Khi ráng chiều còn sót lại nơi chân trời phía Tây dần chuyển sang màu sẫm hơn, khu nhà tập thể vốn yên tĩnh suốt cả ngày cũng bỗng chốc trở nên náo nhiệt.
Những người lớn tan làm lần lượt trở về, các nữ đồng chí xách theo rau vừa mua, vội vàng lên lầu nhóm bếp nấu cơm, còn các nam đồng chí thì vừa khe khẽ ngân nga, vừa thong thả chào hỏi những người khác.
“Lão Lâm, hôm nay nhà ông đây là...” Vương Văn Khang ngẩng đầu nhìn trời, trong giọng tràn đầy ý trêu chọc: “Có vợ đúng là khác hẳn, về nhà cũng được ăn cơm nóng, đến tối chăn đệm chắc cũng ấm đến nóng chân nhỉ!”
Nhà họ Lâm chính là căn thứ hai phía bên phải hành lang, người lên lầu chỉ cần hơi quay đầu là có thể nhìn thấy trong nồi đang xào món gì.
Bình thường đến giờ cơm, bếp nhà họ Lâm lúc nào cũng lạnh tanh, hôm nay chẳng những trong nồi bốc hơi nghi ngút mà mùi thơm ngửi qua còn khá hấp dẫn.
Vương Văn Khang đương nhiên cho rằng chị dâu Lưu Phương đang nấu cơm.
Nào ngờ lời ông vừa dứt, Lâm Hiểu đã bưng một chiếc chậu men từ phòng nước đi ra, gọi Lâm Quốc Đông một tiếng: “Cha, dì Lưu vẫn chưa về, cha đạp xe đi đón dì ấy đi!”
Lâm Quốc Đông quay đầu nhướng mày với Vương Văn Khang, đưa chiếc hộp cơm nhôm mang từ nhà máy về cho Lâm Hiểu, lúc này mới nhấc xe đạp quay người.
“Cha đi ngay đây.”
“Hiểu Hiểu, cơm là cháu nấu à?”
“Chú Vương.” Lâm Hiểu gật đầu, đi lên phía trước mở nắp nồi: “Đậu đũa hầm thịt, còn cho thêm chút khoai tây.”
“Hiểu Hiểu đúng là đã lớn thành cô gái rồi, sau này cha cháu cứ chờ mà hưởng phúc thôi!”
Dáng vẻ Vương Văn Khang chun mũi ngửi chẳng khác Vương Diệu Hoa là bao, hương thơm dường như còn tiếp thêm cho ông không ít sức lực, động tác vác xe đạp lên lầu cũng trở nên vô cùng nhanh nhẹn.
Lâm Hiểu lại đậy nắp nồi xuống.
“Lão Lâm có phúc mà hưởng, đâu giống tôi, sinh ra đã là số vất vả... tan làm về còn phải hầu hạ người khác.”
Nồi nhà họ Lâm thơm nức mũi, nhưng nhà họ Trương bên cạnh lại vẫn còn đang lo thay than tổ ong.
Trước khi đi làm, Tiền Thục Lan đã dặn Trương Lệ Văn thay viên than tổ ong mới rồi bịt kín miệng bếp, thế mà lúc bà trở về, nước trong ấm đã cạn sạch, ngay cả lửa cũng tắt mất.
Than tổ ong nhà bà vốn đã là loại bị ẩm, muốn nhóm lại vô cùng tốn thời gian; nếu cứ chờ cơm chín rồi mới được ăn, e rằng trời cũng tối hẳn mất.
Tiền Thục Lan sao có thể không tức giận.
Cùng là mười bảy tuổi, Lâm Hiểu đã biết nấu cơm, lại còn trông nom em trai em gái, trong khi Trương Lệ Văn ở nhà ngủ gần hết nửa ngày, nhìn vỏ hạt dưa vứt đầy dưới đất thôi cũng đủ khiến bà tức nghẹn ngực.
“Chẳng qua là số tốt, sinh ra ở huyện thành thôi, nếu ở đại đội dưới quê mà không chịu làm việc thì cứ chờ chết đói đi!”
