Sáng hôm sau Minh Châu giữ lời hứa. Cô không kể về một người có thật, chỉ kể về một vị công tước không tên ở một nước không tên, người đánh thắng mọi trận trong ba năm liền bằng cách đốt ruộng của láng giềng trước mỗi mùa gặt. Trận thứ tư ông ta thắng nốt, và mùa đông năm ấy chính quân của ông ta chết đói, vì không còn ai quanh đó đủ gan gieo hạt cho một người như ông.
A nghe hết, hai tay đặt thẳng trên đầu gối. “Ông ấy không biết sẽ thế sao ạ?”
“Biết chứ. Nhưng thắng trước mắt dễ nhìn hơn nhiều so với đói ở sau lưng.” Cô dừng một chút. “Phần lớn những người lớn thua dài hạn đều biết trước. Họ chỉ không tính nó vào sổ.”
A không đáp. Nhưng suốt buổi hôm ấy cậu viết ít hơn thường lệ, và nhìn ra cửa sổ nhiều hơn.
Tuần thứ hai ở Quan học, Minh Châu giao cho cả lớp một bài khác thường: mỗi em viết lên một mảnh thẻ tre nhỏ điều mình muốn trở thành khi lớn. Tối đó, dưới ngọn đèn dầu trong căn phòng chật cạnh thư khố mà Phó học chính xếp cho cô ở, cô đọc từng mảnh một. Tống Hoán viết: Làm đầu bếp trong cung. Lương Phụng viết: Làm Tướng quốc, như cha. Mảnh của cậu bé gầy hay ho viết bằng nét chữ nhỏ, rất ngay ngắn: Chép luật của các nước để so sánh. Còn mảnh của A chỉ có sáu chữ: Giữ ải cho cha. Cậu đã không viết thêm gì. Minh Châu nhìn sáu chữ ấy rất lâu.
Mảnh cuối cùng không ghi tên. Nét chữ nhỏ và vội, nghiêng về một bên như của đứa trẻ vừa viết vừa nín thở: Con muốn được ghi tên vào sách, dù chỉ một dòng.
Cô lật mặt sau tìm tên, không có. Cô nhớ tới đôi mắt thứ mười tám sau giá thẻ tre và, theo thói quen mới của mình, gọi đứa trẻ ấy là C trong đầu, nối tiếp A và B. Rồi cô hỏi, chậm rãi, bằng thứ ngôn ngữ chỉ tồn tại trong đầu, rằng đứa bé viết mảnh thẻ này có tên trong sử sách không. [Học trò C: Không tìm thấy dữ liệu sử sách. Thành tựu lịch sử khả dụng: 0.]
Không có. Một số không nhỏ nhoi ở cuối dòng, gọn gàng và lạnh lùng như một vết gạch.
Cô đoán đó là một bé gái, bởi chỉ một đứa trẻ không được phép có mặt mới viết một ước muốn nhỏ và khẩn thiết đến thế. Người phụ nữ thời này không được ghi vào sử, trừ khi họ gắn với một người đàn ông có quyền lực. Cô đã dạy điều đó cho học sinh của mình hàng chục lần, bằng một câu rất trơn tru, rồi chuyển sang đề mục tiếp theo của giáo án.
Truyện liên quan
Hệ thống chưa dừng ở đó. Một bảng mới hiện ra trước mắt cô, rõ như những dòng chữ khắc trên đá. [Danh mục thành tựu lịch sử còn mở. A: Chiến thắng đầu tiên. Thưởng: 200 EXP. Ghi chú: Sử sách ghi nhận thành tựu này đạt bằng phương thức bao vây, cắt nguồn nước và không nhận hàng. Phương thức khác với sử sách: thưởng giảm một nửa, đánh dấu lệch sử.] [B: Bài luận đầu tiên. Thưởng: 80 EXP.]
Minh Châu đặt mảnh thẻ xuống bàn. Ngoài cửa sổ, trống canh điểm một tiếng, xa và đục, như từ dưới nước vọng lên.
Cô không ngây thơ về những bảng thưởng điểm: ở trường cũ, cô đã thấy điểm số khiến người ta làm những điều gì. Bảng này muốn cô nghĩ rằng cách dễ nhất để có EXP là để mọi chuyện chạy theo sách. Đừng chen vào, để A lớn lên với những gì cha nó dạy, và vài chục năm sau sử sách tự viết nốt phần còn lại. Hai trăm điểm cho một chiến thắng. Cô không biết mình cần EXP để làm gì, hệ thống chưa nói. Nhưng một bảng thưởng chỉ trả đủ cho cách làm trùng với sách, và trừ một nửa khi cách làm khác ấy là thà đừng giết người, thì đó là phép tính cô thấy đáng ghê tởm. [Hệ thống: Hành động của giáo viên ảnh hưởng đến học trò. Ảnh hưởng đến nhân vật lịch sử có thể thay đổi dòng thời gian. Không có hướng dẫn cụ thể. Đây là quyết định của giáo viên.]
Cô đọc dòng ấy và thấy một thứ gần như biết ơn. Hệ thống ít nhất đã không giả vờ có đáp án sẵn.
Còn lại là câu hỏi cô tự đặt: nên làm gì với ba đứa trẻ này? Dạy chúng theo sách, tức là giúp A thành người mà cô biết, hay dạy theo điều cô tin là đúng? Hai con đường có thể trùng nhau. Cũng có thể không. Cô biết đủ lịch sử để biết rằng một giáo viên đơn lẻ không bẻ được cả một thời đại. Nếu cô cứ cố, ngày mai nước này vẫn đánh nước kia, hàng binh vẫn bị chôn nếu có ai đó đủ tàn nhẫn để làm.
Điều duy nhất cô làm được là dạy chúng nghĩ đủ tốt để tự chọn.
Với A, cô cho rằng nếu cậu hiểu mỗi hành động tàn nhẫn đều đẻ ra một chuỗi hậu quả, thì khi đứng ở những ngã rẽ hẹp nhất, có thể cậu sẽ chọn khác đi. Với đứa gầy hay ho, cô gọi là B, cô nghĩ nếu cậu đủ sắc để nhìn ra kẻ thù chính trị trước khi quá muộn, cậu sẽ sống lâu hơn ba mươi tuổi. Còn với đứa không tên, đứa gái viết trộm trên mảnh thẻ, cô không có số liệu, không có thành tựu, không có gì cả. Cô chỉ có một điều: một đứa trẻ muốn được ghi tên thì xứng đáng có một người dạy nghiêm túc không kém bất kỳ ai trong danh sách.
Không giáo viên nào cam kết được kết quả. Chỉ có thể tạo ra điều kiện tốt nhất có thể và để học trò tự làm phần còn lại. Chín năm cô đứng lớp ở một nơi khác, và nguyên tắc ấy không đổi dù cô ở trường cấp ba hay ở Chiến Quốc. [Hệ thống: Triết lý giáo viên được ghi nhận. Mục tiêu dài hạn: Dạy tư duy độc lập.]
Cô thổi tắt đèn. Trong bóng tối, tiếng côn trùng đêm bắt đầu rộ lên, và cô nằm nghe mà chợt nhớ ra mình chưa hề hỏi ngày mai có tiết gì. Lần đầu tiên sau nhiều năm, cô có ý nghĩ rằng ngày mai là điều đáng chờ.
Chưa có bình luận cho chương này.