Buổi thao diễn cuối năm diễn ra ở đại sảnh Quan học, vào một sáng cuối đông lạnh đến mức hơi thở của đám đông bốc thành khói trắng dưới những cột nhà.
Mười vị đại nhân của hội đồng ngồi hàng trên cao, Mạc đại nhân ở giữa, Đặng đại nhân bên cạnh, Phó học chính ngồi lệch một góc với quyển sổ trong lòng. Phía dưới là phụ huynh các lớp. Minh Châu nhận ra cha của B, một người gầy và xanh xao, ngồi sát tường. Ở đầu bên kia dãy ghế, cách ông bảy tám chỗ ngồi, là Tướng quốc họ Lương với dải ngọc bên hông. Hai người không nhìn nhau, nhưng cả đại sảnh đều biết rõ họ không nhìn nhau. Còn vị tướng quân thì ngồi hàng đầu, thanh kiếm đặt ngang gối, như đã ngồi đó từ trước khi có người tới.
Mâm cát thành Thanh Hạc được khiêng lên bàn dài giữa sảnh. Minh Châu đứng cạnh, đọc luật bằng giọng cố giữ cho đều: hai bên lần lượt nói to việc mình làm, vì sao làm. Bên hạ được thành phải tính sổ một năm sau trận, theo năm cột. Sổ trống thì dù thành đã hạ vẫn kể là thua.
Có tiếng cười khẽ trong hàng ghế quan. Ai đó nói: “Sổ trống? Hạ thành mà thua ư?” Mạc đại nhân giơ tay, tiếng cười tắt.
Trận đánh bắt đầu. A mở đầu bằng đúng những gì cậu đã làm vô số lần: chặn cổng tây, cổng bắc, cổng nam, và đắp đập chặn nhánh sông. Tiếng nước từ cái bầu nhỏ tưới vào rãnh cát ngừng hẳn. Vị tướng quân nghiêng người về phía trước. B đã chuẩn bị. Cậu lật chiếc chén sành thứ tư, thứ năm mà không ai tính tới, trữ nước mưa từ nhiều ngày trước, và tuyên bố thành còn đủ nước ba mươi ngày. Hoán, trưởng ban dân, hô vang. Có tiếng reo nhỏ từ hàng ghế phụ huynh.
“Đốt kho.” Giọng vị tướng quân thấp, nhưng trong sảnh im lặng nó vọng đến tận cuối phòng. Không ai ngăn ông. Ông không đứng lên, chỉ nhìn con trai.
A nhìn bát đậu, kho lương của thành Thanh Hạc. Cậu đưa tay ra, ngập ngừng giữa không khí, và Minh Châu thấy từng ngón tay cậu co lại. Sau cùng cậu rút tay về.
“Con không đốt kho.”
Sảnh xôn xao. Mạc đại nhân không động đậy, nhưng cô thấy khóe mắt ông khẽ nheo lại.
“Con rút quân khỏi đường phía đông.” A nói, giọng khô nhưng rõ. Cậu nhấc hai quân tre canh cổng đông, đặt chúng xuống phía xa, trên một ô ruộng không cần thiết, rồi lùi lại.
Sảnh vỡ ra thành tiếng bàn tán. Vị tướng quân bật dậy nửa chừng, rồi đè mình xuống.
“Mở một mặt?” Giọng ông gằn lại. “Con vừa để mất cả một ngàn tù binh!”
“Con vừa tiết kiệm lương cho một ngàn miệng ăn, thưa cha.” A quay sang, mặt tái nhưng giọng không run. “Thành này có bốn mươi nhà. Nếu con bịt hết bốn mặt, họ chống đến người cuối, và con mất ba tháng, mất một nửa quân vì bệnh. Con đã thử mười một lần, lần nào cũng thế. Còn nếu con mở một mặt, kẻ yếu sẽ chạy trước. Con không phải nuôi họ, không phải giết họ. Người còn lại trong thành là những kẻ không đủ sức đánh.”
“Và những kẻ chạy ra sẽ quay lại cầm giáo.”