“Người lớn thì bất tài, đứa nhỏ thì lười muốn chết... sao số tôi lại khổ thế này!”
“Ăn cái gì mà ăn!”
Lâm Hiểu đương nhiên không dám xen miệng; người ta có mắng thế nào thì cũng là chuyện trong một nhà, cô là người ngoài mà dám tiếp lời thì lại thành một chuyện hoàn toàn khác!
Thấy đậu đũa đã chín nhừ, cô vội vàng bưng cả nồi lẫn thức ăn vào trong phòng.
“Than vẫn chưa cháy hết, đun hai ấm nước, tối còn tắm.”
Lưu Học Quân vội đặt ấm nước lên bếp, tranh thủ liếc nhìn Tiền Thục Lan đang tức tối một cái, sau đó cũng mau chóng chui trở về phòng.
Chẳng bao lâu sau, Lâm Quốc Đông và Lưu Phương đã về tới nhà.
Lúc này ngoài hành lang khói đen cuồn cuộn, hòa cùng tiếng Tiền Thục Lan cao giọng mắng người, tạo thành một cảnh tượng vô cùng đặc trưng của khu nhà tập thể.
Mở cửa, đóng cửa, mọi động tác đều liền mạch.
Ba đứa trẻ đã ngồi quanh bàn ăn, cơm canh trên bàn cũng đã bày sẵn, chỉ chờ Lâm Quốc Đông và Lưu Phương về là có thể bắt đầu ăn.
Trong radio, phát thanh viên đang dùng giọng tròn vành rõ chữ đọc bản tin.
Ánh đèn vàng nhạt, hương thức ăn lan tỏa...
Mũi Lưu Phương không khỏi cay lên, nơi cổ họng dâng lên một cảm giác ngứa ngáy như muốn phá tung ra ngoài; bà muốn cười, nhưng lại phát hiện khóe môi mình run đến mức không thể giữ nổi, cuối cùng chỉ đành mím chặt môi, miễn cưỡng cong mắt lên.
Chỉ trong khoảnh khắc ấy, toàn bộ mệt mỏi đều bị khung cảnh trước mắt xua tan sạch sẽ.
“Ăn cơm, ăn cơm.” Lâm Quốc Đông xoa xoa hai tay, ngồi xuống rồi nhìn thấy trên bàn chỉ có một chậu thức ăn, lúc này mới nhớ tới chuyện vừa rồi trước mặt Vương Văn Khang không tiện nói rõ: “Hộp cơm cha mang về chưa mở à?”
“Chưa ạ!”
“Cẩn thận một chút, đừng làm đổ!”
Chiếc hộp cơm ban nãy được tiện tay đặt trên chiếc tủ năm ngăn, Lâm Hiểu bưng nó về bàn ăn rồi mới mở ra.
Bên trong là nửa hộp dầu thực vật hơi đục, phía trên còn nổi lềnh bềnh không ít cặn vụn.
“Hôm nay trong nhà máy dọn thùng dầu, bọn cha cạo được khá nhiều cặn dầu dưới đáy thùng.” Lâm Quốc Đông có chút đắc ý.
Những thứ này đều được tính vào định mức hao hụt của nhà máy thực phẩm, người có quan hệ tốt ít nhiều đều có thể kiếm được chút lợi từ đó; nhân duyên của Lâm Quốc Đông trong nhà máy vốn chẳng cần phải bàn, có chuyện tốt đương nhiên cũng sẽ có phần của ông.
Trước đây mỗi lần Lâm Quốc Đông được chia thứ gì, ông đều q*** t** đổi với đồng nghiệp lấy phiếu cơm hoặc phiếu thức ăn, bởi mang về nhà cũng chẳng có ai nấu, còn chẳng bằng đổi lấy phiếu cơm cho thiết thực.
Nhưng bây giờ thì khác... ông cũng đã có cả một nhà người đang chờ ăn chờ uống!
