu trong trẻo, Lục Diệp An đeo chiếc cặp sách mới lên vai và đứng trước gương trong phòng khách, nghiêm túc chỉnh lại quai cặp đến lần thứ ba.
Cô bé sáu tuổi có đôi mắt giống cha, cái cằm bướng bỉnh giống mẹ, và một thói quen khiến cả nhà vừa buồn cười vừa xúc động: trước khi ra khỏi nhà, bé luôn chạy tới tủ nhỏ ở phòng khách, mở ngăn kéo, kiểm tra xem cây bút chì gỗ mô hình năm xưa mình ôm trong lễ thôi nôi còn nằm nguyên ở đó không, như thể đó là vật báu không thể để thất lạc trước một ngày quan trọng. Sáng nay cũng vậy. Kiểm tra xong, bé mới quay lại, đứng thẳng người, tuyên bố với cả nhà bằng giọng trịnh trọng: "Con sẵn sàng đi học rồi."
Hôm nay là ngày đầu tiên Diệp An vào lớp một.
Ngôi trường tiểu học mà hai vợ chồng chọn cho con nằm gần trường đại học kiến trúc năm xưa, ngôi trường nơi Thanh Hà và Minh Triết gặp nhau lần đầu trong một buổi chiều gió thổi bay chồng bản vẽ. Việc chọn trường không phải tình cờ, cũng không phải sắp đặt cầu kỳ. Khi đi xem các trường cho con, Thanh Hà đứng trước cổng ngôi trường tiểu học nhỏ có hàng cây xanh và khoảng sân rộng ấy, nhìn sang phía con đường dẫn về trường đại học cũ, và nói với chồng một câu đơn giản: "Học ở đây đi anh. Gần nhà, gần cả nơi bố mẹ nó bắt đầu." Minh Triết gật đầu ngay, vì trong lòng anh, không có lý do nào tốt hơn thế cho một khởi đầu.
Buổi sáng hôm ấy, cả nhà đi bộ tới trường. Minh Triết đi bên trái con, Thanh Hà đi bên phải, Diệp An đi ở giữa, một tay nắm tay cha, một tay nắm tay mẹ, chiếc cặp mới hơi to so với lưng bé đung đưa theo từng bước nhảy chân sáo. Dọc đường, bé hỏi không ngừng: hỏi cô giáo có hiền không, hỏi lớp một có được vẽ không, hỏi học chữ có khó như mẹ học vẽ nhà không, hỏi trưa có được ngủ không. Thanh Hà trả lời từng câu một cách nghiêm túc, như trả lời một đồng nghiệp nhỏ, còn Minh Triết thì thỉnh thoảng cúi xuống chỉnh lại quai cặp cho con, việc mà anh làm vụng về hơn hẳn so với khi anh ký những hợp đồng lớn, khiến Thanh Hà phải nén cười suốt cả quãng đường.
Cổng trường buổi sáng đầu năm học đông vui như một ngày hội. Phụ huynh đứng thành từng nhóm, trẻ con đứa khóc đứa cười, các cô giáo trẻ đứng ở cổng đón từng bé, cúi xuống ngang tầm mắt các con mà chào hỏi. Diệp An ban đầu nắm tay cha mẹ rất chặt, nhưng khi cô giáo chủ nhiệm bước tới, ngồi xuống trước mặt bé, mỉm cười và nói: "Cô chào Diệp An. Cô nghe mẹ con kể con thích vẽ nhà lắm, đúng không? Trong lớp mình có một góc vẽ riêng đấy," thì cô bé buông tay cha mẹ ra, từng ngón một, và bước qua cổng trường với dáng đi của một người vừa quyết định xong một việc lớn.
Thanh Hà đứng ngoài cổng, nhìn con gái đi theo cô giáo vào sân trường, chiếc cặp mới đung đưa, hai chùm tóc ngày nào giờ đã thành một bím tóc gọn gàng sau lưng. Cô bé đi được nửa sân thì quay lại, vẫy tay thật mạnh về phía cha mẹ, cười rạng rỡ, không một giọt nước mắt. Người khóc, một lần nữa, lại là người mẹ. Thanh Hà quay sang chồng, vừa cười vừa lau mắt: "Con bé giỏi hơn em ngày đầu đi học nhiều. Ngày đầu của em, em khóc hết nửa buổi."
"Nó giống em ở chỗ khác," Minh Triết nói, đưa khăn giấy cho vợ bằng động tác đã thành thói quen sau bao nhiêu năm. "Ở chỗ đã quyết đi là đi thẳng, không quay đầu lại nhiều lần. Nó chỉ quay lại một lần để vẫy tay thôi. Giống hệt mẹ nó ngày trở về nước."
