Bảng điểm được dán lên tường đại sảnh Quan học vào sáng ngày thứ ba, trên tờ giấy trắng dài đến nửa người. Phụ huynh chen chúc đứng thành vòng, những người quen đọc chữ đọc to cho những người không quen. Minh Châu đứng ở cuối đám đông, không dám tiến lên, hai tay siết chặt vào nhau trong tay áo.
Phó học chính chen ra khỏi đám đông đến chỗ cô, mặt đỏ bừng như vừa chạy từ nhà đến.
“Điểm trung bình Quan học: bảy mươi bốn.” Ông gần như thở ra. “Điểm trung bình của trường cô: bảy mươi lăm. Hơn một điểm.”
Cô không hiểu ngay. Rồi những con số rời rạc ráp vào nhau: nhóm mười hai đứa do chính cô dạy được bảy mươi lăm, và nhóm sáu đứa của thầy Quách, sáu đứa mà cả hội đồng từng cho là không học nổi, cũng bảy mươi lăm, cao hơn trung bình toàn Quan học một điểm. Và ở dòng cuối, dòng ghi riêng những phần ứng dụng, điểm cao nhất thuộc về Thạch, con nhà làm ruộng, học trò của một ông giáo già vừa trở lại cầm phấn.
Phía sau lưng cô, thầy Quách đang đứng, một tay vịn chặt vào cột. Ông nhìn bảng điểm, nhìn rất lâu, rồi lấy gậy trúc gõ xuống nền đá một tiếng, thật khẽ, như một người gõ cửa vào nhà mình sau nhiều năm xa.
Mạc đại nhân xuất hiện lúc quan chức hội đồng lục tục đi ra. Đám đông tự động tách sang hai bên. Ông đi thẳng đến trước mặt Minh Châu, dừng lại, và trước ánh mắt của hàng trăm người, ông cúi đầu.
“Ta đã nói, nếu học trò của cô đạt ngang con em Quan học thì ta rút đề nghị.” Giọng ông vẫn đều, không hạ xuống, không lớn lên. “Ta sẽ rút. Điều lệ Quan học vẫn giữ các suất cho con nhà thường dân. Ta là người giữ lời.”
Không ai vỗ tay. Chỉ có tiếng thở ra rất dài của sáu bảy bà mẹ đứng gần đó. Minh Châu đáp lễ, thấy giọng mình khô: “Đa tạ đại nhân.”
“Chưa hết.” Ông quay sang phía cuối hàng, nơi cô bé Hòa đứng nép sau lưng chị. “Con bé kia.”
Hòa thu người lại. Mạc đại nhân đưa ra một cuốn sách mỏng bọc vải xanh, bìa đã sờn.
“Đây là bản vẽ sao trời của ông nội ta. Ta đọc không nổi, không hiểu bao nhiêu. Con mượn đọc đi. Học xong thì mang trả.” Ông ngừng một nhịp. “Và đoạn kinh con quên, dòng thứ mười bảy. Về học lại.”
Hòa nhận cuốn sách bằng hai tay, run đến mức suýt đánh rơi.
Tối hôm đó, kho thóc cũ vắng tanh. Trẻ con về nhà từ chập tối, mang theo thức ăn mà các bà mẹ làm vội để mừng. Thầy Quách ngồi bên bếp uống rượu nhạt với ông Hà và ông Lương, nghe họ cãi nhau chuyện năm nào thóc tốt hơn. Minh Châu bước ra hiên một mình, đứng dưới chiếc chuông đồng tròn trĩnh trong ánh trăng, và hệ thống chọn lúc đó để hiện lên. [Hệ thống Giáo Viên: Điều kiện hoàn thành đã đạt: Trường học vận hành ổn định qua khảo hạch. Nhóm do giáo viên khác phụ trách đạt kết quả vượt chuẩn. Tiến trình tổng thể: 100%.] [Phần thưởng cuối cùng: Một lần mở Cánh Cửa Trở Về. Cửa mở đến khi trời sáng. Nếu không dùng, cửa đóng vĩnh viễn. Lựa chọn không thể thay đổi.]