“Cánh tay Học Quân với Tiểu Mai còn chẳng to bằng cổ tay tôi, thời gian này nhà mình ăn uống khá lên một chút.” Lâm Quốc Đông bưng bát lên, gắp một cọng đậu đũa nhưng chưa vội ăn: “Tháng này nhà máy có một lô đồ hộp mới nghiên cứu, đến lượt bộ phận thu mua của bọn cha ăn thử, đến lúc đó cha sẽ mang về cho ba đứa nhỏ ăn cho đỡ thèm.”
Sản phẩm mới cần có người ăn thử, mà với thân phận một lãnh đạo không lớn không nhỏ trong nhà máy, mang một ít “đồ ăn thử” về cho người nhà nếm thử cũng hoàn toàn danh chính ngôn thuận.
Trong lòng Lâm Hiểu chợt lóe lên một ý, cô lập tức đề nghị: “Cha, hay là dùng đồ hộp sang nhà máy liên hợp thịt đổi một ít sườn đi? Thịt có dầu mỡ hơn đồ hộp nhiều!”
“Ôi chao! Con gái cha còn nghĩ chu đáo hơn cả cha!” Lâm Quốc Đông ném cọng đậu đũa vào miệng, vừa nhai vừa cười đến híp cả mắt: “Con gái nói đổi sườn thì đổi sườn, ngày mai cha đi tìm lão Lưu hỏi thử.”
Nhà máy thực phẩm có lợi lộc, công nhân nhà máy liên hợp thịt đương nhiên cũng có.
Lão Lưu là trưởng phòng cung tiêu của Nhà máy Liên hợp Thịt Đông Phương, hai người vì chuyện nhà máy thường xuyên thu mua mỡ lợn mà qua lại khá nhiều; dùng đồ hộp đổi một ít thịt, chẳng qua chỉ là chuyện nói mấy câu.
“Đừng đổi hết, để lại hai hộp cho Tiểu Mai với Học Quân ăn cho biết mùi.” Lâm Hiểu lại nói.
Buổi chiều cô đã nghe Hứa Tiểu Mai kể không ít chuyện trước kia, hai đứa trẻ ngay cả cơm trắng cũng hiếm khi được ăn, loại đồ hiếm như đồ hộp chắc hẳn càng chẳng có mấy cơ hội được nếm thử.
Hai đứa trẻ vừa nghe vậy, đôi mắt quả nhiên lập tức sáng rực lên, đũa cứ khuấy qua khuấy lại trong bát mà chẳng gắp nổi một hạt cơm.
“Bảo đảm hoàn thành nhiệm vụ!” Lâm Quốc Đông ưỡn ngực, vẻ mặt nghiêm túc chưa được hai giây đã bắt đầu nháy mắt ra hiệu.
“Chẳng có chút đứng đắn nào.” Lưu Phương dịu dàng cười.
Người chồng trước nhìn qua thì nghiêm chỉnh đàng hoàng, vậy mà lại có thể làm ra chuyện ngoại tình vụng trộm; còn Lâm Quốc Đông ngày thường lúc nào cũng cười cợt, chẳng mấy khi ra vẻ đứng đắn, nhưng sau một thời gian chung sống, bà mới dần phát hiện ông thật sự là một người đáng để dựa vào.
Bởi vậy mới nói, nhìn người tuyệt đối không thể chỉ nhìn vẻ bề ngoài.
“Mệt cả ngày rồi phải không!” Lâm Quốc Đông cười híp mắt quay sang Lưu Phương, ân cần gắp cho bà một miếng thịt: “Đồng chí Lưu Phương vất vả rồi, mau nếm thử tay nghề của đại đầu bếp Lâm Hiểu nhà chúng ta đi.”
“Ngon lắm, Hiểu Hiểu nấu ăn còn giỏi hơn tôi.”
Vừa rồi Lưu Phương đã nếm thử một cọng đậu đũa, nó hút no gia vị cùng hương dầu mỡ, răng chỉ cần khẽ chạm đã mềm tan, nuốt xuống rồi trong miệng vẫn còn lưu lại vị ngọt thanh đặc trưng của đậu đũa.
