Ba ngày sau buổi khảo sát, Tuấn Anh đã hoàn thành bản thiết kế tổng thể đầu tiên. Anh trải nó ra trên chiếc bàn dài ở nhà họp của thị trấn, ghim bốn góc bằng những viên đá nhỏ để tờ giấy không bị gió thổi bay. Bản thiết kế được vẽ bằng than củi và bút chì trên những tờ giấy mà anh đã ghép lại cẩn thận, tỉ lệ một phần năm trăm, đủ để thể hiện tổng thể khu vực trung tâm thị trấn.
Trưởng Lão Ngân ngồi đối diện với anh. Bên cạnh ông là ba người cao tuổi khác trong hội đồng, cùng với Minh, người kỹ sư địa phương trẻ tuổi đang được Tuấn Anh huấn luyện. Ánh đèn dầu hắt lên khuôn mặt mọi người, tạo ra những bóng đổ kỳ lạ trên những trang giấy trắng.
Tuấn Anh bắt đầu trình bày. Anh dùng một cành cây nhỏ làm con trỏ, chỉ vào từng phần trên bản đồ.
“Đây là trục đường chính, rộng sáu mét, chạy từ bắc xuống nam. Tất cả các con đường nhỏ hơn sẽ vuông góc với trục này. Phía đông trục đường là khu dân cư, phía tây là khu sản xuất và chợ búa. Gần suối nhất là khu thoát nước và hệ thống giếng chung.”
Ông Ngân lắng nghe chăm chú. Khuôn mặt ông không biểu lộ nhiều cảm xúc nhưng ánh mắt sắc bén theo dõi từng đường nét trên bản đồ. Những người còn lại gật gù, một số cúi xuống nhìn gần hơn.
Tuấn Anh tiếp tục: “Mỗi căn nhà sẽ có diện tích tối thiểu bốn mươi mét vuông, với hiên trước đủ rộng để che nắng mưa. Mái nhà sẽ dốc theo hai phía để nước mưa chảy vào rãnh thoát nước hai bên đường. Hệ thống rãnh này sẽ dẫn nước ra ngoài rìa thị trấn, tránh tình trạng ngập úng.”
Đó là lúc ông Kiến, người già nhất trong hội đồng, lên tiếng. Giọng ông chậm rãi nhưng rõ ràng.
“Trục đường rộng sáu mét… để xây dựng nó, ta phải phá bỏ ba ngôi nhà đang còn đứng. Trong đó có nhà của gia đình bà Thọ và ông Phúc.”
Tuấn Anh dừng lại. Anh đã biết điều này khi thiết kế, nhưng trong đầu anh khi đó, anh đã nghĩ rằng đây là sự đánh đổi cần thiết cho lợi ích tổng thể. Tuy nhiên, nghe ông Kiến nói ra bằng tên người thật, cảm giác đó đột nhiên trở nên nặng nề hơn rất nhiều.
“Ta hiểu điều đó,” Tuấn Anh thừa nhận. “Nhưng nếu không có con đường rộng ở trung tâm, việc vận chuyển vật liệu xây dựng và sau này là hàng hóa sẽ rất khó khăn. Về lâu dài—”
“Về lâu dài thì hay,” ông Kiến cắt lời nhẹ nhàng. “Nhưng bà Thọ năm nay đã bảy mươi hai tuổi. Bà không thể chờ đến lâu dài.”
Im lặng nặng nề bao phủ căn phòng.
Ông Ngân chưa nói gì. Ông vẫn đang nhìn vào bản đồ với đôi mắt trầm tư. Tuấn Anh cảm thấy áp lực từ sự im lặng đó nhiều hơn bất kỳ lời phản đối nào.
Truyện liên quan
Người thứ hai lên tiếng là bà Hương, người phụ nữ duy nhất trong hội đồng. “Hệ thống giếng chung này… anh định đào bao nhiêu giếng? Ai sẽ quản lý? Nhỡ có người dùng bừa, làm ô nhiễm nước thì sao?”
Tuấn Anh chưa kịp trả lời thì ông Lâm, người thứ ba, đặt câu hỏi tiếp: “Vật liệu xây dựng lấy từ đâu? Gạch nung? Ta chưa có lò nung. Đá thì phải đào từ đồi về, tốn công lắm.”
Các câu hỏi đổ xuống như mưa. Tuấn Anh cố gắng trả lời từng câu một, nhưng anh bắt đầu nhận ra rằng bản thiết kế của mình, dù hoàn hảo về mặt kỹ thuật, đã bỏ qua quá nhiều thực tế của cộng đồng này.
Anh đã thiết kế bằng kiến thức từ thế giới cũ, nơi có máy móc, có vật liệu công nghiệp, có luật pháp quy hoạch và có ngân sách. Ở đây, tất cả những thứ đó đều không tồn tại. Chỉ có đôi tay con người, những vật liệu thô sơ từ tự nhiên và những ràng buộc xã hội phức tạp mà anh chưa hiểu hết.
Đến khi buổi họp kết thúc mà không có kết luận nào, Tuấn Anh bước ra ngoài với cảm giác nặng nề. Minh đi theo anh, im lặng một lúc rồi mới lên tiếng.
“Anh Tuấn, em nghĩ bản thiết kế của anh rất hay. Nhưng mà…”
“Nhưng mà nó không khả thi trong hoàn cảnh này,” Tuấn Anh tự hoàn thành câu. “Ta biết rồi.”
Minh gật đầu: “Người dân ở đây, họ đã mất quá nhiều. Bảo họ mất thêm ngôi nhà, dù là vì tương lai tốt hơn, cũng rất khó chấp nhận. Và vật liệu… đúng là chúng ta không có gạch nung. Chỉ có đất sét, đá cuội và gỗ từ rừng.”
Tuấn Anh nhìn lên bầu trời đêm đầy sao. Không khí trong lành và mát mẻ của vùng thung lũng thổi qua, làm dịu đi phần nào sự bực bội trong lòng anh.
“Ta cần thiết kế lại,” anh nói, giọng điềm tĩnh nhưng kiên quyết. “Không phải từ bỏ, mà là điều chỉnh. Một bản thiết kế tốt không phải là bản đẹp nhất hay hoàn hảo nhất về mặt lý thuyết. Nó phải là bản có thể thực hiện được bởi những người thực tế, với những gì họ thực sự có trong tay.”
Anh quay vào nhà, lấy cuốn sổ ra, gạch chéo qua bản phác thảo cũ. Không phải vứt bỏ, mà là cất đi để học hỏi. Rồi anh lật sang trang trắng mới và bắt đầu lại từ đầu, lần này với một tâm thế hoàn toàn khác.
Bên ngoài, tiếng dế kêu vang trong đêm như một bản nhạc không bao giờ dứt của vùng đất này.
— Hết chương 4 —
Chưa có bình luận cho chương này.