“Con tính rồi.” A nhìn cha. “Cứ mười người chạy ra, con tính ba người quay lại. Cha từng bảo con, cha đã mở một cổng, và nửa số người quay lại đánh cha vào mùa sau. Con tính ít hơn một nửa, vì con cho họ đi bằng con đường con chọn, không để họ tự chạy.”
Truyện liên quan
Vị tướng quân sững lại. Minh Châu không biết cậu bé vừa nói điều gì mà khiến gương mặt người đàn ông ấy trống rỗng trong một nhịp, nhưng cô thấy bàn tay lành lặn của ông khẽ run lên đầu gối.
B ngồi bên kia mâm cát, nhìn cổng đông thật lâu. Cậu đã chuẩn bị đủ mọi cách để chống một kẻ địch bịt kín bốn mặt, nhưng chưa từng chuẩn bị cho một cổng mở. Cậu ho khẽ, một, hai tiếng, rồi ngẩng lên, giọng khản nhưng rõ.
“Tôi cho dân ra cổng đông. Từng nhóm, già yếu và trẻ nhỏ trước. Lính giữ lại ở trong thành.” Cậu đẩy hơn ba mươi viên sỏi ra ngoài mép mâm cát. “Tôi không để dân làm vật cản.”
“Em có biết thế là thua không?” Mạc đại nhân hỏi. Lần đầu tiên ông mở miệng từ lúc buổi lễ bắt đầu.
“Biết ạ.” B nói. “Nhưng em đã nghe ông Bành kể về cái thành thứ hai.”
Ngày thứ sáu, thành Thanh Hạc hạ. Mấy chục lính giữ thành đầu hàng, và A nhận hàng, vì như cậu giải thích bằng giọng bình thản của người nói về chuyện cày cấy, lính hàng biết cầm cày. Hoán đẩy từng cọng cỏ xanh ra cánh đồng, hô lên với vẻ hả hê chưa từng thấy. Tiếng nước chảy lại trong rãnh sông. Cái đập của A được dỡ đi.
Rồi đến phần sổ. Ông Tào ngồi ở bàn riêng, cùng ba thư lại của Quan học, kê từng cột. Cả đại sảnh nghe tiếng bút gõ lộc cộc trên nghiên, tiếng tính nhẩm khe khẽ, tiếng các quan nói nhỏ với nhau. Mạc đại nhân tự mình đọc kết quả. Ông chậm rãi, từng cột một.
“Nhà còn người ở: ba mươi mốt trên bốn mươi. Lương còn trong kho: hai mươi hai phần. Ruộng cấy được: mười hai trên mười sáu ô. Quân chết vì giáo: hai. Quân chết vì đói và bệnh: một.”
Ông dừng lại. Minh Châu giơ lên tờ giấy ghi lần chạy cũ của A, đặt cạnh. Nhà còn người ở: năm trên bốn mươi. Lương còn trong kho: một nắm. Quân chết vì đói và bệnh: mười một.
Cả đại sảnh nhìn hai tờ giấy cạnh nhau. Phía bên kia, Tướng quốc họ Lương khẽ hắng giọng. Cha của B nhắm mắt lại, rất lâu.
“Sổ này ai làm?” vị tướng quân nói, giọng trầm.
“Cô giáo.” A đáp. “Nhưng con tự tính.” [Hệ thống: Thành tựu lịch sử: Chiến thắng đầu tiên (A). Đạt. Phương thức khác sử sách. Cờ lệch sử: 2. +100 EXP (giảm một nửa). Tiến trình tổng thể: 35%.]
Cô đọc dòng chữ đó và nghĩ rằng một nửa số điểm bị trừ kia chính là những người còn sống trong thành Thanh Hạc, dù họ chỉ là sỏi trên cát. Cô sẽ không đổi họ lấy bất cứ điều gì.
Khi sảnh đã ồn ào trở lại, A bước đến cạnh B, chìa tay ra. B nhìn bàn tay ấy, rồi nắm lấy. Hai cậu bé đứng như thế giữa tiếng vỗ tay lác đác của vài phụ huynh, mặt cả hai đều tái và mệt, và không ai trong hai người nở một nụ cười.
Chưa có bình luận cho chương này.