“Hiểu Hiểu học tay nghề nấu ăn này ở đâu thế?” Lâm Quốc Đông cũng tán thành gật đầu; ông chẳng nói rõ được rốt cuộc ngon ở chỗ nào, chỉ cảm thấy món ăn quả thực ngon vô cùng.
Thế nhưng sau khi hỏi xong câu ấy, ông mới chợt nhận ra dường như mình vừa hỏi một câu hoàn toàn thừa thãi.
Còn có thể học từ đâu nữa... đương nhiên là từ mẹ của Lâm Hiểu.
Mẹ ruột của Lâm Hiểu tên Giang Ly, trước khi qua đời làm việc tại Nhà trẻ Hồng Tinh; ngoài đảm nhiệm công việc giáo viên chăm sóc sinh hoạt, bà còn phụ trách nấu ăn trong nhà ăn.
Tổ tiên nhà họ Giang từng có hai vị ngự trù, nghe nói vào thời kỳ huy hoàng nhất, thậm chí còn có người nhờ tài nấu nướng mà được ban cho một chức quan; đến đời Giang Ly, vì trong nhà không có con trai nên tay nghề ấy mới được truyền lại cho con gái.
Lâm Quốc Đông vẫn luôn kiên định cho rằng——tay nghề nấu nướng của Giang Ly chỉ vì điều kiện hạn chế nên chưa thể phát huy hết mà thôi.
Lâm Quốc Đông khẽ thở dài, vẻ mặt cũng thoáng hiện lên chút buồn bã.
Đáng tiếc, những suy đoán ấy đã chẳng còn cơ hội nào để kiểm chứng; sau khi Giang Ly qua đời, cha mẹ bà cũng lần lượt mất đi, người thân duy nhất còn lại là một cô em gái sống cách xa mấy nghìn dặm, từ lâu đã mất liên lạc.
“Ăn cơm, ăn cơm đi, ăn xong tôi đo kích thước cho mọi người.” Lưu Phương mỉm cười xen vào một câu, kéo suy nghĩ đang thất thần của Lâm Quốc Đông trở lại hiện thực.
Lưu Phương không nhận ra ông vừa nhớ tới người vợ trước, mà Lâm Quốc Đông cũng không muốn phá hỏng bầu không khí ấm áp lúc này.
“Đo kích thước... để may quần áo à?” Lâm Quốc Đông hỏi.
“Hợp tác xã cung tiêu chỗ tôi vừa về một lô vải lỗi, tôi định may cho ba đứa nhỏ hai bộ quần áo mới.”
Bây giờ trong nhà đã có đàn ông làm chỗ dựa, bà không cần phải một đồng bẻ đôi thành hai đồng mà chi tiêu nữa, tâm tư đương nhiên cũng thoải mái hơn, bắt đầu muốn sắm thêm cho mấy đứa trẻ chút quần áo và đồ dùng.
“Bà cứ tự quyết định đi! Dù sao tiền nhà mình để ở đâu bà cũng biết.”
“Được, vậy tiện thể tôi cũng may cho ông một bộ...”
“Chị, ngày mai em vẫn muốn ăn khoai tây hầm đậu đũa, không cho thịt cũng được.”
“Ngày mai chẳng phải có cá ăn sao! Chị hai, chị không ăn cá à?”
“……”
Cơm canh tuy đơn giản nhưng đủ để ăn no, căn phòng tuy sơ sài nhưng cũng đủ che mưa chắn gió.
Ngay tại nơi được gọi là “nhà” này, năm người đã cùng ăn xong bữa cơm tối đầu tiên thật sự có ý nghĩa kể từ khi trở thành một gia đình.
Huyện Thanh Nguyên.
Không biết từ chiếc loa phóng thanh trên con phố nào, giai điệu bài Đông Phương Hồng theo gió bay tới đường Giải Phóng, nơi ba chị em Lâm Hiểu đang đi.
Trên con đường nhựa thỉnh thoảng lại có một chiếc xe tải hoặc xe jeep chỗ nào cũng kêu lạch cạch chạy qua; bánh xe cán lên phần đường cát đá ven đường, lập tức cuốn lên một màn bụi mù mịt.