Trên đường về, hai vợ chồng không bắt xe. Họ đi bộ chầm chậm theo con đường quen, và như một thói quen đã hẹn trước mà không cần nói ra, cả hai cùng rẽ vào khuôn viên trường đại học kiến trúc năm xưa. Sân trường buổi sáng vắng, sinh viên chưa vào năm học mới đông đủ, chỉ có vài nhóm sinh viên năm cuối ngồi ở xưởng mô hình ngoài trời hoàn thiện đồ án. Và ở giữa sân, cây phượng già vẫn đứng đó, tán lá xanh um, hoa đỏ còn sót lại vài chùm cuối mùa trên những cành cao nhất, rụng lác đác xuống mặt sân gạch như những đốm lửa nhỏ.
Truyện liên quan
Hai người ngồi xuống chiếc ghế đá dưới gốc phượng, chiếc ghế mà lớp sinh viên nào cũng từng ngồi. Thanh Hà ngửa đầu nhìn tán cây, nhớ lại buổi chiều năm nào gió thổi bay chồng bản vẽ của cô sinh viên năm nhất, và một chàng trai đã nhặt giúp tờ cuối cùng. Cô nhớ cả buổi chiều nhiều năm sau, cũng dưới gốc cây này, người đàn ông ấy quỳ xuống cầu hôn cô bằng chiếc nhẫn bạc giữ từ thời sinh viên, và cô đã nói lời tha thứ trước khi nhận lời. Một gốc cây, chứng kiến đủ cả một đời người: gặp gỡ, chia ly trong lòng, trở về, tha thứ, và bắt đầu lại.
"Anh biết không," cô nói, mắt vẫn nhìn lên tán phượng, "em vừa nhận lời một việc mới. Em định hôm nay mới nói với anh, đợi con vào lớp một xong đã."
"Việc gì vậy em?" Minh Triết quay sang, và trong giọng anh không có chút lo lắng nào, chỉ có sự chờ đợi quen thuộc của người đã quen nghe vợ mình thông báo những quyết định lớn vào những lúc bình thường nhất.
"Bộ ngành mời em làm cố vấn cho một bộ tiêu chuẩn an toàn xây dựng cấp quốc gia," Thanh Hà nói chậm rãi. "Một bộ tiêu chuẩn mới, viết lại từ đầu, về kiểm định vật liệu, về quy trình nghiệm thu, về trách nhiệm chữ ký của người kỹ sư trưởng. Họ nói thẳng với em trong buổi họp: bộ tiêu chuẩn này lấy cảm hứng từ vụ án của cha, và từ những gì đã xảy ra với ngành mình trong những năm qua. Họ muốn người soạn phần cốt lõi là một người hiểu cái giá của một chữ ký sai đắt đến mức nào. Em đã nhận lời."
Minh Triết im lặng một lúc lâu. Rồi anh nắm lấy tay vợ, bàn tay có nốt ruồi nhỏ dưới khóe mắt trái đang nhìn anh chờ đợi, và anh nói: "Cha em mà biết, ông sẽ tự hào lắm. Ngày xưa ông giữ chữ ký của mình bằng cả tính mạng và danh dự. Bây giờ con gái ông viết ra những dòng chữ để bảo vệ chữ ký của cả một thế hệ kỹ sư sau này. Đây không còn là minh oan nữa, Thanh Hà. Đây là di sản rồi."
Thanh Hà tựa đầu vào vai chồng, dưới tán phượng già của sân trường cũ. Cô nghĩ về hành trình kỳ lạ của đời mình: từ cô gái ôm hồ sơ của cha đi qua bảy năm tha hương, tới người phụ nữ đứng trên sân khấu diễn đàn vạch trần sự thật, tới người mẹ đưa con vào lớp một và nhận lời viết tiêu chuẩn an toàn cho cả một ngành. Mỗi chặng đường đều bắt đầu từ cùng một điểm: cây bút chì gỗ của cha và câu nói của ông, rằng chữ ký của người kỹ sư là tính mạng của người khác.
"Em sẽ đề xuất với ban soạn thảo," cô nói khẽ, "đặt ở trang đầu tiên của bộ tiêu chuẩn một câu trích. Không ghi tên em. Chỉ ghi là lời của một người kỹ sư trưởng vô danh gửi cho những người làm nghề sau này. Câu ấy là: thép tốt và sự thật, hai thứ không bao giờ được phép tráo."
Gió thổi qua sân trường, làm những cánh phượng cuối mùa rơi xuống vai áo hai người. Ở phía bên kia con đường, tiếng trống trường tiểu học vang lên báo hiệu giờ học đầu tiên của một thế hệ mới đã bắt đầu, trong đó có một cô bé sáu tuổi mang họ cha, họ mẹ, và một chữ An của ông ngoại trong tên mình, đang ngồi vào bàn học đầu tiên của đời mình, bắt đầu học những chữ cái đầu tiên, mà không hề biết rằng hành trình của gia đình em đã đi xa đến thế nào để em được ngồi ở đó, bình yên như mọi đứa trẻ bình thường nhất trên đời.
Bình Luận Chương
Đăng nhập để bình luậnChưa có bình luận cho chương này.