Truyện liên quan
Cô đọc hai dòng ấy mà không thấy tim đập nhanh hơn. Điều đó làm cô ngạc nhiên.
Trên bức tường vôi trắng phía cuối nhà dài, nơi chiều nay Hòa còn tựa lưng ngồi xem bản vẽ sao trời, một vệt sáng dọc xuất hiện, mỏng như khe cửa hé. Vệt sáng rộng ra, thành một khung hình chữ nhật cao hơn đầu người. Qua đó cô thấy một hành lang lát gạch sáng bóng, bảng tin dán đầy giấy khen, một giá sách xếp cặp vở chưa chấm. Cô còn nghe cả tiếng quạt trần quay đều trên trần, tiếng chuông điện kêu the thé báo hết giờ, mùi giấy photo, mùi phấn. Ở phòng giáo viên có một chiếc ấm đun nước bằng điện, nắp cong vênh vì quá nhiều năm bị đóng sập.
Đó là nghề cô từng có. Một ngôi trường mỗi lớp năm mươi học sinh, nơi cô đã dạy chỉ vì đó là việc cô biết làm.
Cô bước đến gần hơn, đứng cách ô cửa ba bước. Hơi mát từ hành lang đó phả ra, dễ chịu quen thuộc.
Thật ra cô đã tự hỏi mình ba năm nay: nếu có ngày cửa mở, mình sẽ làm gì? Trong ba năm ấy cô chưa bao giờ có câu trả lời. Và bây giờ, đứng trước nó, cô biết mình đã trả lời từ lâu mà không ai nghe.
Cô nghĩ đến bàn tay chai của Thạch cầm liềm. Đến chiếc chuông nứt rồi chiếc chuông lành. Đến Hòa ôm cuốn sách xanh. Đến thầy Quách gõ gậy trên nền đá. Cô nghĩ rằng ở hành lang kia, có lẽ vẫn còn những đứa trẻ cần một giáo viên, và sẽ có người khác đến dạy chúng, cũng như thầy Quách đã đến. Điều đó cô học được ở đây, trong một kho thóc cũ: không ai dạy mãi một mình.
Cô quay lưng lại với ô cửa.
Phía sau cô, ánh sáng nhạt dần, như lửa nến bị ai che tay lại. Không có tiếng động nào khi nó khép. Cô đứng nghe một lúc, rồi đóng luôn cửa sổ hệ thống bằng một cái chạm nhẹ trong đầu, giống như gấp một cuốn sổ đã chép đến trang cuối.
Sáng hôm sau, khi trời vừa rạng, chuông đồng vang lên trước khi cô thức dậy. Cô ra hiên và thấy Thạch đứng dưới chuông, hai tay giữ dùi gỗ còn cao quá đầu cậu một chút. Cậu đã đến sớm để thay phiên người giữ chuông, như thầy Quách đã giao. Phía sau, Hòa đang ngồi trên bậc thềm, mở cuốn sách xanh dưới ánh sáng nhạt, môi mấp máy đọc từng dòng ghi chú.
Cô bước đến ngồi cạnh. “Em đọc đến đâu rồi?”
“Đến sao Bắc Đẩu ạ.” Hòa lật một trang, chỉ vào hình vẽ mờ. “Ông cụ nhà đại nhân ghi bên lề là, có sao chổi mấy chục năm mới về một lần, ai thấy được thì phải ghi lại cho người sau.”
Bốn năm sau, kho thóc cũ không còn gọi là kho thóc nữa. Người ta gọi nó là trường Chuông Đồng, có sáu mươi học trò, ba giáo viên và một danh sách chờ dài ra ngoài cổng. Trên chiếc cột gỗ lim ở cửa, những vạch đếm bao thóc ngày xưa vẫn còn, nhưng bên cạnh chúng, ai đó đã khắc thêm những vạch khác, ngắn hơn, mỗi vạch kèm một cái tên. Đó là chiều cao của từng đứa trẻ, đo mỗi mùa gặt một lần. Vạch của Hòa đã vượt qua vai Minh Châu.
Chưa có bình luận cho chương này.