Tông màu chủ đạo của cả huyện thành đều xám xịt.
“Đi sát vào trong.” Lâm Hiểu vội kéo Lưu Học Quân đang đi một hồi lại lệch dần ra giữa đường trở về: “Lát nữa bị xe quệt phải đấy.”
Người đi bộ chỉ có thể men sát ven đường mà đi, trên con đường cát đá lại có không ít xe đạp phóng vun vút; chỉ cần hơi sơ ý một chút là sẽ bị tiếng chuông xe đột ngột vang lên làm cho giật mình.
Tòa nhà cao nhất huyện thành là cửa hàng bách hóa ba tầng.
Sau khi đi qua cửa hàng bách hóa, con đường đột nhiên trở nên chật hẹp, dường như đủ loại cơ quan đơn vị đều chen chúc tập trung trong khu vực này, biển hiệu dày đặc treo kín trên cùng một mảng tường.
“Chị, còn bao lâu nữa mới tới nhà máy liên hợp thịt vậy?”
Sau khi cảm giác mới mẻ ban đầu qua đi, Hứa Tiểu Mai đã sớm chẳng còn hứng thú với phong cảnh huyện thành, trong lòng chỉ nghĩ thà ở nhà chơi nhảy dây chun với Vương Diệu Hoa và những đứa trẻ khác còn hơn.
Lâm Hiểu dừng bước: “Hay hai đứa về nhà trước đi? Tới nhà máy liên hợp thịt còn phải đi thêm nửa tiếng nữa.”
Đừng thấy bọn họ đã đi khá lâu, thật ra ngay cả một cây số cũng chưa tới; chỉ vì dọc đường cứ nhìn đông ngó tây nên mới mất không ít thời gian.
“Vẫn còn xa như vậy sao!” Hứa Tiểu Mai đầy vẻ rối rắm, rõ ràng rất muốn trở về, nhưng lại cảm thấy bỏ mặc chị cả một mình thì không nên.
“Về đi.” Lâm Hiểu mỉm cười, ra hiệu cho Lưu Học Quân đưa chiếc giỏ sang: “Không có hai đứa đi theo, chị còn có thể đi nhanh hơn.”
“Vậy... được ạ.”
Hai đứa ngoài miệng đáp lời như thể miễn cưỡng lắm, thế nhưng vừa quay người chạy về, bước chân lập tức nhẹ nhàng hơn không biết bao nhiêu.
“Đi sát ven đường đấy.”
Sau khi đuổi được hai cái đuôi nhỏ về, bước chân Lâm Hiểu quả nhiên nhanh hơn rất nhiều.
Gần đây nhà máy thực phẩm cần sang tỉnh lỵ bên cạnh thu mua một lô hoa quả, bởi vậy chuyện tìm lão Lưu ở nhà máy liên hợp thịt để đổi thịt liền rơi xuống đầu Lâm Hiểu.
Nhà máy liên hợp thịt được xây ở rìa huyện thành; hơn mười phút sau, nhà cửa xung quanh dần thưa thớt, phóng mắt nhìn ra đã biến thành những cánh đồng lúa nặng trĩu bông.
Nhiều nhất chỉ còn nửa tháng nữa là sẽ bước vào vụ thu hoạch mùa thu bận rộn nhất trong năm.
Khi đi ngang qua một căn chòi tranh dùng để nghỉ chân vào mùa gặt, bước chân Lâm Hiểu bỗng chuyển hướng rồi chui vào trong.
Đến khi bước ra, trong giỏ chẳng những đã có thêm hai nắm rau muống xanh non mọng nước, mà trên tay cô còn xách thêm hai con cá diếc có phần đuôi hơi ánh đỏ.
Hồ nước quả nhiên có thể đẩy nhanh tốc độ sinh trưởng của cá; từ một con cá diếc chỉ dài bằng ngón tay lớn đến kích thước bằng lòng bàn tay, tổng cộng mất tròn một tháng.
Ngoại trừ hơi chậm một chút... thì hoàn toàn chẳng có vấn đề gì khác.